Stres - w jaki sposób wpływa na problemy związane z sercem

Chociaż eksperci muszą jeszcze zrozumieć dokładne mechanizmy interakcji ciała z umysłem, dowody pokazują, że stres emocjonalny wpływa na wiele różnych chorób. Mając to na uwadze, porozmawiamy o tym, jak stres wpływa na serce.
Stres - w jaki sposób wpływa na problemy związane z sercem
Karina Valeria Atchian

Napisane i zweryfikowane przez lekarz Karina Valeria Atchian.

Ostatnia aktualizacja: 05 października, 2022

Czynniki psychologiczne mogą negatywnie wpływać na wiele narządów ludzkiego ciała. Dzisiaj porozmawiamy o tym, jak stres wpływa na serce i cały układ sercowo-naczyniowy. W praktyce zdrowie psychiczne wpływa na praktycznie wszystkie choroby. Umysł i ciało są w intymnej relacji i ciągłej interakcji. Każdy brak równowagi zwiększa ryzyko śmiertelności.

Co to stres?

Stres to sposób, w jaki ciało reaguje na sytuacje, które zagrażają osobie lub są trudne. Ten rodzaj reakcji ma na celu ochronę przed zagrażającymi problemami. W niewielkich ilościach sytuacje stresowe nie powinny być szkodliwe dla zdrowia. Jeśli jednak staną się trwałe lub będą zbyt intensywne, mogą być szkodliwe.

Jak wspomnieliśmy powyżej, stres może wpływać na prawie wszystkie choroby ogólne, w tym te, których mechanizm powstawania jest dobrze poznany. Na przykład choroba wieńcowa lub cukrzyca, a także migrena, zespół jelita drażliwego i fibromialgia.

Załamany nerwowo mężczyzna zdominowany przez stres
Stres w miejscu pracy jest jedną z form tego zaburzenia, które zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe.

Jak stres wpływa na serce i układ krążenia

Prawie 20 lat temu badanie pacjentów z chorobą wieńcową wykazało negatywny związek między stresem a chorobą niedokrwienną serca. Później wiele innych śledztw potwierdziło to samo. Jednak dokładne mechanizmy, za pomocą których następuje powiązanie, pozostają niepewne.

Istnieje kilka hipotez dotyczących tego, w jaki sposób stres emocjonalny może wywołać ostry zawał mięśnia sercowego, takich jak wzrost ciśnienia krwi, częstości akcji serca, napięcia naczyniowego, a nawet zdolności do agregacji płytek. Wszystko to jest ściśle związane z uwalnianiem neuroprzekaźników.

Znaczący wzrost częstości akcji serca i ciśnienia krwi może prowadzić do zwiększonego zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. W niektórych stanach pacjentów, to znaczy u osób, które wcześniej były bardziej narażone na ryzyko, może to prowadzić do ostrego zawału serca.

Wszystkie te czynniki odnoszą się również do pewnych anomalii w autonomicznym układzie nerwowym. Jest to część neuronalna odpowiedzialna za mimowolne działania, takie jak oddychanie lub bicie serca.

Jeśli dana osoba ustaliła czynniki ryzyka, takie jak obecność blaszek miażdżycowych w małych tętnicach, wyładowanie z układu nerwowego może prowadzić do wypadku z blaszką miażdżycową. Jest to sytuacja, w której miażdżyce załamują się i utrudniają krążenie, przerywając dopływ tlenu do tkanek.

Ponadto ważne jest, aby wyjaśnić, że stresujące sytuacje w życiu codziennym mogą powodować wzrost liczby wypalanych papierosów. W ten sam sposób u niektórych osób stres powoduje pogorszenie diety, co z kolei prowadzi do wzrostu poziomu cholesterolu we krwi.

Objawy stresu, który wpływa na serce

Niektórzy ludzie są bardziej podatni na oznaki stresu niż inni, albo ze względu na swoją osobowość, albo z powodu przeżywanych sytuacji. Dla nich bardzo ważne będzie opracowanie mechanizmów, które pozwolą im stawić czoła wyzwalaczom, które ich zdrowo destabilizują.

Jednym z klasycznych objawów stresu oddziałującego na serce jest kołatanie serca. Są to przyspieszenia bicia serca, z tachykardią, która przypomina bicie w klatce piersiowej. Przejawem problemu może być również ból w klatce piersiowej. Nie zawsze z atakiem serca, ale raczej tępym i podstępnym bólem, jak ciągły ucisk, który oscyluje między ostrymi i spokojnymi okresami.

Wskazówki dotyczące walki ze stresem na sercu

Rozpoznanie interakcji stresorów i różnych chorób serca powinno zachęcić do opracowania strategii profilaktycznych. Niektórzy ludzie są bardziej narażeni na stany, które mogą prowadzić do zawału serca lub udaru mózgu.

Zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym może być możliwe, jeśli oprócz diety i ćwiczeń fizycznych osoby stosują również skuteczne techniki redukcji stresu. W czasie poważnych problemów emocjonalnych ludzie mogą na przykład stosować strategie relaksacyjne. Jednocześnie ważne jest, aby w jak największym stopniu unikać czynników wywołujących stres.

