Czy rak jest dziedziczny? Co powinieneś wiedzieć

dna

Choć wielu ludzi zadaje sobie to pytanie, jest to pytanie, które w pewnym momencie zadaje sobie większość naszego społeczeństwa: czy rak jest dziedziczny? Na przykład czy jeżeli moja matka cierpiała na raka piersi, czy ja również będę?

Na początek powinniśmy wyjaśnić, że rak zdecydowanie zawiera pewien genetyczny komponent. Lecz tylko dlatego, że jest genetyczny, wcale nie musi oznaczać, że jest jednocześnie „dziedziczny”.

Obecnie ta choroba jest tak popularna, że niemal każdy z nas ma kogoś w rodzinie, który jest lub był chory na raka. Być może też ktoś w Twoim życiu przechodził przez to i niestety nie był w stanie wygrać.

Jednak niektórzy eksperci twierdzą, że istnieją odmiany raka, które zdają się występować częściej w niektórych rodzinach. Nadwaga to między innymi jeden z czynników, które zwiększają ryzyko zachorowania. Podobnie palenie tytoniu.

Z drugiej strony, zdajemy sobie sprawę, że niektóre typy raka mogą być bardziej dziedziczne właśnie w Twojej rodzinie.

Mimo to powinniśmy podkreślić twierdzenie, które postawiliśmy na samym początku: mamy do czynienia z chorobą, która posiada element genetyczny, jednak niekoniecznie jest dziedziczna. Dzisiaj podamy Ci wszystkie informacje, których potrzebujesz.

Rak oraz dziedziczenie genetyczne

Centrum Badań nad Rakiem na Uniwersytecie w Salamance (Hiszpania) opublikowało raport w 2010 zatytułowany „Doradztwo w sprawach genetyki: przewodnik po zapobieganiu dziedzicznego raka”.

Raport ten próbuje rozstrzygnąć czy analiza genetyczna może wykazać czy dana osoba jest nosicielem genu, który czyni go bardziej podatnym na raka.

Generalnie, prawdopodobieństwo, że odziedziczysz jakąś onkologiczną chorobę genetyczną od swojej rodziny wynosi między 5 a 10 %. Tego rodzaju rak nie posiada zwykle znanych nam zewnętrznych czynników środowiskowych.

trzy generacje kobiet

Rak pojawia się w wyniku złożonej kombinacji kilku czynników

Rak jest chorobą genetyczną. Bierze początek w pewnych genach, niezależnie czy jest spowodowany przez czynniki zewnętrzne, czy wewnętrzne. Geny te mutują się oraz zmieniają, aż komórki zaczynają się rozmnażać.

  • Te genetyczne wariacje mogą ulec pogorszeniu pod wpływem Twojego stylu życia. Środowisko, w którym żyjesz na co dzień, może również być przyczną.
  • Tym samym, jest to zwykle subtelna kombinacja wszystkiego. Lecz prawdopodobieństwo tumoru powstałego tylko na podstawie czynników genetycznych jest bardzo niskie.
  • Palenie tytoniu, zanieczyszczenie środowiska oraz nieodpowiednie odżywianie przyczyniają się do zwiększonego ryzyka.

Kiedy można określić czy posiadasz predyspozycje genetyczne do zachorowania na raka?

Ponieważ nadejście raka zwykle wiąże się z kilkoma czynnikami, warto zastanowić się nad kilkoma aspektami.

Wyjaśnimy je poniżej.

  • Kiedy rak tego samego typu pojawia się wśród kilku członków rodziny.
  • Kiedy rak dotyka kilku generacji: dziadków, dzieci oraz wnuków.
  • Kiedy diagnoza wśród członków rodziny stawiana jest w stosunkowo młodym wieku (przed 60. rokiem życia).

kwiat i kobieta

Rak z komponentem dziedzicznym

Istnieją rodzaje raka, które zawierają komponent genetyczny. Mimo to, ryzyko nie przekracza progu 5-10%.

Nie jest ono wysokie, musisz jednak być ostrożny oraz poinformować lekarza, aby mógł lepiej oszacować ryzyko.

  • Rak piersi
  • Rak jajników
  • Jedno-torbielowy rak okrężnicy
  • Czerniak (najgroźniejszy rodzaj raka skóry)

Czy istnieje test, który wykaże czy możesz zachorować na raka tego typu?

Istnieje kilka testów, które rzeczywiście są w stanie podać Ci informacje na temat ryzyka. Najpierw powinniśmy jednak wyjaśnić kilka ważnych punktów:

  • Tego rodzaju testy genetyczne nie powiedzą Ci  zachorujesz czy nie na raka tego typu – one tylko poinformują Cię jak wysokie jest ryzyko.
  • Pierwszą rzeczą, jaką powinieneś zrobić jest porozmawiać z lekarzem.
  • Jego rolą jest badanie dziedzicznych form raka oraz doradzanie. To nie tylko otrzymanie wyników testu.
  • Istnieje on również po to, by określić ryzyko indywidualne oraz w rodzinie. Nauczysz się też jak powinieneś obserwować swój organizm oraz jak zminimalizować ryzyko.

Powinniśmy znowu podkreślić, że ryzyko zachorowania na raka związanego z  czynnikami dziedziczenia jest bardzo niskie.

Lecz jako że to bardzo powszechny lęk wśród ludzi, ośrodki poradnictwa genetycznego zostały stworzone właśnie po to, by być skuteczne i przydatne.

wirus

Jeżeli istnieje dziedziczne ryzyko zachorowania na raka, jak można mu zapobiec?

Jak powiedzieliśmy wcześniej, najważniejsze jest, aby uzyskać profesjonalną poradę lekarską. Jeżeli kilka kobiet w Twojej rodzinie cierpiało na raka piersi, ważne jest abyś regularnie badała swoje piersi oraz wykonywała mammografię. 

Jednocześnie pamiętaj, że zwykle to nie dziedziczność genetyczna powoduje, że chorujemy na raka. Rak pojawia się zwykle pod wpływem innych czynników, które zwiększają ryzyko oraz podatność.

  • Ważne jest unikanie tytoniu.
  • Nadwaga i otyłość to następny czynnik ryzyka.
  • Dieta bogata w tłuszcze i cukier to niebezpieczeństwo, którego powinieneś unikać.
  • Nie prowadź siedzącego trybu życia.
  • Mieszkanie w miejscu, gdzie środowisko jest bardzo zanieczyszczone lub pracowanie z substancjami toksycznymi to następne ryzyko.

Mimo wszystko, zawsze będą wokół Ciebie specjaliści, którzy doradzą Ci jaką strategię obrać oraz jaki styl życia prowadzić.