FODMAP – komu poleca się tę dietę i na czym ona polega?

26 kwietnia, 2020
Dieta FODMAP to dieta krótkołańcuchowa bez węglowodanów, której wchłanianie w jelicie jest bardzo ograniczone lub niestrawne. Z czego się składa? Jakie są jego zalety? Oto szczegóły.

Czy cierpisz na jakieś problemy z jelitami? Dieta FODMAP może naprawdę pomóc złagodzić objawy, a nawet je wyeliminować. Ogólnie rzecz biorąc, formuła diety FODMAP eliminuje niektóre z menu pokarmy trudne do strawienia. Czy chcesz wiedzieć, na czym ona dokładnie polega i jak może ci pomóc? Koniecznie przeczytaj więc ten artykuł!

Dieta FODMAP

Dieta „Low FODMAP” to sposób odżywiania promowany przez naukowców z Uniwersytetu Monash w Australii. FODMAP to angielski akronim, który oznacza: fermentowalne oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole.

Te składniki należą do grupy krótkołańcuchowych węglowodanów, których wchłanianie w jelicie jest bardzo trudne. Niektóre z nich okazują się również praktycznie niestrawne dla niektórych osób.

W jakim celu się stosuje tę dietę?

To eliminacyjny sposób odżywiania, którego głównym fundamentem jest ograniczenie żywności powodującej niepożądane objawy ze strony jelit, takie jak:

  • Wzdęcia brzucha
  • Ból w podbrzuszu
  • Zbieranie się gazów
  • Biegunka
  • Wzdęcia brzucha
  • Zaburzone nawyki wypróżniania

Ta dieta może również służyć do poprawy patologii, takich jak:

Możesz być także zainteresowany: Celiakia – czy wiesz, jaką dietę powinieneś stosować w razie tej choroby?

Na czym więc polega dieta FODMAP?

Związki FODMAP można znaleźć w żywności zawierającej fruktozę, laktozę,  fruktany, galaktany lub poliole. Znajdują się one głównie w następujących produktach spożywczych:

  • Pszenica, żyto, cebula i czosnek, bogate w fruktooligosacharydy.
  • Rośliny strączkowe zawierające galaktooligosacharydy.
  • Nabiał (głównie mleko) zawierające laktozę
  • Miód, syropy, jabłka i inne owoce zawierające fruktozę.
  • Pokarmy light, słodziki, gruszki, śliwki zawierające poliole, takie jak sorbitol, ksylitol, a także maltitol i mannitol.
Dieta FODMAP i jej podstawy
Dieta FODMAP wykazała korzystny wpływ na niektóre zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Produkty o wysokiej zawartości FODMAP, a zatem odradzane na tej diecie to:

  • Zboża: brązowy ryż, owies, jęczmień, żyto, proso, pszenica pełnoziarnista.
  • Rośliny strączkowe: fasola, ciecierzyca, groszek, bób, soczewica.
  • Wybrane warzywa: czosnek, karczoch, bakłażan, brokuły, cebula, brukselka, kalafior, endywia, szparagi, sałata, papryka, por, buraki, grzyby.
  • Świeże i suszone owoce: wiśnia, śliwka, malina, truskawka, jabłko, brzoskwinia, melon, jeżyna, gruszka, arbuz, winogrono, oliwka, morela, jagoda, figi, awokado, parsymona, mango.
  • Orzechy: migdały, orzechy nerkowca, orzechy laskowe, orzeszki ziemne, kasztany, orzechy włoskie, orzeszki piniowe, pestki, pistacje.
  • Nabiał jak również jego pochodne.
  • Przetworzone mięso
  • Wędliny, kiełbasy i ich pochodne
  • Słodycze i cukier stołowy.
  • Napoje: kawa, piwo, napoje alkoholowe, likiery, napoje bezalkoholowe, herbata, wino, pakowane soki owocowe.
  • Naturalne słodziki: cukier, fruktoza, syrop z agawy, syrop klonowy, miód.
  • Sztuczne słodziki: erytrytol, izomalt, laktitol, maltitol, mannitol, sorbitol, ksylitol.

