Plastiki jednorazowego użytku: dlaczego należy ich unikać
Torby na zakupy spożywcze, kubki do picia na przyjęciach i butelki naszych ulubionych napojów wydają się nieszkodliwymi przedmiotami. Jednak w dużych ilościach, w których są produkowane i konsumowane, te jednorazowe tworzywa sztuczne niszczą ekosystem w nieodwracalny sposób.
Dane dotyczące odpadów z tworzyw sztucznych są alarmujące i wskazują morza i oceany jako główne uszkodzone obszary. Wiadomo już, że na świecie jest pięć wysp utworzonych przez odpady z tworzyw sztucznych, z których niektóre są większe niż Francja i Hiszpania. W rezultacie poważnie ucierpiała fauna i ptaki morskie.
Ograniczenie plastiku jednorazowego użytku jest pilnym środkiem, który powinien podjąć duże korporacje i rządy. Ale jest to również działanie, które można podejmować codziennie, aby zmniejszyć zanieczyszczenie.
Czym są tworzywa jednorazowego użytku?
Są to przedmioty wykonane z tworzyw sztucznych, które są przeznaczone do jednorazowego użytku, a następnie wyrzucane. Tworzywa sztuczne są wytwarzane z paliw kopalnych, takich jak gaz ziemny, ropa naftowa i węgiel, a ich produkcja stale rośnie. To oczywiście powoduje pogłębianie zanieczyszczenia planety, ponieważ materiał ten jest jednym z najbardziej szkodliwych dla środowiska.
Chociaż produkcja plastiku istnieje od XIX wieku, to w ciągu ostatnich kilku dekad zyskała na popularności. Duże firmy zdały sobie sprawę, że koszty można by zmniejszyć, na przykład produkując butelki z plastik zamiast ze szkła. To tylko jeden z wielu przykładów.
Prawda jest taka, że produkcja dramatycznie wzrosła. A wraz z nią generowanie odpadów.
Według raportu ONZ ilość odpadów z tworzyw sztucznych wzrosła z 2 milionów ton w 1950 roku do prawie 350 milionów ton w 2017 roku. Prognozy na najbliższe lata również nie są korzystne, jeśli nie zmienią się nawyki i formy produkcji.
Przeczytaj również: Co to jest juta i dlaczego zaleca się wymianę toreb plastikowych?
Wpływ na morze
Konsekwencje środowiskowe tego przemysłu są śmiertelne i najbardziej bezpośrednio wpływają na oceany. Badanie przeprowadzone przez kilku specjalistów, opublikowane w czasopiśmie Science, wykazało, że każdego roku do oceanów trafia od 4,8 do 12,7 milionów ton plastiku.
Liczby mogą się znacznie pogorszyć, jeśli nie zostaną podjęte natychmiastowe działania. Szacuje się, że do 2050 r. emisje gazów cieplarnianych związane z obiegiem tworzyw sztucznych będą stanowić 15% całkowitej emisji. Całe to nagromadzenie odpadów w morzach spowodowało bezprecedensowe zjawiska w historii planety.
Na przykład pojawienie się 5 wysp utworzonych przez plastikowe śmieci. Wynika to z faktu, że degradacja tego materiału trwa wieki.
Po wyrzuceniu i wystawieniu na działanie słońca materiał rozpada się na kawałki, tworząc mikrodrobiny plastiku, które gromadzą się w oceanie. Najbardziej znana jest Wielka Wyspa Pacyfiku, położona w zachodnich Stanach Zjednoczonych, niedaleko Hawajów. Szacuje się, że zajmuje powierzchnię 1,8 miliona kilometrów kwadratowych, co czyni ją trzykrotnie większą od Hiszpanii.
Jak zużywamy tworzywa jednorazowego użytku?
Przedmioty te używane są w codziennych praktykach wszelkiego rodzaju. Zużycie tworzyw sztucznych jednorazowego użytku jest tak znaturalizowane, że często trudno je zrealizować.
