Przebarwienia na skórze – czym są, co je powoduje?

· Marzec 24, 2019
Przebarwienia na skórze to miejsca o słabszym lub bardziej intensywnym zabarwieniu, które generalnie nie oznaczają żadnych problemów ze zdrowiem.

Czy martwią Cię przebarwienia na skórze? Nie wiesz skąd się wzięły i co mogą oznaczać? W dzisiejszym artykule podpowiemy Ci czym charakteryzują się różne rodzaje plam i odbarwień skóry.

Aby zrozumieć czym są przebarwienia na skórze i skąd się biorą, musimy najpierw dowiedzieć się na czym polega funkcjonowanie skóry.

Skóra to największy organ naszego ciała. Pokrywa je całkowicie. Spełnia wiele kluczowych i złożonych funkcji w tym:

  • Chroni nas przed infekcjami
  • Reguluje temperaturę
  • Przechowuje wodę
  • Gromadzi zapasy tkanki tłuszczowej
  • Chroni nas przez światłem i skrajnymi temperaturami
  • Jest organem sensorycznym.

Grubość, faktura i kolor skóry różnią się w zależności od miejsca na ciele.

Co nadaje skórze koloru?

Kolor skóry zależny jest od czynników fizycznych i genetycznych. Wpływ na odcień skóry mają następujące kwestie:

Przebarwienia na skórze często wynikają z nieprawidłowości w rozłożeniu melaniny.

  • Melanina, czyli najważniejszy czynnik. Obecność tego ciemnego barwnika i jego stężenie determinują kolor skóry.
  • Hemoglobina, czyli czerwony barwnik nadający intensywnej barwy krwi.
  • Karoten, odpowiadający za pomarańczowe tony.
  • Działanie ultrafioletu – promieni lub promieniowania.
  • Przyjmowanie pewnych leków.

Na skórze mogą pojawić się odbarwienia o różnym kształcie i typie. Mogą też mieć różne kolory. Wiele osób znajduje je na całym ciele. W zdecydowanej większości przypadków przebarwienia na skórze są niegroźne. Znikają z czasem same. Warto jednak wiedzieć skąd się wzięły.

Melanina to, jak wspominaliśmy, substancja odpowiedzialna za nadawanie skórze kolorytu. Jest produkowana przez melanocyty – komórki znajdujące się w naskórku, czyli zewnętrznej, górnej warstwie skóry. Ich funkcją jest właśnie wytwarzanie barwnika.

Melanina jest rozprowadzana do wszystkich innych komórek naskórka. Dlatego właśnie kolor naszej skóry jest w większości równomierny i jednolity. Natomiast nierówne rozłożenie melanocytów i melaniny może sprawiać, że pojawiają się:

  • Nieszkodliwe przebarwienia na skórze: piegi, pieprzyki, znamiona i plamki związane z wiekiem
  • Miejsca odbarwione, czyli jasne plamy. Niedobór melaniny nazywa się hipopigmentacją.

Przebarwienia na skórze: najczęściej spotykane typy

Jasne plamy, czyli hipopigmentacja skóry

Odbarwienia skóry mogą być powodowane przez kilka różnych czynników:

Jasne plamy to inaczej hipopigmentacja, czyli niedobór melaniny.

  • Urazy, oparzenia lub otarcia: tego typu uszkodzenia skóry zaburzają obecność melaniny i jej produkcję.
  • Wrodzone nieprawidłowości, takie jak bielactwo lub albinizm. Bielactwo może przejawiać się obecnością białych plam na skórze, które z czasem rozprzestrzeniają się na całą powierzchnię ciała. Tego typu widoczne zmiany mogą powodować problemy psychologiczne – zwłaszcza związane z samooceną i akceptacją – u osób cierpiących na tę nieprawidłowość.
  • Skutek stanu zapalnego lub infekcji, która powoduje uszkodzenie melaniny i zaburzenie procesu jej produkcji. Takie zjawisko towarzyszy na przykład łojotokowemu zapaleniu skóry.
  • Procesy starzenia się. U osób po czterdziestym roku życia często pojawiają się przebarwienia na skórze w postaci jasnych plam. Proces i przyczyny ich powstawania nie są do końca jasne. Generalnie eksperci przyjmują, że to wynik długoletniego wystawienia skóry na działanie promieni słonecznych.