Ogólnie rzecz biorąc, celem programu radzenia sobie ze stresem będzie zmniejszenie wpływu na pacjenta. Nie da się całkowicie wyeliminować stresorów, ale można je ograniczyć, tak jak można je powstrzymać i zamienić w bodźce do indywidualnej poprawy.

Zobacz też: Ćwiczenia oddechowe wprowadzające ciało w relaks

Kobieta doświadczająca stresu w pracy
Ważne jest, aby radzić sobie ze stresem, aby zminimalizować ryzyko sercowo-naczyniowe.

Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?

Nie da się przewidzieć, jak bardzo stres wpływa na serce każdej osoby. Mimo to identyfikacja sytuacji problematycznych, takich jak np. żałoba, powinna nas ostrzec o konieczności szukania profesjonalnej pomocy, aby uniknąć negatywnych konsekwencji. Dodatkowo ważne jest przyjęcie zdrowych nawyków.

Wśród nich zdrowa i zbilansowana dieta, unikanie palenia i nadmiernego picia alkoholu. Jednocześnie powinieneś ćwiczyć regularną aktywność fizyczną, najlepiej aerobową. Zdrowa rutyna snu to kolejne narzędzie, które zmniejsza niepokój. Ponadto, w miarę możliwości, należy unikać lub ograniczać sytuacje, które powodują stres. Wszystko to wpłynie nie tylko pozytywnie na zdrowie twojego serca, ale także na ogólne samopoczucie.

To może Cię zainteresować ...
Progresywna relaksacja mięśni – jakie ma zastosowanie?
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Progresywna relaksacja mięśni – jakie ma zastosowanie?

Istnieje wiele różnych strategii dla osoby przytłoczonej emocjonalnie. Jedną z nich jest progresywna relaksacja mięśni. Dowiedz się więcej!



  • Levenson J., Psychological factors affecting other medical conditions: Clinical features, assessment, and diagnosis, retrieved on 25 Sep 2020, Evidence-based Clinical Decision Support- UpToDate. https://www.uptodate.com/contents/psychological-factors-affecting-other-medical-conditions-clinical-features-assessment-and-diagnosis?search=stress%20psychological&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1
  • Krantz DS, Helmers KF, Bairey CN, Nebel LE, Hedges SM, Rozanski A. Cardiovascular reactivity and mental stress-induced myocardial ischemia in patients with coronary artery disease. Psychosom Med. 1991 Jan-Feb;53(1):1-12. doi: 10.1097/00006842-199101000-00001. PMID: 2011644.
  • Vieco Gómez, German Fernando. “Factores de riesgo psicosocial, estrés y enfermedad coronaria.” Psicología desde el Caribe 35.1 (2018): 49-59.
  • Kop WJ, Krantz DS, Howell RH, Ferguson MA, Papademetriou V, Lu D, Popma JJ, Quigley JF, Vernalis M, Gottdiener JS. Effects of mental stress on coronary epicardial vasomotion and flow velocity in coronary artery disease: relationship with hemodynamic stress responses. J Am Coll Cardiol. 2001 Apr;37(5):1359-66. doi: 10.1016/s0735-1097(01)01136-6. PMID: 11300447.
  • Toffer G., Psychosocial factors in acute myocardial infarction, retrieved on 25 Sep 2020, Evidence-based Clinical Decision Support- UpToDate. https://www.uptodate.com/contents/psychosocial-factors-in-acute-myocardial-infarction?search=stress%20psychological&source=search_result&selectedTitle=3~150&usage_type=default&display_rank=3
  • Estrés: el riesgo cardiovascular es mayor durante el primer año, extraído el 25 Septiembre 2020, de Sociedad Argentina de Cardiología. https://www.sac.org.ar/actualidad/estres-el-riesgo-cardiovascular/
  • Medina, Natalia Tobo, and Gladys Eugenia Canaval. “Las emociones y el estrés en personas con enfermedad coronaria.” Aquichan 10.1 (2010): 19-33.
  • Sánchez Segura, Miriam, et al. “Asociación entre el estrés y las enfermedades infecciosas, autoinmunes, neoplásicas y cardiovasculares.” Revista Cubana de Hematología, Inmunología y Hemoterapia 22.3 (2006): 0-0.
  • Brito Pons, Gonzalo. “Programa de reducción del estrés basado en la atención plena (mindfulness): sistematización de una experiencia de su aplicación en un hospital público semi-rural del sur de Chile.” Psicoperspectivas 10.1 (2011): 221-242.
  • García-Goméz, Ronald G., Patricio López-Jaramillo, and Carlos Tomaz. “Papel del sistema nervioso autónomo en la relación entre depresión y enfermedad cardiovascular.” Revista de neurología 44.4 (2007): 225-233.
  • El estrés provoca un incremento de la tensión arterial, importante factor de riesgo cardiovascular, extraído el 25 Septiembre 2020, de Sociedad Española de Cardiologia. https://secardiologia.es/185-clinica-extrahospitalaria/noticias/932-el-estres-provoca-un-incremento-de-la-tension-arterial-importante-factor-de-riesgo-cardiovascular