Ta nadmierna konsumpcja, która również wzrosła w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat, jest związana z proliferacją kultury odrzucania. Tyczy się to również fast foodów i jedzenia zamawianego na wynos.
Według danych ONZ co minutę kupuje się milion plastikowych butelek, a co roku zużywa się 500 miliardów plastikowych toreb. To jedne z najczęściej używanych przedmiotów w codziennej praktyce. Istnieją jednak plastiki jednorazowego użytku o wielu funkcjach.
Filiżanki, sztućce i unicel
Są to elementy szeroko stosowane na wszelkiego rodzaju imprezach. Chociaż pozwalają zaoszczędzić sobie prania, ich wyrzucanie przyczynia się do powstawania ton odpadów z tworzyw sztucznych, ponieważ ich degradacja trwa dziesiątki lat.
Zarówno naczynia jednorazowe, jak i unicel, wykonane są ze styropianu. Wskazane jest, aby unikać go w pojemnikach i opakowaniach do żywności, ponieważ rozkłada się przez setki lat.
Butelki i nakrętki
Oprócz ogromnej światowej produkcji butelek dużym problemem jest długi okres degradacji. Może on zająć nawet prawie pół wieku.
Tworzywem sztucznym używanym do ich produkcji jest ogólnie politereftalan etylenu, znany również jako PET. Pokrywki i nasadki wykonane są z polipropylenu. Z drugiej strony są to materiały nadające się do recyklingu.
Balony
Balony i patyczki do ich trzymania, mimo że są ważną rozrywką dla dzieci, są bardzo szkodliwe dla środowiska. Niedawne środki ograniczające przyjęte przez Unię Europejską obejmują te przedmioty.
Torebki
Jednym z najbardziej szkodliwych dla środowiska tworzyw sztucznych jednorazowego użytku jest właśnie ten. Torby na zakupy są produkowane w dużych ilościach, a ich rozkład może zająć ponad 100 lat.
Wiele krajów podjęło już kroki w celu ich zastąpienia. Zadanie to spada jednak również na indywidualnych konsumentów. Z drugiej strony istnieją worki na śmieci wykonane z polietylenu o niskiej gęstości, używane również w folii spożywczej i workach do zamrażarek.
Inne tworzywa jednorazowego użytku
- Patyczki do uszu. Obiekt używany do dezynfekcji ucha to jednorazowy plastik, który znika po 300 latach.
- Słomki. Zniknięcie tych przedmiotów do picia może zająć nawet sto lat. Są również jednym z elementów, które najbardziej wpływają na gatunki morskie.
- Papierosy. Niedopałki lub filtry papierosowe wykonane z octanu celulozy ulegają degradacji po upływie od 1 do 10 lat.
- Artykuły higieniczne. Oprócz wacików bawełnianych wyroby takie jak tampony i podpaski higieniczne są również wykonane z jednorazowych tworzyw sztucznych.
- Zawijanie. Nie tylko należy unikać przekąsek i cukierków w żywności ze względu na cukier. Także ich opakowanie jest bardzo szkodliwe dla środowiska.
Unikaj jednorazowych tworzyw sztucznych
Skala problemu wymaga od władz pilnych rozwiązań. Dlatego Unia Europejska zatwierdziła w 2019 roku dyrektywę mającą na celu ograniczenie zużycia tych pierwiastków. Rozporządzenie, które weszło w życie w 2021 r., zakazuje sprzedaży niektórych tworzyw sztucznych jednorazowego użytku, takich jak sztućce, słomki i waciki. Wymaga również, aby kraje członkowskie przeznaczyły pewien procent tworzyw sztucznych do recyklingu.