Przeczytaj koniecznie również ten artykuł: Dieta – poznaj 9 produktów, których należy za wszelką cenę unikać!

Jak należy wdrożyć ten sposób odżywiania?

Wdrożenie diety FODMAP obejmuje trzy etapy:

  • Faza restrykcyjna: Zwykle trwa od 6 do 8 tygodni i obejmuje ścisłe ograniczenie wszystkich pokarmów bogatych w FODMAP w celu uzyskania poprawy objawów żołądkowo-jelitowych.
  • Faza ponownego wprowadzania: na tym etapie pacjentów prowadzi się, aby stopniowo ponownie wprowadzać żywność ograniczoną w poprzednim etapie. Ten etap pozwala również lepiej zakres tolerancji każdej osoby. Zwykle trwa on od 8 do 12 tygodni.
  • Personalizacja diety: po zakończeniu fazy ponownego wprowadzania należy następnie indywidualizować dietę. To pozwoli zachować różnorodność produktów żywnościowych i uniknąć niepotrzebnych ograniczeń, zachowując jednak cały czas kontrolę nad objawami.

Jakie są jej zalety?

Jak już powiedzieliśmy, ten rodzaj diety jest zalecany w leczeniu chorób jelit. Według badania opublikowanego w Gastroenterology, stosowanie diety FODMAP wykazało korzyści dla osób cierpiących na zespół jelita drażliwego. Zmiana odżywiania pomogła bowiem zmniejszyć objawy choroby aż o 76%.

Na ogół, dieta ta zmniejsza ulegające fermentacji substraty bakterii jelitowych i tym samym poprawia objawy tej patologii. Ponadto zmniejsza stan zapalny i ból brzucha, a także wzdęcia i szybkość opróżniania jelita.

Ból brzucha
Przyjęcie diety FODMAP może pomóc pacjentom z zespołem jelita drażliwego w zmniejszeniu uciążliwych objawów.

Dieta FODMAP Pomaga również łagodzić objawy trawienne u pacjentów z funkcjonalnym zaburzeniem jelit oraz u osób z chorobami organicznymi przewodu pokarmowego. W tym badaniu 84% pacjentów wykazało poprawę objawów trawiennych, jeśli dokładnie przestrzegali zasad leczenia.

Po przeprowadzeniu etapu ponownego wprowadzania, ponad 80% pacjentów znów mogło tolerować pszenicę, a także produkty mleczne z laktozą. Natomiast ponad 70% osób wróciło do roślin strączkowych i dwóch porcji owoców o niskiej zawartości fruktozy w tej samej dawce.

Chociaż ta dieta ma zalety, ma również pewne wady. Uważaj, jeśli cierpisz na zaparcia, ponieważ dieta jest uboga w błonnik i może dojść do zaostrzenia dolegliwości.

Z tego powodu dietę zawsze powinien wdrażać dietetyk, ponieważ jest to ścisła i bardzo restrykcyjna dieta, w której pokarmy należy wprowadzać stopniowo i w sposób spersonalizowany. To samo dotyczy również spożycia błonnika.

  • Canicoba, M., & Nastasi, V. (2016). La dieta reducida en FODMAP: ventajas y controversias. Nutrición clínica en medicina10(1), 20-39.
  • Staudacher, H. M., Lomer, M., Farquharson, F. M., Louis, P., Fava, F., Franciosi, E., … Whelan, K. (2017). A Diet Low in FODMAPs Reduces Symptoms in Patients With Irritable Bowel Syndrome and A Probiotic Restores Bifidobacterium Species: A Randomized Controlled Trial. Gastroenterology, 153(4), 936–947. doi:10.1053/j.gastro.2017.06.010
  • Sobre FODMAPs y IBS | Monash FODMAP – Monash Fodmap
  • Vila Rovira, N., Ibáñez Solano, P., Angós Musgo, R. J., Betés Ibáñez, M. T., Carretero Ribón, C., De la Riva Onandía, S. R., … & Margall Coscojuela, M. Á. (2016). Pacientes con trastorno funcional intestinal: eficacia de una dieta baja en FODMAPS para el tratamiento de los síntomas digestivos. Nutr. clín. diet. hosp36(1), 64-74.