Ortodoncja - 8 wskazówek skutecznego leczenia

Podczas leczenia ortodontycznego należy zadbać o zdrowie jamy ustnej. To dodatkowo pozwala na przyjemniejsze i skuteczniejsze leczenie.
Ortodoncja - 8 wskazówek skutecznego leczenia

Ostatnia aktualizacja: 19 maja, 2021

Ortodoncja to specjalność stomatologii zajmująca się badaniem, korygowaniem i zapobieganiem problemom z rozwojem, kształtem i pozycją zębów i łuków zębowych. Ale nie obejmuje wyłącznie profesjonalnej i specjalistycznej opieki, ale także zalecenia, których muszą przestrzegać sami pacjenci ortodontyczni.

Poprzez ukierunkowane ruchy zębów lub przemieszczenie szczęk, technika ta dąży do uzyskania prawidłowego zgryzu. Ortodoncja ma na celu znalezienie funkcjonalnej i morfologicznej równowagi ust i twarzy. Oprócz umożliwienia pacjentowi prawidłowego gryzienia, poprawia to również wygląd uśmiechu i twarzy.

Ale aby ortodoncja dała pozytywne rezultaty, pacjent musi używać pewnego rodzaju sprzętu, który prowokuje przemieszczanie się i kieruje ruchami poszczególnych elementów. Konieczne jest więc zwracanie uwagi na higienę jamy ustnej podczas całego procesu.

W tym artykule wspominamy o zaleceniach, jakich musi przestrzegać każda osoba z ortodoncją, aby uzyskać skuteczne leczenie.

Ortodoncja i jej rodzaje

Wybór leczenia ortodontycznego zależy od rodzaju leczonej wady zgryzu, wieku pacjenta, a także jego potrzeb i możliwości. To ortodonta ocenia każdy przypadek kliniczny i określa, które urządzenie przyniesie najlepsze efekty w danej sytuacji.

Istnieją różne narzędzia i metodologie korygowania i zapobiegania wadom zgryzu. Poniżej przedstawiamy najczęściej stosowane.

Aparaty funkcjonalne

W tym przypadku ortodoncja wykorzystuje aparaty ruchome, które modyfikują położenie mięśni, które mobilizują szczękę. Zmieniając funkcję mięśni, generowane są przemiany strukturalne, takie jak przemieszczenie zębów i zmiany w kościach szczęki.

Stosuje się je w dzieciństwie, kiedy dziecko ma w jamie ustnej zęby tymczasowe i stałe.

Aparaty ruchome

Są to z kolei urządzenia, które pacjent może samodzielnie zakładać i zdejmować. Im dłużej pozostają w jamie ustnej, tym lepsze przynoszą rezultaty. W tej kategorii znajdują się aparaty ortodontyczne przechwytujące, które stosuje się u dzieci do kierowania wzrostem kości.

W tej sekcji znajdują się również przezroczyste niewidoczne nakładki ortodontyczne typu Invisalign. Chodzi o plastikowe nakładki wykonane specjalnie dla jamy ustnej pacjenta, które są okresowo wymieniane. Wywierają siłę i w ten sposób powodują ruchy zębów.

Sztuczna szczęka
Ortodoncja oferuje rożne rodzaje aparatów dostosowane do potrzeb pacjenta. Mogą być stałe, funkcjonalne lub zdejmowane.

Ortodoncja stała

Ortodoncja tego typu, jak sama nazwa wskazuje, polega na umocowaniu do zębów stałego aparatu, którego pacjent nie jest w stanie sam usunąć. Składa się z klamerek, które przylegają do powierzchni zębów oraz przechodzącego przez nie metalowego łuku.

Stały aparat ortodontyczny indywidualnie mobilizuje każdy element stomatologiczny w dowolnym kierunku. Generalnie preferowane jest jego stosowanie w okresie dojrzewania, kiedy wymiana zębów jest zakończona, ale kość nadal rośnie.

Jednak można je przepisać również osobom dorosłym, uzyskując zadowalające rezultaty.

