Przedawkowanie insuliny - jakie wywołuje konsekwencje?

Pocenie się, senność i drżenie to niektóre z wczesnych objawów przedawkowania insuliny. Z tego artykułu dowiesz się, co zrobić w przypadku przedawkowania insuliny.
Przedawkowanie insuliny - jakie wywołuje konsekwencje?
Franciele Rohor de Souza

Przejrzane i zatwierdzone przez: farmaceuta Franciele Rohor de Souza.

Ostatnia aktualizacja: 13 października, 2022

Insulina to hormon, który odgrywa kluczową rolę w kontrolowaniu cukrzycy. Wspomaga wchłanianie i magazynowanie cukru lub glukozy. Niewłaściwe podanie może prowadzić do problemu, jakim jest przedawkowanie insuliny. Hormon jest produkowany przez grupę wyspecjalizowanych komórek trzustki. Może być syntetyzowany w laboratoriach i stosowany jako lek do wstrzykiwań w leczeniu cukrzycy. Według badań choroba ta dotyka ponad 285 milionów ludzi na całym świecie.

Stosowanie tego hormonu poprawia jakość życia i zwiększa przeżywalność dużej liczby osób. Jednak przedawkowanie insuliny może zagrażać życiu i mieć wiele konsekwencji.

Bezpieczne dawki i przedawkowanie insuliny

W większości przypadków dawka podawanej insuliny różni się w zależności od wagi i wieku osoby. Zwykłe obciążenia w insulinoterapii podtrzymującej w cukrzycy wahają się od 0,5 do 1,5 jm na kilogram wagi na dzień.

Badania sugerują, że schemat stosowania insuliny może być zgodny z fizjologicznym lub niefizjologicznym schematem, przy czym ten pierwszy jest najczęściej stosowany, ponieważ ma na celu odtworzenie prawidłowego wydzielania hormonu. W tym celu stosuje się dawkę insuliny w bolusie i dawkę podstawową.

Insulina podstawowa

Jest to dawka insuliny stosowana w celu wyrównania poziomu cukru we krwi w ciągu dnia. Celem jest utrzymanie odpowiedniej podaży cukru do różnych narządów bez osiągania hiperglikemii. Insulina działająca średnio lub długo jest zwykle stosowana w celu uzupełnienia dawki podstawowej. Dawka zawsze powinna być ustalona przez lekarza specjalistę.

Insulina w bolusie

Insulina bolusowa to insulina podawana w związku z przyjmowanym pokarmem. W ten sposób organizm będzie w stanie poradzić sobie z cukrem, który dostaje się do krwiobiegu, unikając powikłań hiperglikemii.

Diabetycy powinni ściśle kontrolować poziom glukozy we krwi przed spożywaniem posiłków. Ponadto należy wziąć pod uwagę rodzaj posiłku, ilość spożytych węglowodanów oraz aktywność fizyczną, jaką należy wykonać po posiłku. Wymaga to wcześniejszego przeszkolenia diabetyka przez pracowników służby zdrowia.

Formy podawania insuliny

Obecnie dostępnych jest kilka rodzajów insuliny. Przy obliczaniu dawek lekarze powinni wziąć pod uwagę takie czynniki, jak szybkość uwalniania i stężenie insuliny. Bolus insuliny może dotrzeć do krwi w czasie od 15 minut do 1 godziny. Podstawowa dawka uwalnia się powoli i zwykle pozostaje w organizmie przez 24 godziny lub dłużej. Istnieją rodzaje insuliny o stężeniu 100 jm na mililitr i inne formy, które osiągają 500 jm na mililitr. Dlatego istnieje margines błędu.

