Problemy ze wzrokiem u dzieci: jak je wykryć?

9 stycznia, 2020
Ważne jest, aby wykonać pełne badanie okulistyczne po ukończeniu przez dziecko 4 roku życia. Zwłaszcza jeśli w rodzinie występuje jakakolwiek choroba oczu.

Niektóre typowe problemy ze wzrokiem u dzieci, takie jak zez lub krótkowzroczność, są stosunkowo łatwe do wykrycia przez rodziców. Istnieją jednak inne bezobjawowe patologie, które mogą pozostać niezauważone.

Ważne jest, aby zwrócić uwagę na szereg objawów i oznak, które mogą objawiać obecność jakiejkolwiek patologii lub wskazywać na problemy ze wzrokiem u dzieci.

Oznaki wskazujące na problemy ze wzrokiem u dzieci

Być może zauważysz u dziecka znaki ostrzegawcze, takie jak niewłaściwa identyfikacja członków rodziny z dużej odległości, albo zbliżanie przedmiotów bardzo blisko twarzy. Nie lekceważ tych sygnałów.

Problemy ze wzrokiem u dzieci
Pierwsze oznaki problemów ze wzrokiem u dzieci mogą pozostać niezauważone. Mogą się jednak objawiać bólami głowy i niewyraźnym widzeniem.

Inna oznaka to również częste pocieranie oczu i „uciekanie” jednego oka, szczególnie w stanach zmęczenia. W innych przypadkach dzieci mogą odchylać głowy do tyłu, aby lepiej coś widzieć albo też skarżyć się na bóle głowy lub niewyraźne widzenie.

Zobacz także: Oczy to odbicie zdrowia – co można zauważyć?

Zachowania związane ze wzrokiem dziecka w pierwszych miesiącach życia

W pierwszym roku życia normalna ewolucja widzenia jest następująca:

  • 6 tygodni: niemowlę reaguje na mimikę twarzy.
  • 2-3 miesiące: dziecko dostrzega ruch i jest w stanie podążać wzrokiem za jasnym przedmiotem.
  • 3-6 miesięcy: patrzy na swoją rękę i jest w stanie śledzić działania swojego otoczenia.
  • 4 miesiące: maluch uśmiecha się do odbicia własnej osoby w lustrze.
  • 6 miesięcy: dziecko śledzi oczami małe przedmioty i je lokalizuje.
  • 7 miesięcy: dziecko próbuje dotknąć swoje odbicie w lustrze.
  • 9 miesięcy: maluch zmienia pozycję, aby dostrzec jakiś obiekt.
  • 1 rok: dziecko szuka zabawek i przedmiotów, które znikają z jego wzroku.

Aby zapobiec przewlekłym i nieodwracalnym zaburzeniom wzroku, ważne jest, aby po ukończeniu 4-ego roku życia przeprowadzić pełne badanie okulistyczne. Zwłaszcza jeśli w rodzinie występuje jakakolwiek choroba oczu.

Problemy ze wzrokiem u dzieci

Najczęstsze problemy ze wzrokiem u dzieci to wady refrakcyjne, takie jak krótkowzroczność, dalekowzroczność i astygmatyzm. Ponadto często dochodzi do niedowidzenia (tak zwane leniwe oko), zeza i dyschromatopsji (zmiany widzenia kolorów).

Leniwe oko

Niedowidzenie lub leniwe oko dotyka około 2-5% populacji i jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku w krajach rozwiniętych. W przypadku leniwego oka wczesna diagnoza i leczenie mają kluczowe znaczenie dla uniknięcia przedłużenia tej patologii również na wiek dorosły.

Należy zwrócić szczególną uwagę, jeśli dziecko jest wcześniakiem, a w rodzinie wystąpił już wcześniej problem leniwego oka lub występują problemy z refrakcją albo problemy z siatkówką.

Chociaż zwykle problemy ze wzrokiem u dzieci przebiegają bezobjawowo, w niektórych przypadkach może się pojawić ból głowy lub ból szyi w okolicy karku. Ponadto, gdy dziecko uczy się czytać, pomija słowa lub myli litery.

