Kortykosterydy – do czego służą te leki ?

8 kwietnia, 2020
Kortykosterydy, interweniując w wiele procesów organicznych, będą wywoływać różnorodne działania niepożądane. Na przykład opisano znaczny wzrost podatności na infekcje, ponieważ są one lekami immunosupresyjnymi.

Kortykosterydy to rodzaj leków znanych również jako kortykosteroidy. Wynika to z faktu, że tak naprawdę leki te mają budowę chemiczną naturalnych sterydów syntetyzowanych w mózgu. Z tego powodu kortykosterydy, podobnie jak hormony, uczestniczą w licznych procesach i reakcjach organicznych.

Wśród tych reakcji można wymienić niektóre, takie jak procesy metaboliczne składników odżywczych, wśród nich białek lub węglowodanów, lub też procesy zapalne. Są również zaangażowane w funkcjonowanie układu odpornościowego, jak zobaczymy później, oraz w reakcję na stres.

Kortykosterydy są wydawane na receptę, ponieważ mają bardzo silne działanie. Lekarz musi kontrolować wielkość dawki i sposób dawkowania, ponieważ niewłaściwe stosowanie tego rodzaju leków jest bardzo niebezpieczne.

Z drugiej strony, jak zobaczymy w całym artykule, kortykosterydy (zwane także zamiennie kortykosteroidami) przepisuje się również do zwalczania wielu chorób. Na przykład stosuje się je w leczeniu chorób reumatycznych lub choroby Leśniowskiego-Crohna.

W jakim celu stosuje się kortykosterydy?

Jak już wspomniano, kortykosterydy są lekami stosowanymi w leczeniu wielu chorób. Dlatego są one również dostępne w wielu postaciach dawkowania.

Po pierwsze, leki te bardzo szeroko stosuje się w leczeniu przewlekłych chorób płuc, takich jak astma lub POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc. Ale wykorzystuje się je także do sporadycznego leczenia przewlekłego zapalenia oskrzeli.

W przypadku tych chorób korzysta się z dostępnych na rynku inhalatorów, które umożliwiają podawanie kortykosterydów przez nebulizację.

Tabletka w wodzie

Ponadto istnieje również klasyczny preparat w tabletkach do podawania doustnego. Zasadniczo stosuje się go w leczeniu prawie wszystkich rodzajów chorób zapalnych. Należą do tej grupy te sklasyfikowane w ramach chorób reumatycznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie kości i stawów lub ból krzyża.

Jednak w przypadku bólu stawów można podawać kortykosterydy również domięśniowo.

Innym zastosowaniem kortykosteroidów jest leczenie łuszczycy, egzemy lub innego zapalenia skóry. W przypadku tych chorób stosuje się miejscowy preparat i stosuje się go bezpośrednio na dotknięty obszar.

Wreszcie, innym wskazaniem do tego rodzaju leków są choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy.

Zapewne zaciekawi Cię także nasz inny artykuł: Toczeń – oto garść podstawowych informacji na temat tej choroby

Jak działają kortykosterydy z farmakologicznego punktu widzenia?

Jak już wiemy, kortykosterydy wpływają na wiele procesów zachodzących w organizmie, co wywołuje na nim liczne efekty. Poniżej wymieniamy niektóre z głównych działań farmakologicznych:

  • Metabolizm węglowodanów, białek, lipidów, wody i elektrolitów: kortykosterydy podnoszą poziom glukozy i pirogronianu we krwi. Ingerują w redystrybucję tłuszczu i zwiększają uczucie apetytu. Zatrzymują również sód i wodę, natomiast sprzyjają wydalaniu potasu i wodoru. Mogą również wywoływać osteoporozę i miopatie.
  • Działania na układ sercowo-naczyniowy: ułatwiają pojawienie się obrzęku.
  • Immunosupresja: wpływają na układ odpornościowy, osłabiając go, co uzasadnia jego skuteczność w chorobach autoimmunologicznych.
  • Działanie przeciwzapalne: zmniejszają objawy opuchlizny, takie jak zaczerwienienie, uczucie ciepło, ból i obrzęk. Hamują także wydzielanie histaminy.

Działania niepożądane kortykosteroidów

Podobnie jak wszystkie leki sprzedawane na rynku, kortykosteroidy również mogą wywoływać szereg działań niepożądanych, które różni pacjenci zgłaszają w badaniach klinicznych nad tymi lekami.

Różne leki w tabletkach

Ponieważ leki te uczestniczą w wielu różnych procesach organicznych, kortykosterydy mają dość różnorodne działania niepożądane. Między innymi opisano na przykład znaczny wzrost podatności na infekcje, ponieważ są one lekami immunosupresyjnymi.

Inne częste działania niepożądane tych leków wymieniamy poniżej:

  • Problemy mięśniowo-szkieletowe, takie jak ból mięśni, osteoporoza i martwica kości.
  • Zapalenie trzustki i wrzód trawienny.
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Trądzik

Oprócz tych reakcji mogą również wywoływać inne skutki, takie jak zaburzenia psychiczne. A konkretnie, kortykosteroidy mogą powodować stany takie jak depresja, psychoza lub bezsenność. Ponadto, do ich skutków ubocznych należy zaćma, jaskra lub problemy endokrynologiczne (cukrzyca, nadwaga lub zbyt niski wzrost ze względu na związek z hormonem wzrostu)

Być może uznasz także ten artykuł za interesujący: Walka z depresją – 10 produktów, które Ci pomogą uporać się z chorobą

Wniosek

Kortykosterydy to leki związane z hormonami steroidowymi organizmu, które wywołują liczne działania u przyjmującego je pacjenta. Są to leki o bardzo silnych i często niebezpiecznych efektach, dlatego musisz bardzo uważać przy ich zażywaniu, i bezwzględnie przestrzegać zaleceń lekarza i nie stosując samoleczenia.

  • Francisco Pizarro, I. (2014). Historia de los corticoides. Revista Médica Clínica Las Condes. https://doi.org/10.1016/s0716-8640(14)70120-8
  • Azparren, A., Servicio, A., & Farmacéuticas, D. P. (2009). Corticoides tópicos. Boletín de Información Farmacoterapéutica de Navarra.
  • Grau, P. S. (2006). Corticoides tópicos. Actualización. Medicina Cutanea Ibero-Latino-Americana.