Wpływ oddychania na mózg – jak świadomie z niego korzystać?

18 kwietnia, 2020
Spokojniejsze i głębsze oddychanie może pomóc zmniejszyć uczucie stresu lub niepokoju, a nawet poprawić koncentrację.

Mózg to jeden z najważniejszych organów naszego ciała, i jednocześnie jeden z najbardziej wrażliwych. Jego funkcjonowanie zależy od wszystkich zmian zachodzących w naszym ciele, takich jak poziom glukozy, częstość akcji serca itp. Dlatego bardzo duże znaczenie ma również wpływ oddychania na mózg.

Oddychanie to proces, w którym pozyskujemy tlen i usuwamy dwutlenek węgla z naszych płuc. Nasz organizm potrzebuje tlenu do wszystkich reakcji, które pozwalają nam żyć i funkcjonować prawidłowo.

Ten mechanizm działa w sposób zautomatyzowany. Oznacza to, że zwykle oddychamy nieświadomie, a zatem nie zwracając uwagi na to, jak to robimy. Możemy jednak świadomie kontrolować nasz oddech.

W ostatnich latach szerzej badano wpływ oddychania na mózg. Poznając głębiej ten temat, naukowcy byli w stanie opracować techniki oddychania, które mogą nam pomóc w wielu aspektach naszego życia. W tym artykule przybliżymy Ci ten temat.

Jaki jest wpływ oddychania na mózg?

Już od stuleci, szczególnie na obszarach wschodnich, dużą wagę przywiązuje się do oddychania. W rzeczywistości oddech stał się głównym elementem technik medytacyjnych i różnych dyscyplin, takich jak joga.

Wpływ oddychania na mózg jeszcze do niedawna był nieznany. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Stanforda wykazały, że związek między oddychaniem a relaksacją ma naukowe podstawy i wiąże się z mechanizmami działania mózgu.

Często się słyszy, że lekarze lub terapeuci zalecają głębokie oddychanie, aby poradzić sobie ze stresem lub paniką, Jednak mechanizm, dzięki któremu to następuje, był do tej pory nieznany. Otóż wspomniane badania wykazały istnienie specjalnej grupy neuronów w mózgu odpowiedzialnej za ten efekt.

Istnieje około 350 neuronów zarządzanych przez centralny układ nerwowy. Tym, co odróżnia je od reszty, jest to, że im szybszy jest nasz oddech, tym bardziej wzrasta ich aktywacja. To bardzo ważny fakt, ponieważ neurony te wysyłają bodźce do innych części mózgu. Do których w szczególności?

Chodzi o obszary związane z uczuciem paniki, stresu i snu. Dlatego jeden z efektów, jakie  oddychanie wywiera na mózg jest bezpośrednio związany z tymi odczuciami.

Kobieta ćwicząca jogę
Techniki takie jak joga od dawna podkreślają znaczenie oddychania

Może Ci się spodobać również ten temat: Korzyści z uprawiania jogi – medytacja zmienia wiele

Co z tego wynika?

Ten wpływ oddychania na mózg pozwala nam analizować nasz sposób oddychania i dostosowywać je do każdej chwili naszego życia. Jak już wspomniano, powolne i spokojne oddychanie zmniejsza aktywację tych neuronów.

A zatem regulując rytm naszego oddychania moglibyśmy zmniejszyć poziom stresu i lęku. A nawet znacznie efektywniej radzić sobie z sytuacjami paniki. Ten typ oddychania nazywa się kontrolowanym, rytmicznym lub głębokim. Polega na oddychaniu przeponą zamiast mobilizowaniu klatki piersiowej.

Właśnie o to chodzi w ćwiczeniach jogi i medytacji. W rzeczywistości opracowano również specjalne techniki oddychania na czas porodu, aby lepiej radzić sobie z wydaniem dziecka na świat.

Z drugiej strony możemy również wykorzystać ten wpływ oddychania na mózg w przeciwnym kierunku. Możemy oddychać w szybszy i bardziej dynamiczny sposób, aby się aktywować. Chociaż logiczne jest, że znajdujemy więcej zastosowań oddychania w celu szukania spokoju.

Joga i kobieta w ciąży
Techniki oddychania mające na celu relaksację i redukcję stresu są bardzo przydatne w ciąży

Ten artykuł również może Cię zainteresować: Nieprawidłowe oddychanie i jego wpływ na zdrowie

Podsumowując

Podobnie jak wszystkie inne tkanki w naszym organizmie, tkanki mózgowe potrzebują tlenu do pełnienia swoich funkcji. Jednak najnowsze badania wykazały, że istnieje inny wpływ oddychania na mózg.

Wykazano, że niektóre neurony bardziej się aktywują, gdy oddychamy szybciej. Neurony te mają związek z poziomem stresu i strachu. Dlatego kontrolowanie naszego oddychania może być bronią do stawienia czoła problemom naszego codziennego życiu.

Kontrolowanie oddychania to zatem umiejętność, której koniecznie trzeba się nauczyć. W tym celu można skorzystać z pomocy wielu wyspecjalizowanych osób. Można również zwrócić się do znawców takiej sztuki jak medytacja, w której oddychanie to podstawowy aspekt.

Chodzi o to, aby zdawać sobie sprawę ze znaczenia wpływu, jakie nasze oddychanie wywiera na mózg. Warto również zwrócić uwagę na sposób, w jaki najczęściej oddychamy i ćwiczyć głębsze i wolniejsze oddychanie. W ten sposób ćwiczymy jednocześnie naszą świadomość własnego ciała. Może ta technika pomoże ci zauważalnie kontrolować swoje emocje.

  • Yackle, K., Schwarz, L. A., Kam, K., Sorokin, J. M., Huguenard, J. R., Feldman, J. L., … Krasnow, M. A. (2017). Breathing control center neurons that promote arousal in mice. Science, 355(6332), 1411–1415. https://doi.org/10.1126/science.aai7984
  • El efecto de la respiración consciente en las neuronas y en la generación de un estado de calma | Respira Vida. (n.d.). Retrieved December 20, 2019, from https://www.respiravida.net/investigaciones/el-efecto-de-la-respiración-consciente-en-las-neuronas-y-en-la-generación-de-un
  • Herrero, J. L., Khuvis, S., Yeagle, E., Cerf, M., & Mehta, A. D. (2018). Breathing above the brain stem: Volitional control and attentional modulation in humans. Journal of Neurophysiology, 119(1), 145–159. https://doi.org/10.1152/jn.00551.2017
    La respiración y nuestro cerebro – Noticias – Ceafa. (n.d.). Retrieved December 20, 2019, from https://www.ceafa.es/es/que-comunicamos/noticias/la-respiracion-y-nuestro-cerebro