Zez

Zez dotyka od 3% do 6% populacji. Konieczne jest zdiagnozowanie go na czas, ponieważ u dzieci można go skorygować za pomocą leczenia, podczas gdy w wieku dorosłym nie można go już wyleczyć. Niektóre objawy zeza mogą być następujące:

  • Widoczne złe ustawienie źrenic.
  • Oczy nie poruszają się jednocześnie w tym samym kierunku.
  • Dziecko przechyla głowę na bok, aby spojrzeć na określone punkty.
  • Mruga oczami lub pociera je regularnie.
  • Dziecko przekręca lub zamyka jedno oko, aby się skupić.

Przeczytaj również: Świeżo upieczona mama – podręcznik przetrwania

Refrakcyjne problemy ze wzrokiem u dzieci

Dziewczynka u okulisty
Problemy refrakcyjne są powszechne w dzieciństwie. Szacuje się, że dotykają 20% dzieci.

Wady refrakcyjne, takie jak astygmatyzm, krótkowzroczność i dalekowzroczność, dotykają około 20% dzieci.

Krótkowzroczność

Krótkowzroczność pojawia się w wieku około 6 lat i zwykle daje objawy, takie jak otaczanie oczu dłońmi. W ten sposób dziecko próbuje skupić wzrok patrząc na duże odległości.

Dziecko myli też ludzi, których widzi z mniej więcej dalekiej odległości. Niektóre dzieci mogą również podchodzić bardzo blisko do obiektów, aby je zobaczyć lub coś przeczytać czytać, albo też przymykać oczy, aby lepiej się skupić.

Nadwzroczność

Ta wada wzroku zwykle ma charakter fizjologiczny i jest obecna u większości dzieci od urodzenia. Znika jednak wraz ze wzrostem oka.

W niektórych przypadkach może jednak trwać do końca życia. Jeśli jest to wysoka, nieskorygowana dalekowzroczność, może powodować niedowidzenie lub zeza. Może powodować takie objawy, jak ból głowy podczas wykonywania czynności wymagających patrzenia z bliska, a także zmęczenie oczu po wykonaniu takich czynności.

Astygmatyzm

Kiedy występuje astygmatyzm, światło wychodzące z obiektów i docierające do oka skupia się na więcej niż jednym punkcie siatkówki. Powoduje to niewyraźne i zniekształcone widzenie. Głównym objawem jest niewyraźne lub zniekształcone postrzeganie zarówno odległych, jak i bliskich obiektów.

Czy wiedziałaś jakie objawy dają problemy ze wzrokiem u dzieci? Jeśli zauważysz te objawy u swojego dziecka, koniecznie skonsultuj się z zaufanym specjalistą chorób oczu. Tylko wyspecjalizowany lekarz okulista może określić rodzaj problemu i zalecić odpowiedni sposób jego leczenia.

  • Fredrick DR. Myopia. BMJ. 2002;324(7347):1195–1199. doi:10.1136/bmj.324.7347.1195
  • Toda, I., Fujishima, H., & Tsubota, K. (1993). Ocular fatigue is the major symptom of dry eye. Acta Ophthalmologica71(3), 347–352. https://doi.org/10.1111/j.1755-3768.1993.tb07146.x
  • Chou R, Dana T, Bougatsos C. Screening for Visual Impairment in Children Ages 1-5 Years: Systematic Review to Update the 2004 U.S. Preventive Services Task Force Recommendation [Internet]. Rockville (MD): Agency for Healthcare Research and Quality (US); 2011 Feb. (Evidence Syntheses, No. 81.) 1, Introduction. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK52711/
  • Bates A. Common eye problems among children. London J Prim Care (Abingdon). 2010;3(1):27–30. doi:10.1080/17571472.2010.11493292
  • Natarajan S. The pediatric eye view. Indian J Ophthalmol. 2014;62(2):101–102. doi:10.4103/0301-4738.128583
  • Vision screening in infants and children. Paediatr Child Health. 1998;3(4):261–264. doi:10.1093/pch/3.4.261
  • Khandekar R. Visual disabilities in children including childhood blindness. Middle East Afr J Ophthalmol. 2008;15(3):129–134. doi:10.4103/0974-9233.51988