Jeśli chodzi o sposoby podawania, badania zwracają uwagę na następujące systemy administracji:

  • Fiolki z insuliną: była to pierwsza forma dostępna na rynku. Zawiera fiolkę i strzykawkę z podziałką do podawania. Najczęstsze typy to insulina zwykła, NPH i lispro.
  • Wstrzykiwacze insulinowe: Jest to załadowany i regulowany system z wkładami insulinowymi do szybkiego podawania. Wkłady zawierają zwykle 300 jm insuliny.
  • Dysze z insuliną: To urządzenie, które jest podobne do wstrzykiwacza i umożliwia podanie podskórne bez potrzeby używania igieł.
  • Ciągłe pompy infuzyjne: Jest to małe urządzenie, które pompuje insulinę ze zbiornika z ustaloną szybkością. Podawanie jest podskórne, zwykle w pośladki lub brzuch.
Pompa insulinowa
Pompy insulinowe regulują podawanie za pomocą systemu komputerowego. Należy go wcześniej odpowiednio zaprogramować.

Jak dochodzi do przedawkowania insuliny?

Dla większości diabetyków stosowanie insuliny jest codzienną praktyką, która nie wymaga wielkich umiejętności. Jednak nie należy tego lekceważyć, ponieważ zbyt duża lub zbyt mała insulinoterapia może zagrozić życiu pacjenta. Niektóre z przyczyn przedawkowania insuliny są następujące:

  • Nadmierna dawka
  • Stosowanie niewłaściwego rodzaju insuliny
  • Stosowanie dodatkowych dawek bez recepty
  • Nie spożywanie jedzenia po aplikacji
  • Podawanie w nogach lub ramionach przed ćwiczeniami, co przyspiesza wchłanianie leku.

W takich przypadkach w organizmie występuje nadmiar insuliny, zwany również hiperinsulinemią. Przyspiesza to metabolizm cukru w organizmie. W konsekwencji obniża się poziom glukozy we krwi, a organizm wchodzi w stan hipoglikemii, pozostawiając ważne narządy bez ich zaopatrzenia w energię.

Częste objawy hiperinsulinemii

Przedawkowanie insuliny często objawia się ostrą postacią hipoglikemii. Objawy są zwykle szybkie i, w łagodnych przypadkach, obejmują:

  • Drażliwość
  • Senność
  • Dezorientacja
  • Lęk i depresja
  • Drżenie i słabość
  • Pocenie się i dreszcze
  • Drętwienie ust
  • Zawroty głowy i nudności
  • Kołatanie serca
  • Podwójne lub niewyraźne widzenie

Z drugiej strony zdarzają się przypadki przedawkowania zwane wstrząsami insulinowymi, z bardzo ciężką hipoglikemią, która zagraża życiu pacjenta. Reprezentują nagły wypadek medyczny i obejmują następujące objawy:

  • Utrata przytomności
  • Duszność
  • Utrata koordynacji
  • Problemy z koncentracją

Konsekwencje niewłaściwego podawania insuliny

Główną konsekwencją przedawkowania insuliny jest hipoglikemia. Wiąże się to z wieloma powikłaniami, z których najczęstsze to śpiączka cukrzycowa i drgawki.

Śpiączka cukrzycowa

Jest to poważne powikłanie u pacjentów z cukrzycą, które charakteryzuje się nagłą utratą przytomności. Śpiączka cukrzycowa może wystąpić zarówno u pacjentów z niskim, jak i wysokim poziomem cukru we krwi. W przypadku hipoglikemii przyczyną tego zjawiska jest upośledzenie zaopatrzenia mózgu w energię.

Napady padaczkowe

Podobnie jak śpiączka cukrzycowa, napady padaczkowe są wynikiem niedoboru glukozy w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania sugerują, że ten neurogenny objaw pojawia się, gdy poziom glukozy we krwi jest poniżej 50 miligramów na decylitr (mg/dl). Ponadto mogą mu towarzyszyć zaburzenia zachowania i bóle głowy.

Co zrobić w przypadku przedawkowania insuliny

W przypadku przedawkowania insuliny można zastosować pewne zalecenia, aby zapobiec progresji choroby. Środki te zależą od nasilenia objawów i poprawiają rokowanie pacjenta.

Mężczyzna na podłodze. Przedawkowanie insuliny
W przypadku śpiączki cukrzycowej lub napadów padaczkowych u pacjenta przyjmującego insulinę kluczowe znaczenie ma szybkie działanie.

