Postbiotyki - czym są i w jaki sposób pozyskać je dla organizmu

Postbiotyki to preparaty mikroorganizmów, które przynoszą gospodarzowi korzyści zdrowotne. Dowiedz się jak pozyskać je dla organizmu.
Postbiotyki - czym są i w jaki sposób pozyskać je dla organizmu

Ostatnia aktualizacja: 10 sierpnia, 2022

Nauka jest dynamiczna i stale odkrywa co nowego. Jedno z nich dotyczy dziedziny obejmującej postbiotyki. Odnoszą się one do nieożywionych składników komórkowych lub substancji czynnych otrzymywanych z probiotyków podczas ich wzrostu w jelicie.

Pojęcia, które znamy do tej pory to probiotyki (żywe mikroorganizmy korzystne dla zdrowia), prebiotyki (substraty stymulujące wzrost tych bakterii) oraz synbiotyki (połączenie powyższych w tej samej żywności). Teraz do tej llisty dołączają postbiotyki. Chociaż badania nad nimi dopiero się rozpoczynają, a niektóre aspekty nie są zbyt jasne, w tym artykule przedstawimy zaktualizowane informacje na temat ich związku z pro- i prebiotykami.

Czym są postbiotyki?

W 2019 roku grupa ekspertów zdefiniowała postbiotyki jako preparat nieożywionych mikroorganizmów lub ich składników, które przynoszą korzyści zdrowotne gospodarzowi.

Definicja uwzględnia również, że postbiotyki muszą zawierać nieaktywne komórki lub składniki drobnoustrojów, które są korzystne dla naszego zdrowia, z metabolitami syntetyzowanymi przez bakterie lub bez nich. Innymi słowy, martwe komórki lub ich fragmenty, takie jak probiotyki, uzyskuje się z żywej komórki.

Koncepcja ta będzie bardzo przydatna w przyszłych działaniach w tej dziedzinie przez naukowców, przemysł, badaczy, organy regulacyjne i konsumentów.

Skład

Postbiotyki składają się z następujących elementów:

  • Nieożywione komórki drobnoustrojów.
  • Struktury lub fragmenty komórek drobnoustrojów: Obejmuje to ściany komórkowe, błony, egzopolisacharydy, białka przyłączone do ścian komórkowych
  • Metabolity lub produkty końcowe: Obejmuje to peptydy, kwasy organiczne, enzymy, bakteriocyny i wydzielane białka
Jelita

Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – podejście

Gdybyśmy mieli połączyć te koncepcje, zaczęlibyśmy od prebiotyków, ponieważ są to wszystkie składniki odżywcze lub substraty (takie jak fruktooligosacharydy), które odżywiają probiotyki. Ten rodzaj odżywek pozwala na utrzymanie i wzrost zdrowych bakterii, dzięki czemu mogą one wytwarzać postbiotyki poprzez grupę enzymów.

Symbiotyki to mieszanina żywych mikroorganizmów (probiotyków) i substratu (prebiotyk). W ten sposób przynoszą korzyść gospodarzowi. Niektóre postbiotyki to peptydy, rodzaj bardzo małych białek. Istnieją również krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe lub SCFA i kwas mlekowy. Mogą one zapobiegać rozwojowi szkodliwych bakterii lub promować proliferację pożytecznych bakterii.

Miejscem działania postbiotyków jest nie tylko jelito. Można je również podawać bezpośrednio do jamy ustnej, skóry, układu moczowo-płciowego i nosogardła.

Korzyści zdrowotne

Jako nowa koncepcja, nadal istnieją pewne luki dotyczące jej mechanizmu działania w celu promowania dobrego stanu zdrowia gospodarza. Jednak to, co już wiemy, jest zachęcające. Spójrzmy.

Możliwe zapobieganie lub leczenie COVID-19

W niedawnym przeglądzie z 2022 r. przeanalizowano 84 badania od początku pandemii. Podają tam, że postbiotyki, wraz z pro- i prebiotykami, mogą promować komunikację między mikrobiotą jelitową a układem odpornościowym. Dlatego uważa się je za adiuwanty w profilaktyce, leczeniu i modulacji wewnętrznej ekspresji bakterii u pacjentów z COVID-19.

Pomagają utrzymać barierę jelitową

Uważa się, że postbiotyki pomagają w utrzymaniu bariery jelitowej. Mogą również zmniejszać stany zapalne i pomagać zwalczać infekcje układu pokarmowego. Ponadto mogą być stosowane w leczeniu alergii i przewlekłych chorób żywieniowych, takich jak otyłość. Mogą również regulować poziom cukru we krwi, poprawiając kontrolę u pacjentów z cukrzycą.

Mogą leczyć infekcje przewodu pokarmowego

Helicobacter pylori może powodować niektóre wrzody. Okazuje się, że postbiotyki są w stanie to wyeliminować. Ponadto wykazano, że kontrolują objawy zespołu jelita drażliwego, w tym zmniejszają ból brzucha i dyskomfort. Można również poprawić zmienione nawyki jelit i stany zapalne.

