Jak przebiega ciąża pozamaciczna?

03 marca, 2021

Ważne jest, aby znać początkowe objawy ciąży pozamacicznej, aby skonsultować się w odpowiednim czasie. Tutaj wyjaśniamy, jak rozwija się ciąża pozamaciczna i jak wcześnie ją wykryć.

Ciąża pozamaciczna jest chorobą, która wymaga szybkiej diagnozy i leczenia, aby zapobiec zagrożeniu życia kobiety. Jeśli weźmiemy pod uwagę wszystkie ciąże, które występują na świecie, około 1-2% z nich to właśnie odmiana pozamaciczna.

Oznacza to, że na 100 kobiet w ciąży, 1 lub 2 cierpią na ciążę pozamaciczną. W grupie kobiet, u których występuje ciąża pozamaciczna, u 99% z nich rozwija się ona w jajowodach, będących najczęstszym miejscem patologicznego zagnieżdżenia się ciąży.

Czym jest ciąża pozamaciczna?

Zasadniczo, ciąża pozamaciczna to każda ciąża, która rozwija się poza macicą kobiety. Może to być również nazywane ciążą ektopową. Ektopowa to słowo pochodzące z języka greckiego, składające się z dwóch części: ektos, czyli poza i topos, czyli miejsce.

Niestety, od kilkudziesięciu lat na świecie obserwuje się wzrost częstości występowania tej patologii. Czynniki, które na to wpływają nie są do końca znane. Podejrzewa się głównie wzrost liczby infekcji przenoszonych drogą płciową, które, jak zobaczymy poniżej, są czynnikiem ryzyka.

Przeczytaj też: Ciąża po 35. roku życia – zagrożenia

Przyczyny ciąży pozamacicznej

Ból brzucha

Ciąża pozamaciczna może mieć zarówno przyczyny anatomiczne jak i funkcjonalne. Istnieją jednak inne czynniki ryzyka związane z jej rozwojem.

Najogólniej rzecz ujmując przyczyny ciąży pozamacicznej możemy podzielić na dwie grupy: przyczyny anatomiczne i funkcjonalne.

1. Przyczyny anatomiczne

Wśród nich największym problemem jest drożność jajowodów. Ta struktura anatomiczna kobiety musi być w stanie umożliwić swobodne przejście zapłodnionego jaja utworzonego przez komórkę jajową i plemnika.

Jajowody mogą zostać zatkane przez polipy lub zrosty, które powstają w wyniku wcześniejszych infekcji. Choroby przenoszone drogą płciową są częstą przyczyną powstawania zrostów.

2. Przyczyny funkcjonalne

Zamiast zmieniać anatomię jajowodów, może zmienić się ich ruchomość. Ruchliwość ta jest funkcją, która towarzyszy drodze zapłodnionego jaja do macicy.

Rurki jajowodu mogą mieć osłabione mięśnie lub, co zdarza się częściej, deficyt rzęsek. Rzęski są małymi strukturami narządu, które poruszają się mikroskopijnie, aby przeciągnąć zapłodnione jajo. Jeśli jest mniej rzęsek, ruchliwość jest mniejsza.

Czynniki ryzyka

Niektóre grupy kobiet są bardziej narażone na ciążę pozamaciczną niż inne. Te grupy mają jakiś czynnik ryzyka, czyli jakieś wcześniejsze schorzenia, które czynią je bardziej podatnymi na osiągnięcie sytuacji, w której ciąża rozwija się poza macicą.

Najważniejszymi czynnikami ryzyka są:

  • Choroba zapalna miednicy (PID): jest to największy czynnik ryzyka według badań naukowych dotyczących ciąży pozamacicznej. Kobiety, które miały PID i mają pozytywny test ciążowy powinny jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu wykonania badania ultrasonograficznego, aby określić umiejscowienie ciąży.
  • Wcześniejsze ciąże pozamaciczne: kobieta, która miała już ciążę pozamaciczną jest bardziej narażona na ponowne zajście w taką ciążę.
  • Wcześniejsze aborcje lub poronienia.
  • Stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej jako metody antykoncepcyjnej.
  • Wcześniejsze zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej lub miednicy.
  • Występowanie w przeszłości chorób takich jak endometrioza lub gruźlica.