Łagodne przedawkowanie insuliny

Przede wszystkim osoba dotknięta chorobą powinna unikać niepokoju i zachować spokój. Niepokój i panika mogą pogorszyć obraz kliniczny. Podobnie ważne jest monitorowanie poziomu cukru we krwi. Jeśli poziom glukozy we krwi jest poniżej 70 mg/dl, hipoglikemia może zostać potwierdzona. W takim przypadku wskazane jest zjedzenie porcji słodkiego jedzenia lub napoju z wysokim ładunkiem glukozy. Tak jest w przypadku kawałka owocu, cukierka, napoju gazowanego lub kostki cukru.

Ponadto ważne jest ustalenie, jaka jest bezpośrednia przyczyna przedawkowania. Jeśli osoba pominęła posiłek, powinna zjeść jak najszybciej. Nie zapomnij zmierzyć poziomu cukru we krwi 15 do 20 minut po zastosowaniu powyższych środków. Jeśli poziom cukru we krwi pozostaje niski lub objawy utrzymują się, koniecznie zasięgnij profesjonalnej pomocy medycznej.

Poważne przedawkowanie insuliny

Przypadki ciężkiego przedawkowania insuliny wymagają specjalistycznego leczenia w szpitalu. W żadnym wypadku nie należy próbować wkładać czegokolwiek do ust osoby nieprzytomnej, ponieważ istnieje ryzyko uduszenia. Podstawowym środkiem jest udanie się do najbliższego centrum medycznego.

Leczenie polega na podaniu dożylnego roztworu dekstrozy. Ponadto u większości osób konieczna jest również wymiana elektrolitu. Po zakończeniu hipoglikemii pacjent będzie pod obserwacją medyczną do czasu całkowitej stabilizacji.

Przedawkowanie insuliny – jak zapobiegać?

Edukacja na temat leczenia cukrzycy jest najcenniejszym środkiem pozwalającym uniknąć błędów w podawaniu insuliny. Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc w zapobieganiu przedawkowaniu:

  • Przed użyciem dokładnie przeczytaj opakowanie insuliny, zwłaszcza jeśli używasz nowego lub nieznanego Ci produktu.
  • Oznacz i określ rodzaje insuliny, które powinieneś przyjmować w ciągu dnia.
  • Nie opuszczaj posiłków ani nie zapominaj o jedzeniu po dawce insuliny.
  • Prowadź zapis dawek podawanych każdego dnia.
  • Nie zapomnij, aby zawsze sprawdzać poziom insuliny.
  • Skonsultuj się ze specjalistą, jeśli nie masz pewności, jak stosować lek.

Przestrzeganie dawki jest kluczowe

Insulina to hormon o ogromnych korzyściach dla pacjentów z cukrzycą. Jednak, jak każdy inny lek, może mieć negatywne skutki, jeśli nie jest właściwie stosowany. Osoby stosujące insulinę powinny ściśle przestrzegać zaleceń lekarza. Przedawkowanie insuliny jest stanem wywołanym brakiem wiedzy i jest potencjalnie śmiertelne, więc nie należy tego lekceważyć.

To może Cię zainteresować ...
Cukrzyca u dzieci i młodzieży — coraz częściej występująca przypadłość
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Cukrzyca u dzieci i młodzieży — coraz częściej występująca przypadłość

Cukrzyca u dzieci i młodzieży jest zwykle chorobą genetyczną, która wiąże się z otyłością. Dlaczego staje się coraz bardziej powszechna?



  • Di Lorenzi R, Bruno L, Pandolfi M, Javiel G, et al. Hipoglucemia en pacientes diabéticos. Rev. Urug. Med. Int. 2017; 2(3): 51-60.
  • Gómez A. Terapia insulínica. Revisión y actualización. Offarm. 2008; 27(10): 72-81.
  • Camejo M, García A, Rodríguez E, Carrizales M, et al. Visión epidemiológica de la diabetes mellitus: Situación en venezuela. Registro epidemiológico y propuesta de registro. Programas de detección precoz. Rev. Venez. Endocrinol. Metab. 2012; 10(1): 2-6.
  • Kuzmanic A. Insulinoterapia. Rev. Med. Clin. Condes. 2009; 20(5): 605 – 613.