Choroba tętnicy szyjnej: przyczyny i leczenie

Choroba tętnicy szyjnej: przyczyny i leczenie
Leonardo Biolatto

Przejrzane i zatwierdzone przez: lekarz Leonardo Biolatto.

Ostatnia aktualizacja: 20 stycznia, 2023

Układ sercowo-naczyniowy jest niezbędny do funkcjonowania, odżywiania i utrzymania wszystkich narządów organizmu. Kilka patologii może zagrozić zdrowiu tętnic i żył. Jedną z nich jest choroba tętnic szyjnych. Czy wiesz, na czym ona polega? Dowiedz się więcej z tego artykułu.

Tętnice szyjne to para tętnic dużego kalibru zlokalizowanych po obu stronach szyi. Odpowiadają za dostarczanie krwi z aorty do twarzy, mózgu i różnych struktur czaszki. Na poziomie mózgu zaopatrują regiony związane z funkcjami motorycznymi i sensorycznymi, a także mową, myśleniem i osobowością.

Choroba tętnic szyjnych znacznie zwiększa ryzyko incydentów naczyniowo-mózgowych (CVA). Badania szacują, że stan ten jest odpowiedzialny za ponad 11% rocznych przypadków udaru niedokrwiennego mózgu w Argentynie (artykuł w języku hiszpańskim).

Choroba tętnic szyjnych – na czym polega?

Choroba tętnic szyjnych jest również nazywana zwężeniem tętnicy szyjnej. Występuje, gdy dochodzi do zwężenia lub zablokowania tych naczyń krwionośnych.

Niedrożność tętnicy szyjnej jest zwykle spowodowana nagromadzeniem cholesterolu i odkładaniem się substancji tłuszczowych w ścianach tętnic szyjnych. Tworzenie się płytek w naczyniach krwionośnych określa się mianem miażdżycy.

Blokada naczyń zmniejsza przepływ krwi do mózgu i zwiększa ryzyko udaru niedokrwiennego. Występuje on, gdy dochodzi do okluzji lub całkowitego przerwania dopływu krwi do tętnicy szyjnej. W tym sensie zaprzestanie dopływu krwi do mózgu pozostawia neurony bez tlenu, w wyniku czego obumierają.

Choroba tętnic szyjnych ma podłoże patofizjologiczne podobne do choroby niedokrwiennej serca, której końcowym skutkiem jest zawał mięśnia sercowego. Z drugiej strony zwężenie tętnicy szyjnej może dotyczyć jednej lub obu tętnic. W tym kontekście jakość życia poprawia wczesne podejście terapeutyczne.

Typowe objawy

W większości przypadków choroba tętnic szyjnych rozwija się powoli i pozostaje niezauważona we wczesnych stadiach. Często zdarza się, że stan ten nie daje żadnych objawów, dopóki nie stanie się ciężki.

Przejściowe napady niedokrwienne to nagłe stany, które pojawiają się przed czasowym zamknięciem naczynia mózgowego małego kalibru. Czas trwania waha się od kilku minut do kilku godzin. Objawy ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin, ale ich utrzymywanie się prowadzi do rozpoznania udaru mózgu.

W obu przypadkach można zauważyć następujące objawy:

  • Nagłe osłabienie kończyny lub połowy ciała
  • Porażenie ręki lub nogi po jednej stronie ciała
  • Niezdolność do wykonywania niektórych ruchów
  • Utrata zdolności do koordynowania ruchów
  • Dezorientacja, zawroty głowy i silne bóle głowy
  • Utrata czucia w twarzy lub ciele
  • Drętwienie lub parestezje kończyn
  • Niewyraźne widzenie lub całkowita utrata wzroku
  • Trudność w artykułowaniu słów i wyraźnym mówieniu
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów udaru należy jak najszybciej zwrócić się o pomoc lekarską. Jest to stan o wysokim ryzyku zgonu, który wymaga profesjonalnego leczenia.
Rentgen czaszki
Wiele udarów jest konsekwencją zablokowania przepływu krwi w tętnicach szyjnych.

Dlaczego występuje choroba tętnic szyjnych?

Badania potwierdzają, że główną przyczyną choroby tętnic szyjnych jest miażdżyca tętnic. Miażdżyca jest spowodowana gromadzeniem się cholesterolu, wapnia, resztek komórkowych i tkanki włóknistej w ścianach naczyń krwionośnych. Efektem będzie blaszka miażdżycowa, która utrudnia normalny przepływ krwi w tętnicy.

Na ogół ściany naczyń szyjnych podlegające temu zjawisku stają się z czasem twardsze, zwężając światło naczynia. W takiej sytuacji nie będą one w stanie utrzymać odpowiedniego przepływu krwi do ważnych narządów.

Czynniki ryzyka

Istnieje wiele warunków, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia choroby tętnic szyjnych. Większość czynników ryzyka jest podobna do tych występujących w innych chorobach sercowo-naczyniowych, między innymi:

  • Siedzący tryb życia
  • Bycie mężczyzną
  • Bezdech senny
  • Cukrzyca
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Otyłość i nadwaga
  • Nadmierne spożycie alkoholu
  • Bycie Latynosem lub Afroamerykaninem
  • Palenie tytoniu lub papierosów
  • Starość (powyżej 65 lat)
  • Wysoki poziom trójglicerydów i złego cholesterolu (LDL)
  • Wywiad rodzinny w kierunku miażdżycy i chorób układu krążenia

Powiązane komplikacje

Według badań, miażdżycowe zwężenie lub niedrożność tętnicy szyjnej powoduje około 30% niedokrwienia naczyń mózgowych (artykuł w języku hiszpańskim). Jest to powikłanie wysokiego ryzyka z wysoką śmiertelnością, jeśli nie zostanie szybko leczone.