Możesz być zainteresowany: Ciąża molarna (trzonowa) – podstawowe informacje na temat tej choroby

Jak rozwija się ciąża pozamaciczna?

Jajniki

Ze względu na swoją złożoność, ciąża pozamaciczna zagraża życiu kobiety. Z tego powodu ważne jest, aby wykryć je w odpowiednim czasie.

Wszystkie ciąże rozpoczynają się poza macicą, kiedy plemnik zapładnia komórkę jajową. Do zapłodnienia dochodzi w jajowodach, a konkretnie w obszarze infundibulum, czyli w miejscu najbardziej oddalonym od macicy i położonym najbliżej jajnika.

Tam odbywają się pierwsze dni życia zapłodnionej komórki jajowej, która następnie wędruje przez jajowody w poszukiwaniu implantacji lub zagnieżdżenia, czyli procesu, w którym zapłodniona komórka jajowa przyczepia się do macicy.

Normalnie, pomiędzy 7 a 8 dniem po zapłodnieniu, jajeczko powinno rozpocząć proces implantacji. Oznacza to, że w ciągu tygodnia od uformowania się jajeczko powinno dostać się do macicy i tam pozostać.

W ciąży pozamacicznej, zagnieżdżenie lub implantacja następuje poza macicą. Najczęstszą lokalizacją jest jajowód, ale może się on również rozwinąć w jajniku lub w jamie brzusznej kobiety.

Zdecydowana większość ciąż pozamacicznych nie jest zdolna do przeżycia, ponieważ tylko macica jest przystosowana do przyjęcia jajeczka i ochrony zarodka poprzez jego odżywianie.

Typowym następstwem ciąż pozamacicznych jest poronienie, które może przebiegać bezobjawowo, a kobieta może nigdy o nim nie wiedzieć, lub uwidocznić się w postaci krwawienia z pochwy i bólu w podbrzuszu.

W niewielkim procencie przypadków nie rozwiązuje się samoistnie. Ciąża rozwija się poza macicą, czasami trwa do pełnego trymestru. Jest to najbardziej niebezpieczny wariant.

Potencjalne problemy z tym związane

Ciąża pozamaciczna zlokalizowana w jajowodzie może doprowadzić do pęknięcia jajowodu powodując wewnętrzne krwawienie z jamy brzusznej, które będzie wymagać natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

Jeśli wykryje się ją na czas, ciążę pozamaciczną można leczyć zanim pojawią się poważne komplikacje. Dlatego tak ważna jest konsultacja lekarska w pierwszym trymestrze ciąży i wykonanie USG położniczego w celu określenia położenia zarodka w ciele kobiety.

Również w przypadku krwawienia z pochwy lub uporczywego bólu w podbrzuszu, niezbędna jest konsultacja lekarska w odpowiednim czasie.

  • Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, Kronenberg HM. Ectopic Pregnancy. En: Williams. Textbook of Endocrinology.12ª ed. Philadelphia: Elsevier-Saunders; 2009.
  • Matos Quiala HA, Rodríguez Lara O, Estrada Sánchez G, Martínez Enfedaque M, Saap Nuño A, Osorio Rodríguez M, et al. Caracterización de embarazo Ectópico. Rev inf cient. 2008;58(2):1-9.
  • Schwarcz R, Sala S, Diverges C. Obstetricia. 5a ed. Buenos Aires: El Ateneo; 2005.p.181-6.
  • Huixian Hu Liang , Jairo Sandoval Vargas , Ana Gabriela Hernández Sánchez , Josué Vargas Mora . Embarazo Ectópico: Revisión bibliográfica con enfoque en el manejo médico. Revista Clínica HSJD Vol. 9 Núm. 1 (2019): Febrero. DOI 10.15517/rc_ucr-hsjd.v9i1.36490