Może Cię zainteresować również ten materiał: Zęby – wybiel je, jedząc te 10 produktów

Ortodoncja – 8 wskazówek skutecznego leczenia ortodontycznego

Stosowanie aparatu ortodontycznego wiąże się z szeregiem zabiegów, które każdy pacjent ortodontyczny musi wziąć pod uwagę, aby osiągnąć ostateczny sukces. Oto kilka nawyków i wskazówek, które należy wziąć pod uwagę.

1. Ortodoncja wymaga utrzymywania starannej higieny jamy ustnej

Ortodoncja sprzyja odkładaniu się płytki bakteryjnej i zwiększa ryzyko próchnicy i zapalenia dziąseł. Zwracanie szczególnej uwagi na higienę jamy ustnej jest więc niezbędnym elementem opieki ortodontycznej.

Szczotkowanie zębów powinno odbywać się codziennie, po każdym posiłku, przez 3 do 5 minut. Należy używać szczoteczki z miękkim włosiem i pasty do zębów z fluorem.

Stosowanie szczoteczek elektrycznych i specjalnych szczoteczek ręcznych do ortodoncji może być bardzo przydatne w celu dotarcia do trudno dostępnych miejsc. Ponadto niezbędne jest nitkowanie raz dziennie.

Włączenie irygatorów do higieny jamy ustnej również daje bardzo dobre efekty, zwłaszcza w przypadku noszenia stałego aparatu ortodontycznego.

Pacjenci używający ruchomych aparatów powinni je zdejmować w celu regularnej higieny jamy ustnej. Czyszczenie aparatów ma również fundamentalne znaczenie. Tabletki musujące stosowane raz w tygodniu skutecznie usuwają zanieczyszczenia.

2. Unikaj dolegliwości w jamie ustnej

Kiedy ortodoncja stosowana jest po raz pierwszy, organizm potrzebuje czasu, aby przyzwyczaić się do nowego przedmiotu. W pierwszych dniach może wystąpić dyskomfort, a nawet ból, ale te odczucia są tymczasowe.

Stosowanie aparatu ortodontycznego może generować nadwrażliwość zębów, która z czasem zanika i poprawia się po zastosowaniu past z fluorem. Ponadto tego typu urządzenie może uszkodzić błony śluzowe i spowodować rany. Znikają one jednak samoistnie po kilku dniach.

Jeśli nadwrażliwość utrzymuje się lub rany się nie goją, zawsze dobrze jest skonsultować się ze stomatologiem. Wskaże on odpowiednie leczenie i zasugeruje zabiegi wspomagające proces ortodontyczny. Konieczne może być zastosowanie wosku na drutach, miejscowych leków lub środków przeciwzapalnych.

3. Uważaj na niektóre pokarmy

Porada ta dotyczy przede wszystkim pacjentów ze stałą ortodoncją, ponieważ aparaty ruchome należy zdejmować na czas jedzenia, a po oczyszczeniu jamy ustnej z powrotem wkładać.

Należy unikać lub ograniczać spożywanie twardych i lepkich pokarmów, takich jak słodycze, orzechy, całe jabłka, czekoladki i nugaty. Zwykłe jedzenie należy natomiast jeść pokrojone na małe kawałki.

4. Noś aparat tak długo, jak to możliwe

Nie dotyczy to aparatów stałych, ponieważ pacjent nosi je cały czas. Jednak w przypadku urządzeń ruchomych czas noszenia jest kluczowym czynnikiem sukcesu.

Użytkowanie aparatu musi odbywać się odpowiedzialnie. Pacjent powinien nosić go przez czas wskazany przez ortodontę. Na początku zwykle potrzebne są 22 godziny dziennie. Należy go więc zdejmować tylko w celu zjedzenia posiłku i umycia zębów.

5. Stosowanie gumek zgodnie ze wskazaniami ortodonty

W niektórych przypadkach do leczenia konieczne jest zastosowanie elastycznych opasek międzyzębowych. Ortodonta wyjaśnia pacjentowi, jak je umieścić i jak należy ich używać. Ponadto dostarcza kilka gumek na wymianę, dzięki czemu można je zmienić w razie potrzeby.

Stosowanie tych dodatków uzależnione jest od czasu i przebiegu kuracji. Z tego powodu zawsze należy postępować zgodnie z instrukcjami ortodonty.

