Nietolerancja laktozy – Objawy, które wcześniej ignorowałaś

· Marzec 20, 2017
Nietolerancja laktozy nie musi być bardzo uciążliwa, ale wciąż może obniżać jakość Twojego życia. Sprawdź, czy do tej pory nie ignorowałaś jej objawów.

Nietolerancja laktozy to wcale nie wymysł XXI wieku – wszelkie alergie i nietolerancje pokarmowe istnieją bowiem tak długo, jak tylko człowiek zaczął spożywać mleko czy zboża w dużych ilościach.

Nietolerancja laktozy to dość powszechny problem, jako że z wiekiem większość z nas przestaje trawić tę substancję. Prawdopodobieństwo, że dolegliwość ta dotyczy również Ciebie jest więc bardzo duże; zapoznaj się koniecznie z objawami nietolerancji pokarmowej, które być może do tej pory ignorowałaś.

Czym jest nietolerancja laktozy?

Stopniowe mutacje genetyczne gatunku ludzkiego sprawiły, że większość z nas może spokojnie aż do dorosłego wieku pić duże ilości mleka, bez żadnych skutków ubocznych i problemów z jego przyswajaniem.

Okazuje się jednak, że z wiekiem większość z nas wytwarza co raz mniej enzymu odpowiedzialnego za trawienie laktozy i właśnie wtedy zaczynamy odczuwać pierwsze objawy tej alergii pokarmowej.

Nietolerancja laktozy to zaburzenie wynikające w prostej linii właśnie z niedoboru wspomnianego enzymu. Laktoza nie jest wówczas odpowiednio przyswajana przez organizm, a cukry trafiają do okrężnicy, gdzie fermentują i wytwarzają gazy, które wywołują dyskomfort jelitowy i wzdęcia.

Szklanka mleka

Kiedy osoba cierpiąca na nietolerancję laktozy spożywa produkty mleczne, nie dochodzi do żadnych poważnych powikłań; doskwierają jej jednak uciążliwe chwilowe objawy, które znacznie obniżają komfort i jakość życia.

Nietolerancję laktozy stosunkowo łatwo pomylić jednak z innymi zaburzeniami trawienia, celiakią czy stanami zapalnymi w jelitach.

Warto wspomnieć również o tym, że w przypadku wielu osób, nietolerancja nie wymusza całkowitej rezygnacji z produktów mlecznych. Większości z nas nie zaszkodzi jedna szklanka mleka lub jogurt, gdyż nie wywoła to żadnych efektów niepożądanych.

Dobrym rozwiązaniem jest też wybór produktów o niskiej zawartości laktozy, by takich ewentualnych objawów uniknąć.

Zobacz także: Dieta bezglutenowa – 7 kroków, by osiągnąć ten cel

Objawy towarzyszące nietolerancji laktozy

Objawy nietolerancji laktozy pojawiają się zazwyczaj od pół godziny do dwóch godzin po posiłku zawierającym produkty mleczne.

Ich intensywność i dokuczliwość zależy oczywiście od osoby, ilości spożytego produktu oraz tego, ile enzymu odpowiedzialnego za trawienie tej substancji  Twój organizm zdołał wyprodukować.

Warto podkreślić, że nie każdy opisany poniżej symptom od razu musi oznaczać, że nie tolerujesz laktozy. Równie dobrze objawy te mogą sugerować inne problemy trawienne czy alergie pokarmowe, a nawet chwilowe osłabienie organizmu czy tzw. grypę żołądkową.

Mleko a niestrawność

Kluczem do ocenienia, czy Twoim problemem jest nietolerancja laktozy jest czas, w którym pojawiają się objawy. Jeśli występują bezpośrednio po spożyciu sera, jogurtu, mleka czy lodów, rzeczywiście wskazywać to może na tę dolegliwość. Dlaczego tak się dzieje?

  • Fermentacja laktozy, którą przeprowadzają bakterie jelitowe zmienia pH na kwaśne, co może z kolei wywoływać podrażnienie i pieczenie przy korzystaniu z toalety.
  • Proces ten może wywoływać także wzdęcia, gazy i ból brzucha. Objawy te mogą utrzymywać się nawet po kilku godzinach po spożyciu produktów mlecznych.
  • Warto zwrócić uwagę także na specyficzny zapach po wypróżnieniu.

