Znęcanie się w rodzinie: jak je rozpoznać i sobie z nim radzić

Czy uważasz, że cierpisz z powodu zastraszania w swojej rodzinie? W tym artykule dowiesz się, jak zidentyfikować ten problem i jak go rozwiązać. Nie jest to łatwe, ale nie niemożliwe.
Znęcanie się w rodzinie: jak je rozpoznać i sobie z nim radzić

Ostatnia aktualizacja: 19 września, 2022

Kiedy mówimy o znęcaniu się, zwykle myślimy o młodej osobie zastraszanej przez kolegów ze szkoły. Możemy nawet pomyśleć o osobie w pracy, która doświadcza tak złośliwych działań ze strony szefa lub współpracowników. Ale jak wygląda znęcanie się w rodzinie? To zjawisko również istnieje i w tym artykule o nim porozmawiamy.

Znęcanie się zdarza się nie tylko w szkole lub w pracy; czasami występuje też w rodzinie. Na przykład ze strony rodzeństwa, które ma bardzo krzywdzącą postawę lub teścia, który uniemożliwia życie partnerowi.

Mamy skłonność wierzyć, że znęcanie się zdarza się tylko na zewnątrz, ale czasami dobrze jest najpierw zajrzeć do własnego domu. To tutaj mogą działać prawdziwi krzywdziciele.

Jak wygląda znęcanie się w rodzinie?

Znęcanie się w rodzinie nie różni się zbytnio od znęcania się w jakimkolwiek innym środowisku lub okolicznościach. Jedna lub więcej osób, z którymi łączą nas więzy rodzinne, manipuluje, zastrasza i poniża członka rodziny bez wyraźnego powodu. Czasami róże osoby robią to wobec siebie nawzajem.

Poniżanie i krytyka występują często, więc osoba (młoda lub starsza) może chcieć spędzać dużo czasu poza domem, aby uciec od tego toksycznego środowiska.

Amerykańskie Stowarzyszenie Osteopatyczne przeprowadziło ankietę na temat zastraszania, która ujawniła bardzo interesujące dane. Na przykład aż 31% dorosłych respondentów doświadczyło tego typu znęcania się. Sugeruje to, że jest to forma nadużycia, o której nie mówi się często, ale jest dość powszechna.

zastraszanie w rodzinie
Matka, która nie docenia swoich dzieci i krytykuje je, czy rodzeństwo, które szantażuje i manipuluje? Wszystko to może być przyczyną depresji i niepokoju u innego członka rodziny.

Jak rozpoznać znęcanie się w rodzinie?

Czasami rozpoznanie znęcania się w rodzinie nie jest łatwe. Po pierwsze dlatego, że bardzo trudno jest przyznać, że matka, ojciec lub rodzeństwo mogą być potencjalnym tyranem. Po drugie, często dzieje się tak dlatego, że formy zastraszania są bardzo subtelne i zakamuflowane przez ironię i żarty.

Jednak poniższa lista może służyć jako przewodnik, który pomoże Ci zidentyfikować znaki ostrzegawcze:

  • Zaczynasz czuć się zestresowany, kiedy myślisz o powrocie do domu. To wyraźny objaw, że coś jest nie tak w domu. Jeśli tak jest w Twoim przypadku, ważne jest, aby przeanalizować sytuację.
  • Pojawia się nieufność we własne możliwości. Często jest to spowodowane krytyką, brakiem poczucia ważności i innymi uczuciami, które mogą pojawić się z powodu znęcania się w rodzinie. W tym przypadku ważne jest, aby ustalić, czy istnieje ktoś toksyczny, kto karmi te myśli.
  • Lęk pojawia się często. Mogą wystąpić nawet ataki paniki. Czasami zastraszanie jest tak subtelne, że można je przeoczyć. Umysłu i ciała nie da się jednak oszukać, więc często się pojawia niepokój.

Kiedy ktoś w rodzinie ma tendencję do obwiniania kogoś, ciągłej krytyki i/lub szantażowania emocjonalnego, i tym podobnych postaw, bardzo ważne jest, aby zdawać sobie sprawę, że chodzi o znęcanie się. Mamy tendencję do idealizowania rodziny i wierzymy, że wszyscy jej członkowie są dobrzy. Jednak złych ludzi można znaleźć również na łonie rodziny.

Jak radzić sobie z nękaniem w rodzinie?

Radzenie sobie z nękaniem w rodzinie nie jest łatwe. Czasami bardzo trudno jest się usamodzielnić lub uwolnić od toksycznego środowiska rodzinnego. Istnieją jednak pewne strategie, które mogą zadziałać i wzmocnić osobowość tego, kto jest prześladowany.

Wyznacz granice

Rozpoczęcie mówienia „nie”, bycie asertywnym i ustalanie granic to jedne z najskuteczniejszych strategii, aby zmusić agresora do odejścia. Kiedy nie może już tobą manipulować, jego działanie przestaje mieć sens.

Nie jest to jednak łatwe bez wsparcia profesjonalisty. Wizyta u psychologa, który naucz cię wyznaczać granice, ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tego celu.

Podoba Ci się ten artykuł? Możesz również przeczytać: Toksyczne przyjaźnie: jak je rozpoznać i zdystansować od nich

Zachowaj spokój

Najlepszą rzeczą, jaką możesz zrobić jest nie reagowanie na zniewagi lub krytykę ze strony krzywdziciela. Osoby, które praktykują medytację, mają wielką zdolność do zachowania spokoju.

Tak więc, gdy członek rodziny powie coś obraźliwego lub szkodliwego, możesz odetchnąć, a nawet zareagować w sposób, który rozbraja jego komentarz i zapobiega jego emocjonalnemu wpływowi.

technika uspokojenia
Nauka zachowania spokoju i pielęgnowania go sprawia, że stajemy się bardziej asertywni, gdy reagujemy na przemoc domową i wszystkie inne formy znęcania się.

Odejdź, jeśli to możliwe

Jeśli jest szansa, by przestać żyć z agresorami pod jednym dachem, to idealne rozwiązanie. Jednak nie zawsze jest możliwe.

Nie chodzi o to, żeby uciec od problemu. Raczej o to, żeby móc przestać zawsze zachowywać czujność i uwolnić się od nienawiści do spędzania czasu w domu z obawy przed tym, co się wydarzy. Ostatecznie radzenie sobie z lękiem antycypacyjnym może być skomplikowane.

Szukaj pomocy

Znęcanie się w rodzinie można opanować a nawet rozwiązać, ale w tym celu najlepiej udać się do eksperta od tego typu sytuacji. Nie zamierzamy temu zaprzeczać. Są to smutne i frustrujące okoliczności, ale można je przezwyciężyć. Nigdy się ie poddawaj i szukaj pomocy.

To może Cię zainteresować ...
Czy możliwa jest komunikacja bez przemocy?
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Czy możliwa jest komunikacja bez przemocy?

Komunikacja bez przemocy? Dowiedź się, jak rozmawiać asertywnie i bez uciekania się do krytyki, porównań i negatywnych emocji.



  • Wolke, Dieter, Neil Tippett, and Slava Dantchev. “Bullying in the family: sibling bullying.” The Lancet Psychiatry 2.10 (2015): 917-929.
  • Dantchev, S., Hickman, M., Heron, J., Zammit, S., & Wolke, D. (2019). The independent and cumulative effects of sibling and peer bullying in childhood on depression, anxiety, suicidal ideation, and self-harm in adulthood. Frontiers in psychiatry10, 651.
  • Wolke, D., & Skew, A. J. (2012). Bullying among siblings.