6. Regularnie zgłaszaj się na kontrole

Ortodoncja to proces rozłożony w czasie. Dlatego podczas korzystania z ortodoncji konieczne są regularne wizyty kontrolne w celu oceny postępów leczenia i wprowadzenia wszelkich niezbędnych korekt. Ważne jest, aby stawić się na wizyty w wyznaczonym czasie.

Wizyty odbywają się zazwyczaj co 1 do 2 miesięcy w zależności od rodzaju ortodoncji i czasu leczenia. Na początku zwykle konieczne są częstsze wizyty.

7. W razie potrzeby skonsultuj się ze stomatologiem

Ortodoncja z zastosowaniem aparatów może spowodować sytuacje wymagające interwencji lekarza. Czasami trzeba więc będzie pilnie udać się do gabinetu, aby je rozwiązać. W innych przypadkach, możesz umówić się na konsultację telefoniczną, aby uzyskać poradę dotyczącą leczenia.

U pacjentów korzystających z aparatu ortodontycznego może się zdarzyć na przykład, że łuk wbije się w błonę śluzową policzków. W takich przypadkach idealnym rozwiązaniem jest udanie się do dentysty w celu przecięcia drutu.

Może się również zdarzyć, że łuk pęknie lub odłączy się któryś zamek. W takiej sytuacji na ogół czeka się na następne zaplanowane spotkanie, aby je wymienić. Ale nie zapomnij zadzwonić do twojego ortodonty i powiedzieć, co się stało, na wypadek gdyby konieczna była wcześniejsza naprawa.

Pacjenci noszący zdejmowane aparaty ortodontyczne i szyny mogą je również zgubić. W takich przypadkach należy umówić się na kolejną wizytę. Natomiast w przypadku, gdy ortodoncja jest niewidoczna, możesz spokojnie włożyć kolejną nakładkę.

8. Przestrzegaj okresu retencji

Po zdjęciu aparatu ortodontycznego konieczne jest zastosowanie aparatu retencyjnego. Odpowiada on za utrzymanie pozycji uzyskanych dzięki leczeniu ortodontycznemu i zapobiega powrotowi zębów do ich pierwotnej pozycji.

Jeśli jednak nie będziesz przestrzegał zaleceń na tym etapie, wszystko, co osiągnięto dzięki noszeniu aparatów, przepadnie. Z tego powodu, aby zachować uśmiech uzyskany dzięki ortodoncji, należy stosować aparaty retencyjne przez czas wskazany przez profesjonalistę.

Aparat na zębach
Szczotkowanie ortodontyczne należy wykonywać zgodnie ze specjalną techniką, którą każdy specjalista wyjaśnia pacjentom.

Ortodoncja a wskazówki dotyczące nitkowania zębów

Usuwanie płytki nazębnej jest niezbędne dla zachowania zdrowia jamy ustnej podczas leczenia ortodontycznego. Stosowanie nici dentystycznej jest jednym z nieuniknionych działań, jakich wymaga ortodoncja. Chodzi o dokładne czyszczenie obszarów, do których szczoteczki nie mogą dotrzeć.

Jej stosowanie powinno odbywać się raz dziennie, przeznaczając co najmniej 10 minut na całą procedurę. Warto również uzupełnić czyszczenie szczoteczkami międzyzębowymi.

Pacjenci z aparatami zdejmowanymi mogą używać nici dentystycznej w zwykły sposób, wyjmując aparat na czas czyszczenia. Osoby noszące aparaty ortodontyczne mogą napotkać początkowo pewne komplikacje z powodu obecności aparatów ortodontycznych i drutów.

