Głód fizyczny i emocjonalny – jak je odróżnić

Luty 18, 2019
Rozpoznanie różnic pomiędzy głodem fizycznym a emocjonalnym jest niezwykle ważne. Pozwala kontrolować impulsy i lęki, które doprowadzają nas do jedzenia bez umiaru i podjadania w nocy. Pamiętaj, że objadanie się ma negatywny wpływ na zdrowie.

Czy jesteś w stanie rozpoznać głód fizyczny i odróżnić go od emocjonalnego? Niestety większość z nas nie ma pojęcia gdzie kończy się jeden a zaczyna drugi. Warto zagłębić się w ich charakterystykę.

Uczucie głodu jest fizjologicznym odczuciem; instynktem, regulowanym przez układ nerwowy. Nie bez znaczenia w tym procesie są nasze hormony, które wywołują głód, jako odpowiedź na potrzebę dostarczenia energii dla naszego organizmu.

Tylko energia pozwala nam przetrwać i zapewnia homeostazę ciała i mózgu. Z kolei niepokój i głód emocjonalny nie mają na celu odżywienia organizmu, ale zaspokojenie pozornych emocji i strachu.

Niezwykle istotne jest rozpoznania tych dwóch rodzajów głodu. Dzięki temu możemy zapobiegać poważnym problemom, zaburzeniom łaknienia (np. bulimii), nadwadze czy nawet cukrzycy.

Głód fizyczny a głód emocjonalny – istotne różnice

Uniwersytet Federalny Uberlandii w Brazylii przeprowadził interesująca badania w 2017 roku, w którym przedstawiono co następuje:

  • Po pierwsze, spora część ludzi objada się aby zaspokoić swój niepokój, aby wypełnić emocjonalną pustkę. Oczywiście, każdemu może zdarzyć się zajadanie stresu, raz na jakiś czas. Nie stanowi to natychmiast psychopatologicznego zachowania.
  • Często sięgamy po coś słodkiego, bądź bardzo słonego – bowiem wprawia to nasz mózg w stan euforii, dzięki sporej dawce endorfin i serotoniny. Jest to satysfakcja krótkotrwała i efemeryczna.
  • Jednakże w wielu przypadkach głód łączy się bezpośrednio z niepokojem. Zjawisko związane jest z kompulsywną i niezdrową dietą.
pączek donut

Dowiedz się, jakie mechanizmy pozwalają zrozumieć nam różnice między fizjologicznym i emocjonalnym głodem.

Głód fizyczny pojawia się stopniowo

Jedną z najbardziej charakterystycznych różnic jest stopniowość fizjologicznego głodu.

  • Nie pojawia się nagle, ale daje o sobie znać przez jakiś czas. Wraz z upływającymi godzinami, głód zwiększa się. Minie jednak sporo czasu zanim zacznie być nie do zniesienia.

Ostatecznie doprowadza do osłabienia i braku energii do wykonywania codziennych czynności. Może powodować też rozdrażnienie.

Aby uniknąć głodu fizjologicznego – zaleca się spożywanie kilku, ale mniejszych posiłków dziennie. Znana zasada: jedz częściej ale mniej. W przerwach między posiłkami można sięgać po owoce i warzywa. W ten sposób jesteśmy świadomi swoich działań i kontrolujemy wagę ciała, dostarczając odpowiedniej ilości energii dla organizmu.

  • Niepokój natomiast wywołuje głód emocjonalny, który pojawia się nagle, wraz z towarzyszącym mu uczuciem pustki. 

W tym przypadku czujesz się zmuszony do zjedzenia czegoś natychmiast, w danej chwili. Często nazywa się ten fenomen: jedzeniem pod wpływem emocji.

  • Najczęściej głód emocjonalny sygnalizowany jest poprzez desperackie podjadanie, nawet kiedy nie jesteśmy głodni. Niezwykle często uczucie to powraca w nocy i zmusza nas do nocnego podjadania. 

Głód emocjonalny oczekuje konkretnej kategorii żywności

  • Wyraźną różnią jest też rodzaj spożywanych produktów. Bowiem głód fizyczny oczekuje po prostu jedzenia, bez konkretnych zachcianek.

