Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych: przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych powoduje ból i dyskomfort w dolnej części pleców. Wczesne zajęcie się nim zapewnia szybką ulgę w objawach.
Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych: przyczyny, objawy i leczenie
Leonardo Biolatto

Przejrzane i zatwierdzone przez: lekarz Leonardo Biolatto.

Ostatnia aktualizacja: 11 lipca, 2023

Ból krzyża jest częstą przyczyną konsultacji lekarskich na całym świecie. Przyczyny bólu krzyża są bardzo zróżnicowane i dotyczą zarówno narządów wewnętrznych jak i problemów w kościach i stawach. Tutaj dowiesz się dokładnie, czym jest i jak przebiega zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych.

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego, ma łacińską nazwę sacrolitis. Istnieją dwa takie stawy i znajdują się w najniższej części pleców.

Odpowiadają za łączenie kości krzyżowej kręgosłupa z kośćmi biodrowymi miednicy z każdej strony. Ich funkcja polega na przeciwdziałaniu naciskowi nóg podczas ruchu i obciążenia ciała podczas stania.

Proces zapalny obejmuje nie tylko struktury znajdujące się w stawie, ale także więzadła, mięśnie i nerwy, które go otaczają. Przyczyn jest wiele i wiążą się z nadmiernym przeciążeniem stawu.

Objawy zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych

Obecnie różne badania szacują częstość występowania zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych w zakresie od 23% do 63%. Ponadto częściej występuje u osób starszych. Na ogół dotyczy jednego ze stawów krzyżowo-biodrowych, z dyskomfortem po prawej stronie w 45% przypadków i po lewej stronie w 35%.

Natomiast zaangażowanie po obu stronach występuje nawet u 20% osób.

Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych zwykle pojawia się jako ciągły, zlokalizowany i uporczywy ból w dolnej części pleców. Może rozciągać się do pośladków, pachwiny i tylnej części jednej lub obu nóg, nie sięgając kolan. Pacjenci opisują go jako przytłaczające, tępe i palące uczucie.

Podobnie dyskomfort ten często nasila się przez długotrwałe stanie, wchodzenie po schodach, bieganie i chodzenie po nierównych powierzchniach. Zmniejsza się natomiast podczas siedzenia, chociaż w zaawansowanych przypadkach ból pojawia się nawet w spoczynku.

Dyskomfort pojawia się już we wczesnych godzinach porannych i towarzyszy mu napięcie w odcinku lędźwiowym oraz sztywność stawów. Ogólnie sztywność poranna w zapaleniu stawów krzyżowo-biodrowych zmniejsza się w ciągu dnia wraz z ruchem.

Mężczyzna z bólem krzyżowo-biodrowym.
Im starsza osoba, tym większe ryzyko zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych.

Przyczyny

Zgodnie z badaniami naukowymi główne przyczyny zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych mają związek z fizycznymi przeciążeniami. Powtarzające się siły ściskające i rozciągające działają szkodliwie na aparat stawowy. Zaangażowanie więzadeł, kości i chrząstek sprzyja uwalnianiu substancji chemicznych, które stymulują receptory bólu.

Do najczęstszych przyczyn należą:

  • Zapalenie kości i stawów
  • Powtarzający się uraz
  • Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  • Dysmetria między nogami
  • Infekcje stawów
  • Deformacja kości krzyżowej
  • Upadki i wypadki samochodowe
  • Osłabienie mięśni brzucha i pośladków

Z drugiej strony również w czasie ciąży w ciele kobiety zachodzą zmiany, które mogą powodować zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych. Wynika to z rozluźnienia więzadeł stabilizujących staw, w połączeniu z przyrostem masy ciała i zmienionym chodem.

Możesz być zainteresowany: 3 naturalne środki na ból krzyża

Czynniki ryzyka

Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych występuje częściej u starszych mężczyzn. Następujące warunki zwiększają ryzyko:

  • Zła postawa
  • Nadwaga lub otyłość
  • Przenoszenie ciężkich przedmiotów
  • Przebyte złamania i zwichnięcia
  • Zmiany w ustawieniu kręgosłupa, takie jak hiperlordoza i skolioza

Jak się diagnozuje zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych?

W większości przypadków diagnozę ustala się na podstawie oceny klinicznej przeprowadzanej przez lekarza. Lekarz zapyta o początek objawów, kiedy i jak się pojawiają i jakie sytuacje wywołują ból. Podczas badania fizykalnego sprawdzi dolną część pleców i odruchy.

Zwykle specjalista ocenia siłę mięśni i ruchomość odcinka lędźwiowego i krzyżowego kręgosłupa. Ponadto może zastosować różne testy, takie jak test Gaenslena i Patricka.

