Tabletki antykoncepcyjne z progesteronem: zalety i skutki uboczne

Tabletki antykoncepcyjne z progesteronem: zalety i skutki uboczne

Ostatnia aktualizacja: 26 czerwca, 2021

Tabletki antykoncepcyjne z progesteronem w przeciwieństwie do innych doustnych środków antykoncepcyjnych nie zawierają estrogenu, co stanowi zaletę dla kobiet, które unikają tego składnika z własnego wyboru lub ponieważ uważają, że wpływa on na nich zdrowie.

Tabletka jednoskładnikowa to doustny środek antykoncepcyjny, który zawiera niższą dawkę hormonów niż tradycyjna tabletka antykoncepcyjna. Takie środki są również znane jako tabletki antykoncepcyjne z progesteronem, ponieważ w przeciwieństwie do innych nie zawierają one estrogenu.

To mała tabletka, która, jeśli będzie używana w dokładnie zalecony sposób, w 99% chroni przed zajściem w ciążę. Jednak nie każdy jest w stanie osiągnąć taką perfekcyjność użycia. Dlatego też stopień skuteczności tabletki jednoskładnikowej wynosi zazwyczaj 91%.

W jaki sposób działają tabletki antykoncepcyjne z progesteronem?

Kobieta trzymająca tabletki antykoncepcyjne
Tabletki jednoskładnikowe hamują owulację dzięki mniejszej dawce hormonów niż tradycyjne środki antykoncepcyjne.

Tabletki jednoskładnikowe, podobnie jak inne doustne środki antykoncepcyjne, nie dopuszczają do wystąpienia owulacji. Oznacza to, że nie pozwalają na uwolnienie komórek jajowych. Oczywiście jeśli nie ma żadnych komórek jajowych, nie może dojść do ciąży.

Tabletka jednoskładnikowa jest mniej skuteczna w powstrzymywaniu owulacji niż tradycyjne środki antykoncepcyjne. Jednak ma dwa dodatkowe działania, które nie tylko to rekompensują, ale również zwiększają jej skuteczność w niedopuszczaniu do zapłodnienia.

Oto te działania:

  • Sprawiają, że śluz w szyjce macicy staje się bardzo gęsty. To utrudnia przedostanie się spermy przez szyjkę i dotarcie do jajowodów w celu zapłodnienia komórki jajowej.
  • Dzięki nim błona śluzowa wyściełająca macicę staje się cieńsza. Oznacza to, że jeśli plemniki byłyby w stanie zapłodnić komórkę jajową, jej zagnieżdżenie w macicy stałoby się bardzo trudne i praktycznie uniemożliwiłoby dojście do ciąży.

Dla kogo są polecane tabletki antykoncepcyjne z progesteronem?

Tabletki jednoskładnikowe mogą być używane przez praktycznie każdą kobietę, oprócz kilku określonych wyjątków. Często korzystają z nich matki, które karmią piersią, ponieważ pokutuje przekonanie, że tradycyjne środki antykoncepcyjne hamują produkcję mleka w piersiach, chociaż nie ma na to żadnych dowodów.

Lekarze często zalecają używanie tabletek jednoskładnikowych gdy kobieta miała kiedyś zakrzepy w nogach lub płucach. Poleca się je również, jeśli istnieje ryzyko pojawienia się takich zakrzepów, nawet jeśli jeszcze nie wystąpiły.

Niektóre kobiety obawiają się środków antykoncepcyjnych, które zawierają estrogen, ze względu na ich ewentualne działania niepożądane. W takich przypadkach alternatywą mogą okazać się tabletki jednoskładnikowe. Można je również przepisywać gdy kobieta cierpi na zapalenie skóry związane z cyklem menstruacyjnym.

Jak należy przyjmować tabletkę jednoskładnikową?

Najlepiej jest zacząć przyjmować tabletki pierwszego dnia okresu, ponieważ będą wtedy dawały większą ochronę przed zajściem w ciążę. Jeśli zamieniasz tradycyjne doustne środki antykoncepcyjne na takie tabletki, dokonaj zmiany bez zaburzania codziennego przyjmowania.

Innymi słowy, przyjmij tabletkę jednoskładnikową po ostatniej tradycyjnej tabletce. Aby tabletka jednoskładnikowa była skuteczna, musisz przestrzegać następujących zaleceń:

  • Przyjmuj tabletkę każdego dnia o tej samej porze. Jeśli nie jest to możliwe, nie przekraczaj trzech godzin opóźnienia.
  • Nigdy nie należy przerywać codziennego przyjmowania tabletek. Należy wcześniej zaopatrzyć się w receptę, aby zawsze mieć dostęp do leków.
  • Jeśli nie jesteś w stanie zacząć przyjmować tabletki pierwszego dnia okresu, przez kolejne siedem dni powinnaś używać prezerwatyw podczas stosunku.
  • Kobiety, które karmią piersią, mogą używać tabletek jednoskładnikowych od szóstego tygodnia po porodzie.
  • Jeśli używałaś środków antykoncepcyjnych podawanych w zastrzyku, powinnaś zacząć przyjmować tabletki jednoskładnikowe tego dnia, w którym miałaś przyjąć kolejny zastrzyk.

Co zrobić w przypadku pominięcia jednej tabletki?

Jeśli kobieta zapomni przyjąć tabletkę o wyznaczonej porze, powinna przyjąć ją jak najszybciej. Najlepiej byłoby gdyby zawsze miała ją przy sobie, aby mogła ją od razu przyjąć nawet jeśli znajduje się poza domem.