Udary spowodowane chorobą tętnic szyjnych występują z następujących powodów:

  • Zmniejszony dopływ krwi
  • Zakrzepy z powodu pęknięcia blaszek miażdżycowych
  • Tworzenie się skrzepów i niedrożność światła naczynia

Jak diagnozuje się chorobę tętnic szyjnych?

Choroba tętnic szyjnych prawie zawsze jest diagnozowana późno, po przebytym udarze mózgu. W takim przypadku szczegółowe badanie wyzwalacza może pomóc w identyfikacji zwężenia tętnicy szyjnej.

Podobnie, podczas dokładnego badania fizykalnego możliwe jest wykrycie pewnych ustaleń, które mogą naprowadzić klinicystę na podejrzenie zablokowania tętnicy szyjnej. Jednym z objawów tej patologii jest odczuwanie nieprawidłowego dźwięku lub szmeru, podobnego do gwizdu, podczas osłuchiwania szyi stetoskopem.

Ponadto specjalista zwykle ocenia zdolności neurologiczne, a także fizyczne i psychiczne. Z drugiej strony kilka badań jest bardzo przydatnych w diagnostyce choroby tętnic szyjnych. Należą do nich:

  • Ultradźwięki
  • Angiografia mózgowa
  • Rezonans magnetyczny (MRI)
  • Angiografia tomografii komputerowej (CT).
Angiografia
Inwazyjne metody obrazowania pozwalają na wprowadzenie cewnika w celu wizualizacji przepływu krwi w tętnicach szyjnych.

Leczenie

Leczenie zwężenia tętnicy szyjnej ma na celu spowolnienie rozwoju i progresji choroby. Głównym celem jest zapobieganie skutkom udaru. Plan terapeutyczny uzależniony jest od stopnia okluzji i ogólnego stanu pacjenta.

We wczesnym wykryciu tego schorzenia należy rozpocząć od modyfikacji stylu życia. W związku z tym zaleca się przestrzeganie zdrowej diety, ćwiczenia fizyczne, odchudzanie, unikanie palenia i ograniczenie spożycia soli.

W łagodnych i umiarkowanych przypadkach specjalista zwykle przepisuje leki kontrolujące ciśnienie krwi i zapobiegające tworzeniu się blaszek miażdżycowych. Ponadto osobom w podeszłym wieku można przepisać leki przeciwpłytkowe, takie jak aspiryna i leki przeciwzakrzepowe .

Z drugiej strony, w ciężkiej chorobie tętnic szyjnych lub u osób z udarem w wywiadzie, zwykle zaleca się operację. Opcje podejścia są następujące:

  • Endarterektomia tętnicy szyjnej: Jest to procedura pierwszego wyboru w celu wyeliminowania niedrożności tętnic szyjnych. Polega na dostępie naczyniowym i preparowaniu w celu usunięcia blaszki miażdżycowej.
  • Angioplastyka tętnicy szyjnej z umieszczeniem stentu: jest stosowana w zaawansowanych przypadkach, które nie nadają się do rozwiązania przez endarterektomię. Podczas zabiegu do naczynia krwionośnego wprowadza się mały balonik w celu jego rozszerzenia, a następnie umieszcza się siatkę lub stent, aby zapobiec zwężeniu naczynia.

Zdrowy tryb życia – kluczowa rola

Choroba tętnic szyjnych jest patologią związaną z powstawaniem blaszek miażdżycowych w tych naczyniach i w konsekwencji z ich niedrożnością. Ryzyko zgonu jest wysokie u osób z niezdrowymi nawykami, które przyspieszają postęp choroby.

Zrównoważona dieta, a także uprawianie aktywności fizycznej znacznie poprawiają jakość życia i rokowanie odległe. Jeśli masz jakiekolwiek obawy, nie wahaj się skonsultować z lekarzem.

To może Cię zainteresować ...
Choroba tętnic obwodowych: objawy, przyczyny i leczenie
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Choroba tętnic obwodowych: objawy, przyczyny i leczenie

Choroba tętnic obwodowych wywołuje zmniejszenie krążenia krwi w różnych częściach ciała. Poznaj informacje, które pomogą Ci zadbać o siebie.



  • Sposata L. Enfermedad carotídea aterosclerótica extracraneal. Neurología Argentina. 2011; 3(1): 25-63.
  • Consenso de Estenosis Carotídea. Rev. argent. cardiol. 2006;  74( 3 ): 160-174.
  • Reina T, Martínez I. Las carótidas enfermas. Libro de salud cardiovascular. 2010; 4(1): 527- 535.
  • Villaverde J, Gallardo F. La endarterectomía carotídea debe persistir como la técnica de elección para la mayoría de los pacientes con estenosis carotídea en la era endovascular. Sociedad Española de Angiología. 2016; 68(2):127-138.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.