Nietolerancji laktozy towarzyszą często zaparcia bądź biegunki, jako że niemożność strawienia tej substancji zaburza zdrową florę jelitową.

Równie częste są także skurcze i ból brzucha. W przypadku dzieci i nastolatków stosunkowo często towarzyszą im także mdłości i wymioty. U osób przewlekle chorujących na nietolerancje pokarmowe pojawiają się także takie symptomy jak:

  • znaczna utrata wagi
  • zaczerwienienie narządów płciowych
  • skurcze mięśni brzucha
  • intensywna biegunka

Rzadziej do objawów towarzyszących zaliczyć można także problemy ze skórą, przewlekłe zmęczenie i bóle kończyn.

Przeczytaj również: Mleko dla dzieci: jakie jest najzdrowsze?

Jak stwierdzić nietolerancję laktozy?

Jeśli podejrzewasz, że Twoim problemem może być nietolerancja laktozy, koniecznie udaj się do specjalisty, który postawi diagnozę i zleci odpowiednie sposoby leczenia. Istnieje kilka sposobów, by się o tym przekonać:

Test odpowiedzi glikemicznej

Ten sposób polega na pobraniu krwi od pacjenta i zmierzeniu początkowego indeksu glikemicznego. Następnie podaje się pacjentowi dawkę 50 gramów laktozy co 30 minut przez 2 godziny (są to w sumie 4 dawki). Po tym czasie ponownie pobiera się krew i sprawdza różnicę w indeksie glikemicznym.

Niechęć do mleka

Jeśli pomiar wykaże taki sam wynik, może świadczyć to o nieprawidłowym wchłanianiu laktozy. Oczywiście test ten nie jest bardzo dokładny, jako że wyniki mogą świadczyć o innych problemach zdrowotnych, np. o cukrzycy.

Wodorowy test oddechowy

Jest to najpowszechniej stosowana metoda wykrywania nietolerancji laktozy. Pacjent przyjmuje roztwór z laktozą w 15-minutowych interwałach, a następnie wydmuchuje powietrze do specjalnego woreczka.

Chłopiec częstowany mlekiem

Jeśli cukry z mleka nie są prawidłowo trawione i trafiają one do jelita, bakterie wykorzystują je jako swoje pożywienie, a jako produkt uboczny wytwarzają wodór. Jeśli pomiar wykaże wodór w wydychanym powietrzu prawdopodobnie jest to efekt nietolerancji laktozy.

Biopsja jelita cienkiego

Do wykonania takiego badania wykorzystuje się endoskop,  dzięki któremu uzyskuje się próbkę analizowaną później w laboratorium. Pozwala to stwierdzić obecność laktozy w śluzie.

Badania pH stolca

Najczęściej wykonuje się to badanie w przypadku małych dzieci, u których zachodzi podejrzenie nietolerancji laktozy i u których inne badania mogłyby być zbyt inwazyjne lub trudne do przeprowadzenia.

Testy genetyczne

Badanie to sprawdza nietolerancję laktozy wywoływaną przez gen MCM6. Badana jest próbka śliny lub krwi, z której analizuje się dwa polimorfizmy związane z tą dolegliwością.

  • Fidler, E., & Walkowiak, J. (2011). Nietolerancja laktozy – podstawowe zalecenia żywieniowe. Pediatria Polska. https://doi.org/10.1016/s0031-3939(09)70090-3
  • Fidler, E., Lisowska, A., & Walkowiak, J. (2011). Nietolerancja laktozy – klasyfikacja i diagnostyka. Pediatria Polska. https://doi.org/10.1016/s0031-3939(09)70089-7
  • Madry, E., Krasińska, B., Walkowiak, J., & Adamczak-Ratajczak, A. (2011). Hipolaktazja, zespóŁ złego wchłaniania laktozy, nietolerancja laktozy. Family Medicine and Primary Care Review.