Ze swojej strony Hiszpania uchwaliła ustawę o odpadach w 2022 r., która jest zgodna ze środkami Unii Europejskiej. Tworzy również podatki od opakowań z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku i wytwarzania odpadów. Inne kraje, które próbują wrócić na właściwe tory, to Bangladesz, gdzie plastikowe torby są zakazane od 20 lat, oraz Chile.
Ich używanie zostanie zakazane w Nowej Zelandii, w kilku krajach afrykańskich oraz w niektórych miastach w Stanach Zjednoczonych. Zgromadzenie Ogólne ONZ zobowiązało się do opracowania prawnie wiążącego porozumienia do końca 2024 r., z zaangażowaniem ponad 175 krajów. Jest przeznaczony do modyfikowania całego cyklu plastiku na świecie, od jego produkcji do jego utylizacji.
Indywidualne działania w celu zastąpienia jednorazowych tworzyw sztucznych
Oprócz środków rządowych zmniejszona konsumpcja tych tworzyw sztucznych również przyczynia się do zmniejszenia ilości odpadów. Na przykład wybierz noszenie płóciennych toreb na zakupy lub kupowanie przyborów wielokrotnego użytku w celu zorganizowania imprezy. Spożycie produktów kupowanych luzem pozwala uniknąć pakowania.
Wymiana artykułów higienicznych na artykuły wielokrotnego użytku jest również użytecznym i osiągalnym środkiem. Niektóre przedmioty to wkładki douszne lub szczoteczki do zębów. Zawsze najlepiej wybierać materiały mniej zanieczyszczające, takie jak drewno, ceramika czy bambus. Jako użytkownik produktów niektórych firm ważne jest, aby domagać się, aby brały one pod uwagę troskę o środowisko. Albo poprzez wyrażanie wiadomości w sieciach, albo wydawanie osobistych komentarzy.
Wszystkie cytowane źródła zostały gruntownie przeanalizowane przez nasz zespół w celu zapewnienia ich jakości, wiarygodności, aktualności i ważności. Bibliografia tego artykułu została uznana za wiarygodną i dokładną pod względem naukowym lub akademickim.
- JENNA R. JAMBECK, ROLAND GEYER, CHRIS WILCOX, THEODORE R. SIEGLER, MIRIAM PERRYMAN, ANTHONY ANDRADY, RAMANI NARAYAN, KARA LAVENDER LAW. Plastic waste inputs from land into the ocean. Revista Science. 13 Feb 2015 Vol 347, Issue 6223. pp. 768-771. Disponible en: https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1260352?siteid=sci&keytype=ref&ijkey=BXtBaPzbQgagE
- Montero Mórtola, Cecilia, BOLSAS DE PLÁSTICO Y LAZOS SOCIALES. NOTAS DE CAMPO SOBRE RECICLAJE. Aposta. Revista de Ciencias Sociales [Internet]. 2011; (48):1-24. Recuperado de: https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=495950244001
- ONU Medio Ambiente. Plásticos De Un Solo Uso: Una Hoja De Ruta Para La Sostenibilidad. Ed. Giacovelli Claudia et al. ONU Medio Ambiente, 2018. Disponible en: https://www.unep.org/es/resources/informe/plasticos-de-un-solo-uso-una-hoja-de-ruta-para-la-sostenibilidad
- Clara Bollaín-Pastor y David Vicente-Agulló. Presencia de microplásticos en aguas y su potencial impacto en la salud pública. Ministerio de Sanidad, Consumo y Bienestar social. Revista Española de Salud Pública, vol. 93, e201908064, 2019. Disponible en: https://www.redalyc.org/journal/170/17066277062/html/
- Sánchez Artunduaga, Pompilio, Edier Hernán Bustos Velazco, and Jaime Duván Reyes Roncancio. “La Educación Ambiental: Problemática de Los Plásticos de Un Solo Uso En Las Instituciones Educativas.” Revista Boletín Redipe 10.4 (2021): 103–123. Disponible en: https://doi.org/10.36260/rbr.v10i4.1253