Jeżeli od ustalonej pory przyjęcia tabletki minęły trzy godziny lub więcej, najlepiej będzie przyjąć ją najszybciej jak to możliwe. Poza tym przez kolejne dwa dni podczas stosunków należy używać prezerwatyw. Jeśli zapomnisz przyjąć tabletkę przez więcej niż 12 godzin, musisz używać prezerwatyw przez kolejne siedem dni.

Kobieta trzymająca kalendarz
Jeśli zapomnisz przyjąć tabletki, musisz stosować dodatkowe zabezpieczenie w postaci prezerwatywy.

Zalety antykoncepcji opartej jedynie na progesteronie

Główna zaleta tabletki jednoskładnikowej to fakt, że w przeciwieństwie do innych doustnych środków antykoncepcyjnych nie zawiera estrogenu. To idealne rozwiązanie dla kobiet, które nie chcą przyjmować tych hormonów, zarówno z powodów swoich preferencji, jak i z powodu problemów zdrowotnych.

Do innych zalet tego rodzaju środków antykoncepcyjnych zaliczamy:

  • Większą skuteczność od metod barierowych, takich jak prezerwatywy i krążki domaciczne.
  • Mniejsze działania niepożądane niż tradycyjne doustne środki antykoncepcyjne.
  • Bezpieczeństwo użycia podczas karmienia piersią.
  • Brak konieczności przerywania stosunku seksualnego aby ich użyć.
  • U niektórych kobiet sprawiają, że cykl menstruacyjny jest bardziej regularny, krótszy, bardziej skąpy i mniej bolesny.
  • Czasowość metody antykoncepcyjnej, co oznacza, że można ją przerwać w każdym momencie i nie wpłynie to na płodność.

Wady tabletek jednoskładnikowych

Tabletki jednoskładnikowe mają również wady.

Pierwsza z nich to fakt, że ich stosowanie wymaga dyscypliny. Aby miały 99% skuteczność, należy przyjmować je każdego dnia o tej samej godzinie, co dla niektórych kobiet może okazać się trudne.

Oto inne wady takich tabletek:

  • U niektórych kobiet mogą wywoływać nieregularne miesiączkowanie. Innymi słowy, nieobecność miesiączki lub ewentualne plamienia między miesiączkami.
  • Mogą wywoływać wahania nastrojów. Niektóre kobiety mogą stracić zainteresowanie seksem.
  • W niektórych przypadkach mogą prowadzić do przybierania na wadze.
  • Nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Jeśli nie masz pewności co do bezpieczeństwa swojego partnera seksualnego, najlepiej będzie połączyć tabletki z prezerwatywami.
  • Niektóre kobiety doświadczają bólów głowy i/lub mdłości podczas stosowania tego rodzaju tabletek.

Przeciwwskazania i działania niepożądane tabletek antykoncepcyjnych z progesteronem

Wskaźnik niepowodzenia tabletek jednoskładnikowych jest trochę wyższy niż tradycyjnych doustnych środków antykoncepcyjnych. Szacuje, że rocznie w ciążę zachodzi 13 kobiet na 100 stosujących tą metodę antykoncepcyjną.

W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania tabletek jednoskładnikowych istnieje odrobinę wyższe ryzyko wystąpienia ciąży ektopowej, czyli ciąży poza macicą. Jednak nie znaleziono żadnego powiązania między tą metodą a wadami wrodzonymi u dziecka.

Korzystania z tabletek jednoskładnikowych nie poleca się kobietom, które spełniają poniższe kryteria:

  • Cierpiały z powodu raka jajnika,
  • Doświadczały krwawienia z macicy z nieznanych powodów,
  • Cierpiały na choroby wątroby,
  • Przyjmują leki na padaczkę, HIV/AIDS lub gruźlicę,
  • Mają trudności z przyjmowaniem leków każdego dnia o tej samej porze.

Tabletki antykoncepcyjne z progesteronem: tak czy nie?

Im większa samodyscyplina w przyjmowaniu tabletek, tym większa skuteczność tej metody antykoncepcyjnej. Pośród kobiet, które przyjmują tabletki każdego dnia o tej samej porze, ciąża zdarza się jedynie w 1 na 100 przypadków.

Jeśli zaczynasz przyjmować tabletki jednoskładnikowe i zauważysz u siebie jakiekolwiek działania niepożądane lub problemy zdrowotne, koniecznie jak najszybciej skontaktuj się ze swoim lekarze. Możliwe, że ta metoda nie nadaje się dla Ciebie.

To może Cię zainteresować ...
Czym jest antykoncepcja i kontrola urodzeń?
Krok do ZdrowiaPrzeczytaj na Krok do Zdrowia
Czym jest antykoncepcja i kontrola urodzeń?

Czy wiesz czym jest antykoncepcja i kontrola urodzeń? Temat ten powininen być doskonale znany, zarówno kobietom, jak i mężczyznom!



  • Franco, Y., Mendoza-Fernández, V., & Lemini, C. (2003). Mecanismos de acción de los efectos protectores de los estrógenos sobre el sistema cardiovascular. Rev Fac Med UNAM, 46(3), 101-8.
  • PRATS, E. C., & FERNÁNDEZ, V. J. B. (2004). Anticonceptivos orales. Offarm, 23(9).
  • Monterrosa, A. (2006). Anticonceptivos orales de sólo progestina. Revista Colombiana de Obstetricia y Ginecología, 57(1), 45-53.
  • Dr. Rafael Sánchez Borrego. Dr. Oscar Martínez Pérez. GUÍA PRÁCTICA EN ANTICONCEPCIÓN ORAL Basada en la evidencia. http://hosting.sec.es/descargas/AH_2003_GuiaPracticaAnticOral.pdf
  • Organización Mundial de la Salud. Planificación Familiar. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/44074/?sequence=1