Najważniejsze jest zdobycie składników odżywczych i energii, której potrzebuje organizm.

brownie

  • Z kolei głód emocjonalny charakteryzuje się potrzebą konkretnych produktów, o wysokiej zawartości węglowodanów i kalorii.

W tym przypadku na nic zdadzą się naturalne produkty, owocowe i warzywne smoothie. W ataku głodu emocjonalnego zwracamy swoją uwagę tylko ku żywności bogatej w tłuszcze i cukry. Stąd potrzeba zajadania słodyczy czy fast food. 

Największy problem stanowi ryzyko uzależnienia od danej żywności. 

Zobacz też: Głód psychiczny – dlaczego ludzie zajadają emocje?

Niepokój zmusza do jedzenia, nawet kiedy jesteśmy pełni i usatysfakcjonowani

Daną zależność pomiędzy tymi dwoma fenomenami łatwo rozpoznać. Głód fizyczny pozwala Ci zjeść dokładnie tyle ile potrzebuje Twój organizm. Kiedy czujesz się spełniony: przestajesz jeść, wręcz nie możesz patrzeć na jedzenie. 

Kiedy mamy do czynienia z niepokojem i zajadaniem emocji: jemy bez umiaru. Wręcz rozpaczliwie sięgamy po kolejne posiłki. Spożywamy nadmiar kalorii, najczęściej doprowadzając do otyłości i zaburzeń zdrowotnych.

W wielu przypadkach przewlekły stres prowadzi do otyłości i nadwagi. Choć doskonale zdajemy sobie sprawę, że zaburzenia mogą postępować też w drugą stronę i prowadzić do anoreksji czy bulimii związanych z niedowagą. 

Niezwykle ważna jest kontrola ilości spożywanego jedzenia. Warto zwrócić uwagę na techniki relaksacyjne, pozwolą nam uniknąć potencjalnych problemów metabolicznych.

Głód a niepokój i poczucie winy

Wina odnosi się do sytuacji, w której czujemy się odpowiedzialni za coś złego. Głód fizyczny nie kreuje żadnych wyrzutów sumienia, bowiem jest naturalną fizjologiczną odpowiedzią organizmu.

Dzięki dostarczaniu pożywienia – zapewniamy sobie zdrowie i dłuższe życie.

objadanie się otyłośc

Natomiast emocjonalny głód można rozpoznać po pojawiającym się poczuciu winy. Jest to efekt powodowany przez żywność bogatą w cukier i tłuszcze nienasycone.

Ponadto stosując złą dietę i jedząc w nadmiarze: doprowadzimy do uczucia ciężkości i zamiast wzbogacić się w siłę – pozbawimy się jej.

Przeczytaj też: Bomby kaloryczne to nie tylko fast foody!

Podsumowanie

Niezwykle istotne jest, aby odpowiednio zidentyfikować napadający nas głód. W przeciwnym razie możemy wprowadzić swój organizm w oszukańczy cykl zajadania problemów i jedzenia w odpowiedzi na targające nami emocje.

Badania wykazują, że spożywanie pokarmów bogatych w błonnik, takich jak owoce czy warzywa pomaga zmniejszyć lęk i niepokój. Pamiętaj też o diecie nacechowanej niską zawartością cukrów i tłuszczów.

Przeanalizuj swoje emocje i zachowanie. Jeśli zauważasz u siebie napady wilczego głodu, także w nocy: zgłoś się po radę do specjalisty. Istnieje cały szereg skutecznych terapii, które pozwolą Ci zwalczyć stany lękowe a w konsekwencji głód emocjonalny.

Artykuł na podstawie:

  • Czepczor K., Brytek-Matera A., Jedzenie pod wpływem emocji, Warszawa 2017.
  • Leszczyńska S., Błażejewska K., Lewandowska-Klafczyńska K., Rygielski P. Emocje a zachowania żywieniowe u kobiet w wieku 18−30 lat, „Endokrynologia. Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii” 7(3), 2011, 167−171.
  • Zuñiga B. (2018). Diferencias entre hambre física y ansiedad. ¡Descúbrelas! Mejor Con Salud. [online:] https://mejorconsalud.com/diferencias-entre-hambre-fisica-y-ansiedad-descubrelas/