Wskaźnik sedymentacji erytrocytów: co to jest?

Wskaźnik sedymentacji erytrocytów to badanie laboratoryjne wykorzystywane w diagnostyce stanów zapalnych i chorób nowotworowych.
Wskaźnik sedymentacji erytrocytów: co to jest?
Leidy Mora Molina

Przejrzane i zatwierdzone przez: pielęgniarka Leidy Mora Molina.

Ostatnia aktualizacja: 11 października, 2022

Badania laboratoryjne mają duże znaczenie dla praktyki medycznej. Czasami stanowią jedyny sposób wykrycia choroby. Często badany jest wskaźnik sedymentacji erytrocytów.

Znany jest także pod nazwą odczynu lub opadu BiernackiegoBadanie to mierzy szybkość opadania czerwonych krwinek na dno probówki. Zwiększone lub zmniejszone tempo sedymentacji oznacza obecność choroby.

W normalnych warunkach erytrocyty, czyli czerwone krwinki mają ujemny ładunek, co sprawia, że odpychają się wzajemnie, a ich wskaźnik sedymentacji wynosi 10 milimetrów na godzinę. Jednak może się on różnić zależnie od osoby i stylu życia.

W jakim celu wykonuje się badanie?

Wskaźnik sedymentacji erytrocytów to badanie pod kątem chorób. Może być przydatne w następujących przypadkach:

Lekarz powinien jednak przyjrzeć się indywidualnie objawom pacjenta i wynikom badań laboratoryjnych, by postawić odpowiednią diagnozę. 

Opad Biernackiego to ważne kryterium diagnostyczne przy chorobach takich jak polimialgia reumatyczna czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic. Są one bardzo rzadkie i występują po 50 roku życia.

Polimialgia reumatyczna to choroba zapalna obejmująca muskulaturę kończyn i klatki piersiowej. Objawia się bólem i ograniczeniem ruchomości. Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic powoduje migreny, spadek ostrości widzenia, gorączkę, zapadanie się szczęki i anemię.

Odczyn Biernackiego badany jest przy bólach pleców i kości.

Jak przygotować się do badania?

To proste i szybkie badanie, więc nie trzeba się do niego szczególnie przygotowywać. Nie trzeba przychodzić na czczo, o ile nie są wykonywanie też inne badania krwi. Do przeprowadzenia badania konieczne jest pobranie krwi ze zgięcia ramienia. Może to powodować lekki ból, który jednak nie przeszkadza w wykonywaniu codziennych czynności.

Badanie jest bardzo proste i wykonuje się je metodą Westergrena, która polega na zmieszaniu 2 ml krwi z 0,5 ml cytratu w probówce i pomiarze stref wolnej od erytrocytów. Po godzinie ponownie wykonuje się pomiar, by ustalić, jak szybko opadły.

Co oznacza wysoki wskaźnik sedymentacji erytrocytów?

Gdy szybkość opadu erytrocytów jest większa niż zwykle można podejrzewać obecność zapalenia lub nowotworu. Przy tego typu stanach wzrasta stężenie białek w osoczu krwi. Białka te, a w szczególności fibrynogen, wpływają na ładunek na powierzchni czerwonych krwinek i sprawiają, że te szybciej opadają.

Jednak pewne stany związane ze wzrostem stężenia fibrynogenu we krwi takie jak ciąża, cukrzyca lub niewydolność nerek mogą podnieść wartość wskaźnika sedymentacji erytrocytów. Inne podobne sytuacje dotyczą schorzeń takich jak:

Co oznacza niski wskaźnik sedymentacji erytrocytów?

Zwykle obniżony wskaźnik opadu erytrocytów nie ma dużego znaczenia medycznego. Nawet u zdrowych pacjentów potrafi on wynosić 0 mm, więc specjaliści nie martwią się tym zbytnio.

Jednak niski wskaźnik sedymentacji erytrocytów (0 – 3 mm) może oznaczać takie problemy ze zdrowiem jak:

  • Poliglobulia.
  • Deformacje w obrębie czerwonych krwinek.
  • Zespół nadlepkości.
  • Palenie tytoniu.
  • Niewydolność serca.

Choroby zakaźne takie jak denga mogą spowodować nieznaczny spadek szybkości opadu. Badania dowiodły, że opad Biernackiego u pacjentów z tą chorobą faktycznie ulega obniżeniu.

Choć to rzadkie, niska wartość wskaźnika może oznaczać dengę lub inną chorobę tropikalną.

Proste, ale wymowne badanie

Jak widać, wskaźnik sedymentacji erytrocytów to niezbyt skomplikowane badanie. Przydaje się w przypadku podejrzenia chorób zapalnych.

Nie trzeba się szczególnie przygotowywać do tego badania. Od razu po nim można przejść do codziennych aktywności.

To może Cię zainteresować ...
Jakość krwi – 5 produktów, które pomogą Ci ją polepszyć
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Jakość krwi – 5 produktów, które pomogą Ci ją polepszyć

Jakość krwi ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i wydajność organizmu oraz odporność. Dlatego właśnie warto ją poprawić sięgając po naturalne składni...



  • Márquez M, Chacón-Cardona J. Determinación de VSG: comparación de los métodos de Wintrobe y microhematocrito. Revista de Salud Pública. 2016;18(6):946-952.
  • Merino Romero J. Utilidad diagnóstica de la velocidad de sedimentación globular. Revista de Medicina Integral. 2002;39(7):325-329.
  • Acosta-García E, Peñate E, Sánchez A, Uban B, Colina W. Determinación de la velocidad de sedimentación
    globular: micrométodo versus Wintrobe en niños y adolescentes. Revista Latinoamericana de Patología Clínica y Medicina de Laboratorio. 2018; 65 (1): 39-44.
  • Lemus Varela M, Villaseñor Sierra A. Determinación de la velocidad de sedimentación globular mediante micrométodo comparado con el método Wintrobe. Revista de Enfermedades Infecciosas y Microbiología. 2009;29(2):66-69.
  • Villar Centeno L, Díaz Quijano F, Martínez Vega R. Utilidad de la velocidad de sedimentación globular en el diagnóstico temprano del dengue en un área endémica. Reista de la Asociación Colombiana de Infectología. 2007;11(4).
  • Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR) [Internet]. MedlinePlus Medical Test. 2020 [cited 13 November 2020]. Available from: https://medlineplus.gov/lab-tests/erythrocyte-sedimentation-rate-esr.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.