Jednak dzięki praktyce i wytrwałości będą w stanie opanować technikę. Oto kilka sposobów nitkowania zębów dla pacjentów z aparatem ortodontycznym:

  • Tradycyjna nić dentystyczna: przełóż nić między drutem a zębami, dociśnij do powierzchni zębów i wykonuj ruchy w górę i w dół. Nić powinna sięgać do obszaru dziąseł. Proces powtarzaj następnie we wszystkich elementach zębowych.
  • Nawlekacz nici dentystycznej: jest to instrument z tworzywa sztucznego, w którym umieszczana jest tradycyjna nić dentystyczna. Posiada rączkę, która pozwala na lepsze manewrowanie i jest w stanie sięgnąć za drut i łatwiej czyścić przestrzeń między zębami.
  • Taśma dentystyczna: jest to bardzo cienka, puszysta, cienka i szeroka nić, która łatwo się ślizga. Stosuje się ją u osób, które odczuwają ból lub mają opuchnięte i krwawiące dziąsła. Używa się jej w taki sam sposób, jak tradycyjnej nici.
  • Irygator doustny: jest to narzędzie, które wykorzystuje stały strumień wody. Stożkową końcówkę umieszcza się na źródle wody i przepuszcza ją między zębami i wzdłuż linii dziąseł, używając ciśnienia wody do odkażania. Ponadto można go używać do czyszczenia resztek jedzenia z aparatów ortodontycznych i zębów.

Przeczytaj także ten praktyczny materiał: Zdrowe zęby – 5 nawyków, które pomogą Ci o nie zadbać

Ortodoncja przyniesie efekty, jeśli pamiętasz o pielęgnacji jamy ustnej

Ortodoncja pozwala zapobiegać zniekształceniom i korygować problemy z zgryzem, dając ci promienny uśmiech i zdrowy zgryz. Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy podczas całego procesu leczenia jama ustna pozostaje zdrowa.

Dbanie o stan jamy ustnej w trakcie leczenia ortodontycznego ma kluczowe znaczenie dla jego powodzenia. Konieczne może być poświęcenie większej ilości czasu i wprowadzenie nowych praktyk do rutynowych zabiegów higienicznych jamy ustnej.

Takie rygorystyczne podejście pozwala uniknąć problemów zdrowotnych i komplikacji podczas użytkowania aparatów. Dzięki ortodoncji i niezbędnym zabiegom uzyskasz zdrowy i piękny uśmiech.

To może Cię zainteresować ...
Dlaczego zęby są wrażliwe na ból?
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Dlaczego zęby są wrażliwe na ból?

Wszyscy cierpieliśmy kiedyś na ból zęba, który był ie do zniesienia. Dlatego w tym artykule wyjaśnimy, dlaczego zęby są wrażliwe na ból.



  • Botero Mariaca, Paola María, et al. “Manual de ortodoncia interceptiva: teoría y práctica.” (2020).
  • Carrasco-Sierra, Miguel, Alba M. Mendoza-Castro, and Freya M. Andrade-Vera. “Implementación de la ortodoncia interceptiva.” Dominio de las Ciencias 4.1 (2018): 332-340.
  • Pineda Guerra, Julian Fernando, Harold Marin Palacio, and Nestor Javier Echeverri Echeverri. “Alineadores una opción en ortodoncia estética, revisión de literatura.” (2021).
  • Manzanares Pérez, Rosalinda. “Efecto de los Brackets de Autoligado Durante la Fase de Alineamiento en Ortodoncia.” (2019).
  • Asquino, Natalia, and Fabiana Villarnobo. “Cepillos interdentales, de la teoría a la práctica. Revisión de literatura e indicaciones clínicas.” Odontoestomatología 21.33 (2019): 46-53.
  • Ibáñez Mantilla, Andrea Salomé. Instrumentos manuales para la eliminación del biofilm interproximal: revisión de la literatura. BS thesis. Quito: Universidad de las Américas, 2017., 2017.
  • Freire Calixto, Yurixa Karla. Gingivitis en pacientes con ortodoncia fija. BS thesis. Universidad de Guayaquil. Facultad Piloto de Odontología., 2019.
  • Gómez, Marcela, et al. “Efectividad de la retención post ortodoncia en pacientes de 12-35 años relacionada con 2 tipos de retención fija. Revisión sistemática de la literatura.” Odontoestomatología 19.29 (2017): 18-32.
  • Carrión Peralta, Marieliza Daniela. Etiología de la recidiva post ortodoncia en pacientes de la clínica de ortodoncia periodo 2013-2015”. Diss. Editorial de Ciencias Odontológicas Universidad de Guayaquil, 2017.