Z drugiej strony może zalecić dodatkowe badania i badania obrazowe w celu potwierdzenia rozpoznania. Zdjęcia rentgenowskie i MRI miednicy i kręgosłupa zwykle dostarczają przydatnych danych na temat zajęcia stawów. Podobnie wstrzyknięcie środka znieczulającego z pozytywną reakcją może zidentyfikować pochodzenie bólu.

Rentgen pleców.
Badania obrazowe ujawniają, czy istnieją zmiany anatomiczne w kręgosłupie i biodrach, które mogą tłumaczyć ból.

Leczenie zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych

Plan leczenia zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych zależy od przyczyny i nasilenia objawów. W łagodnych przypadkach lekarz zwykle zaleca stosowanie leków przeciwbólowych, zwiotczających mięśnie i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ponadto może zalecić ortezy pasowe, które wspomagają ustawienie miednicy i stabilizują staw.

Ponadto fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych. Oferuje ćwiczenia ruchowe i rozciągające, które wzmacniają, stabilizują i poprawiają elastyczność.

Inne zalecenia obejmują względny odpoczynek, unikanie nadmiernego wysiłku oraz stosowanie naprzemiennej terapii ciepłem i zimnem.

Jeśli dyskomfort utrzymuje się, można wykonać dostawowe wstrzyknięcia kortykosteroidów w celu złagodzenia bólu i zmniejszenia stanu zapalnego. W ciężkich przypadkach konieczna jest korekcja chirurgiczna przy użyciu następujących procedur:

  • Artrodeza: trwale łączy staw krzyżowo-biodrowy tytanowymi prętami.
  • Odnerwienie o częstotliwości radiowej: eliminuje się drogi nerwowe przenoszące ból.
  • Wszczepienie stymulatora elektrycznego: do kości krzyżowej przymocowuje się urządzenie, które zmniejsza przenoszenie bólu.

Czy można zapobiegać zapaleniu stawów krzyżowo-biodrowych?

Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych jest dość częstym bolesnym stanem u osób starszych. Ogólnie rzecz biorąc, możliwe jest spowolnienie rozwoju tego stanu i zmniejszenie ryzyka jego wystąpienia dzięki pewnym zmianom w naszym stylu życia:

  • Utrzymanie zdrowej wagi
  • Unikanie siedzącego trybu życia
  • Wykonywanie ćwiczeń rozciągających i nisko obciążających stawy

Podobnie wskazane jest udanie się na konsultację do reumatologa przy podejrzeniu zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych. Lekarze są jedynymi osobami wykwalifikowanymi do leczenia tej choroby i udzielają najlepszych wskazówek.

To może Cię zainteresować ...
Higiena postawy – w jaki sposób powinna wyglądać
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Higiena postawy – w jaki sposób powinna wyglądać

Higiena postawy pomaga przezwyciężyć skutki siedzącego trybu życia. Im mniej i gorzej się poruszasz, tym bardziej cierpią Twoje stawy.


Wszystkie cytowane źródła zostały gruntownie przeanalizowane przez nasz zespół w celu zapewnienia ich jakości, wiarygodności, aktualności i ważności. Bibliografia tego artykułu została uznana za wiarygodną i dokładną pod względem naukowym lub akademickim.


  • Mejía G, Arias M, Valdez K, Carrillo S, et al. Dolor de la articulación sacroilíaca. Anatomía, Diagnóstico y Tratamiento. Rev. Soc. Esp. Dolor. 2008; 3 (1): 170-180.
  • Marín J, Catay E, Bravo M, Navarta D, et al . Sacroileítis en pacientes con espondiloartritis: ¿qué rol juega la ecografía?. Rev. argent. reumatolg. 2016;  27( 2 ): 30-34.
  • Solís JG, Flores-Padilla G. Sacroilitis paraneoplásica: presentación inusual de leucemia linfoblástica aguda. Cir Cir. 2020;88(Suppl 2):71-74.
  • Bollow M, Loreck D, Banzer D, Brandt H, et al. Imaging diagnosis in suspected inflammatory rheumatoid axial skeleton diseases (sacroilitis). Z Rheumatol. 1999 Apr;58(2):61-70.
  • Soto Quijano DA, Otero Loperena E. Sacroiliac Joint Interventions. Phys Med Rehabil Clin N Am. 2018 Feb;29(1):171-183.
  • Alcobendas RM, Loza SM, Camba AR, Gascon CU, et al. Sacroilitis in Preschool Children: A Case Series and Review of the Literature. Pediatr Infect Dis J. 2020 Sep;39(9):e272-e274.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.