Temperament - rodzaje występujące u niemowląt

Znajomość temperamentu dziecka może pomóc w zrozumieniu jego potrzeb i dostosowaniu się do niego. Tutaj dowiesz się, czym one są i jak na nie reagować.
Temperament - rodzaje występujące u niemowląt
Elena Sanz

Napisane i zweryfikowane przez psycholog Elena Sanz.

Ostatnia aktualizacja: 13 stycznia, 2023

Znajomość typów temperamentu dziecka jest czynnikiem decydującym o dostosowaniu rodzicielstwa do potrzeb dzieci. Osobowość każdej osoby rozwija się z biegiem czasu, zgodnie z jej doświadczeniami i środowiskiem.

W ten sposób od urodzenia można zidentyfikować pewne wrodzone tendencje, które określają, jak dziecko się czuje, zachowuje i odnosi się do otoczenia. W szczególności temperament jest uważany za biologiczny składnik osobowości.

Jest wysoce dziedziczny i występuje od początku życia. W pewnym sensie stanowi podstawę dla postaci, która rozwinie się później.

Jednak chociaż jest to stabilna cecha i jest zdeterminowana przez genetykę, może być kształtowana i do pewnego stopnia dopracowana przez pracę wykonywaną przez rodziców. Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Czytaj dalej!

Temperament – rodzaje występujące u niemowląt

Największe, najgłębsze i najbardziej wszechstronne badania nad temperamentem przeprowadzili Alexander Thomas i Stella Chess w połowie XX wieku. Badanie trwało ponad trzy dekady i śledziło rozwój ponad stu dzieci w wieku od trzech miesięcy do dorosłości.

Wyniki tych badań ustaliły, że istnieją trzy główne typy temperamentu, które są widoczne już przy urodzeniu. Warto wspomnieć, że nie wszystkie dzieci można zaliczyć wyłącznie do jednej z tych trzech kategorii. Około 35% dzieci może mieć cechy mieszane.

Szczęśliwe dziecko

Łatwy temperament

Szacuje się, że około 40% dzieci ma łatwy temperament, co czyni go najczęściej występującym. Te niemowlęta są marzeniem każdego rodzica: stabilne, szczęśliwe i przewidywalne.

Zwykle doświadczają pozytywnych emocji przez większość czasu i dobrze tolerują frustrację. Łatwo je też uspokoić, gdy są zestresowane.

Ich rutyna spania i karmienia są bardzo regularne, a emocje są umiarkowane. Są również otwarte na nowe doświadczenia: uśmiechają się do obcych, chętnie próbują tolerować nowe gusta i nie mają problemu z przystosowaniem się do zmian.

Trudny temperament

Dzieci te stanowią 10% ogółu i, mimo że są w mniejszości, mogą stanowić nie lada wyzwanie dla rodziców. Często doświadczają negatywnych emocji i wyrażają je płaczem i irytacją. Mają trudności z tolerowaniem frustracji i trudno je uspokoić.

Ich stany emocjonalne są bardzo intensywne (zarówno pozytywne, jak i negatywne). Ponadto ich rutyny i nawyki są dość nieregularne. Trudno im przystosować się do zmian, niechętnie próbują nowych doświadczeń i mają tendencję do nieufności wobec obcych.

Temperament powolny lub apatyczny

Tej trzeciej kategorii nadano różne nazwy. Należą do nich „temperament apatyczny”, „wolno adaptujące się dzieci” lub „dzieci trudne do pobudzenia”. Opisuje 15% niemowląt, które charakteryzują się niską reaktywnością i powolną adaptacją.

Dzieci te wykazują więc niskie nasilenie stanów emocjonalnych, słabo reagują na bodźce i rzadko wykazują zainteresowanie. Zwykle są spokojne, ale mało wchodzą w interakcje.

Na przykład zwykle dłużej przystosowują się do zmian i otwierają na nowe sytuacje. Niezbędna do ustabilizowania i uregulowania ich rutyny jest cierpliwość ze strony rodziców.

Temperament u niemowląt – jak się dopasować?

Znajomość temperamentu niemowlęcia to tylko pierwszy krok w adaptacji rodzicielstwa i edukacji, ponieważ tak naprawdę kluczem jest dobre dopasowanie.

Termin ten odnosi się do stopnia dostosowania temperamentu dziecka do wymagań otoczenia, a dokładniej do oczekiwań rodziców.

Należy pamiętać, że każdy rodzic ma swój własny temperament, który może być podobny lub bardzo różny od temperamentu dziecka. Ponadto może być on również mniej lub bardziej komplementarny w stosunku do dziecka.

Kiedy nie ma odpowiedniego dopasowania między nimi, pojawiają się problemy w więzi, które mogą wpływać na rozwój niemowlęcia. Dlatego nie chodzi tylko o to, by rodzice zmienili swoje sposoby bycia, ale żeby umieli rozpoznać potrzeby dzieci, aby się do nich dostosować.

Na przykład, jeśli rodzic zareaguje rozpaczą i wrogością na dziecko o trudnym temperamencie, „negatywne” cechy tylko się wzmocnią.

Wręcz przeciwnie, jeśli dorosły jest w stanie podtrzymywać i regulować dyskomfort dziecka, temperament dziecka może zostać złagodzony, a więź między nimi będzie znacznie zdrowsza i bardziej satysfakcjonująca.

Podobnie często zdarza się, że niemowlęta o apatycznym temperamencie otrzymują mniej stymulacji, niż jest to wymagane. To dlatego, że są cichymi dziećmi, które nie robią zamieszania i nie wchodzą w intensywne interakcje ze światem. Mając to na uwadze, osoby wokół nich mogą nie poświęcać im tyle uwagi, ile one potrzebują.

W takich przypadkach rodzice powinni podjąć świadomy wysiłek, aby stymulować i zachęcać dziecko.

Płacz dziecka

Podsumowanie

Rodzaje temperamentu u niemowląt dają nam pewne wskazówki, nad którymi możemy pracować jako rodzice i opiekunowie. Jeśli rodzice są wrażliwi na cechy i potrzeby swoich dzieci i odpowiednio na nie reagują, będą w stanie temperować ich cechy i pomóc im regulować obszary, w których mają większe trudności.

Wszystko to ma ogromne znaczenie, jeśli weźmiemy pod uwagę, że typ temperamentu został powiązany z pojawieniem się wielu problemów emocjonalnych i behawioralnych.

To może Cię zainteresować ...
Czteromiesięczne niemowlę – waga, sen i rozwój
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Czteromiesięczne niemowlę – waga, sen i rozwój

Czteromiesięczne niemowlę zwraca większą uwagę na wszystko, co dzieje się wokół niego. Zaczyna też przyswajać sobie podstawowe nawyki.



  • Albores-Gallo, L., Márquez-Caraveo, M. E., & Estañol, B. (2003). ¿ Qué es el temperamento? El retorno de un concepto ancestral. Salud mental26(3), 16-26. https://www.medigraphic.com/pdfs/salmen/sam-2003/sam033c.pdf
  • Betancourt, D., & Andrade, P. (2008). La influencia del temperamento en problemas internalizados y externalizados en niños. Revista Intercontinental de Psicología y Educación10(1), 29-48. https://www.redalyc.org/pdf/802/80210103.pdf
  • Thomas, A., & Chess, S. (1985). Genesis and evolution of behavioral disorders: From infancy to early adult life. Annual Progress in Child Psychiatry & Child Development, 140–158.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.