Czerwone plamki

  • Wrodzone cechy. Te przebarwienia na skórze towarzyszą nam od narodzin. Zazwyczaj są powodowane przez nieprawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych w skórze.
  • Trądzik. Trądzik może przybierać postać czerwonych wyprysków. Zazwyczaj pojawia się na skórze i jest cechą okresu dojrzewania
  • Naczyniaki i grudki. To zbite w grupki naczynia krwionośne. Mogą pojawiać się w zewnętrznych warstwach skóry, lub też głębiej.
  • Ślady reakcji alergicznej. Wysypki mogą być efektem działania różnych alergenów znajdujących się w jedzeniu, kosmetykach, lekach itd.
  • Wybroczyny pojawiają się w wyniku pękania malutkich naczyń krwionośnych pod skórą. Wyglądają jak małe, intensywnie czerwone plamki.
  • Potówki. W miejscach w których bardzo się pocimy, ciepło i wilgotność sprawiają, że skóra reaguje tym szczególnym rodzajem wysypki. Zatkane pory powodują wtedy pojawienie się małych, czerwonych krostek.
  • Choroby. Niektóre czerwone przebarwienia na skórze mogą oznaczać poważną chorobę, taką jak na przykład: ospa wietrzna, toczeń czy syfilis.
Czerwone plamki mogą być choćby wysypką alergiczną.

Ciemne plamki

Ciemne plamki oznaczają wyższą koncentrację melaniny w danym miejscu na skórze. Zazwyczaj są absolutnie niegroźne i mają jedynie wpływ na wygląd skóry w mniejszym lub większym stopniu, zależnie od położenia. Dużo zależy też od ich rozmiaru. Część możesz mieć od urodzenia. Część natomiast pojawia się i znika samoistnie.

Ciemne przebarwienia na skórze często są powodowane przez zmiany hormonalne.

Hiperpigmentacja skóry: główne rodzaje

  • Wrodzone cechy. Podobnie jak wrodzone przebarwienia na skórze w kolorze czerwonym, ciemne plamki które mamy od dzieciństwa są niegroźne i wynikają z uwarunkowań genetycznych.
  • Procesy starzenia się. Ciemne plamy pojawiają się z wiekiem zwłaszcza w tych miejscach skóry, które były często wystawione na działanie promieni słonecznych. Możliwe, że zauważysz je na twarzy, dłoniach i ramionach. Nie są groźne.
  • Przebarwienia po ciąży. Te dość jasne plamki koloru kawy z mlekiem mogą pojawić się zwłaszcza na twarzy. Wynikają ze znaczących zmian hormonalnych, które zaszły w Twoim organizmie w czasie ciąży. Przebarwienia te są zazwyczaj bardziej liczne i intensywne, jeśli nie stosujesz kremów z filtrem.
  • Przebarwienia na skórze związane z menopauzą. Te zmiany zabarwienia mogą pojawić się również w wyniku przyjmowania antykoncepcji hormonalnej, która, oczywiście, wpływa na gospodarkę hormonalną.
  • Pieprzyki. To zazwyczaj dość ciemne plamki. Mogą być płaskie lub lekko wypukłe. Mają różne kształty i rozmiary. Jeżeli zauważysz, że Twój pieprzyk zmienił rozmiar, kształt lub kolor, skonsultuj się koniecznie z dermatologiem.
  • Piegi. Piegi pojawiają się zazwyczaj na twarzy u osób, które mają bardzo jasną karnację. Mogą występować również na ramionach, plecach, szyi i karku. Są warunkowane genetycznie i nie są groźne.
  • Depigmentation.
    vitiligosupport.org/treatments_and_research/depigmentation.cfm
  • Vitiligo basics. Lerner, A., & Moellmann, G.
    mynvfi.org/about_vitiligo
  • Petechiae. Mayo Clinic Staff. (2015).
    mayoclinic.com/health/petechiae/MY01104/METHOD=print
  • Cherry angiomas on the scalp. Kim J-H, et al. (2009).
    ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2895217/