Inne korzyści, takie jak poprawa jakości snu lub leczenie infekcji dróg oddechowych, zasługują na dalsze badania w celu uzyskania rozstrzygających wyników. Jednak dotychczasowe próby były korzystne. Ogólnie rzecz biorąc, chociaż badania nad postbiotykami są w toku, naukowcy nadal są ostrożni.

Jak powstają postbiotyki?

Aby uzyskać postbiotyki, konieczne jest zachęcanie do rozwoju probiotyków, które pozostawiają część ich komórek lub wytwarzają określone związki. W tym celu należy zachować odpowiednie podłoża (prebiotyki) do takiego wzrostu. Więc gdzie znajdują się te prebiotyki? Przede wszystkim w czosnku, cebuli, szparagach i bananach.

Te źródła żywności zawierają rodzaj błonnika, fruktooligosacharydy, które odżywiają pożyteczne bakterie jelitowe. Można je również znaleźć w korzeniu cykorii, topinambur, jęczmieniu, owsie, jabłkach, roślinach strączkowych, wodorostach, orzechach i porach.

Aby uzupełnić to równanie i nie zostać sam na sam ze swoją naturalną mikrobiotą, możesz spożywać probiotyki w żywności lub jako suplementy. Niepasteryzowane sfermentowane pokarmy, takie jak kefir, miso i kombucha, są dobrym źródłem pożytecznych bakterii, zwłaszcza z rodzaju Lactobacillus.

Zobacz też: Zioła na trawienie: poznaj 5 najlepszych!

Wybierając sfermentowaną żywność, upewnij się, że zawierają mikroorganizmy o udowodnionych korzyściach. Muszą być żywe, dobrze zdefiniowane i scharakteryzowane. Pokarmy prebiotyczne mogą stymulować probiotyki, a wraz z nimi generować postbiotyki. Jeśli jednak wolisz suplementy postbiotyczne, miej świadomość, że ta koncepcja jest nowa w dziedzinie zdrowych mikroorganizmów i wciąż jest wiele do zrobienia.

Istnieją produkty, które twierdzą, że promują zdrowie układu pokarmowego i funkcje odpornościowe, ale wciąż nie ma wystarczających dowodów, aby to udowodnić. Dlatego ważne jest, aby przy ich zakupie zachować ostrożność.

Kefir wodny

Przed nami jeszcze długa droga

Zrównoważona i zróżnicowana dieta, w tym żywność będąca źródłem prebiotyków i probiotyków, może zapewnić dobry rozwój pożytecznych bakterii w jelitach. W konsekwencji produkcja postbiotyków byłaby korzystna i można by uniknąć rozwoju niektórych chorób.

Jeśli to konieczne, skonsultuj się z lekarzem, który suplement postbiotyczny możesz zastosować, dawkowanie i czas stosowania. Ważne jest również, aby wiedzieć o ich możliwych interakcjach z przyjmowanymi lekami.



  • Salminen, S., Collado, M. C., Endo, A., Hill, C., Lebeer, S., Quigley, E., Sanders, M. E., Shamir, R., Swann, J. R., Szajewska, H., & Vinderola, G. (2021). The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nature reviews. Gastroenterology & hepatology18(9), 649–667. https://doi.org/10.1038/s41575-021-00440-6
  • Swanson KS, et al. Documento de consenso de expertos: Declaración de consenso de la Asociación Científica Internacional de Probióticos y Prebióticos (ISAPP) sobre la definición y el alcance de los simbióticos. Nat. Rev. Gastroenterol. Hepatol. 2020; 17 :687–701.
  • Marco ML, et al. Health benefits of fermented foods: microbiota and beyond. Curr. Opin. Biotechnol. 2017;44:94–102. Disponible en: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27998788
  • Xavier-Santos, D., Padilha, M., Fabiano, G. A., Vinderola, G., Gomes Cruz, A., Sivieri, K., & Costa Antunes, A. E. (2022). Evidences and perspectives of the use of probiotics, prebiotics, synbiotics, and postbiotics as adjuvants for prevention and treatment of COVID-19: A bibliometric analysis and systematic review. Trends in food science & technology120, 174–192. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2021.12.033
  • Viola Andresen, Jürgen Gschossmann, Peter. Layer.  Heat-inactivated Bifidobacterium bifidum MIMBb75 (SYN-HI-001) in the treatment of irritable bowel syndrome: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled clinical trial. 2020, VOLUME 5, ISSUE 7, P658-666,  DOI:https://doi.org/10.1016/S2468-1253(20)30056-X
  • Braido F, Melioli G, Candoli P, Cavalot A, Di Gioacchino M, Ferrero V, Incorvaia C, Mereu C, Ridolo E, Rolla G, Rossi O, Savi E, Tubino L, Reggiardo G, Baiardini I, di Marco E, Rinaldi G, Canonica GW; Lantigen Study Group, Accorsi C, Bossilino C, Bonzano L, DiLizia M, Fedrighini B, Garelli V, Gerace V, Maniscalco S, Massaro I, Messi A, Milanese M, Peveri S, Penno A, Pizzimenti S, Pozzo T, Raie A, Regina S, Sclifò F. The bacterial lysate Lantigen B reduces the number of acute episodes in patients with recurrent infections of the respiratory tract: the results of a double blind, placebo controlled, multicenter clinical trial. Immunol Lett. 2014 Dec;162(2 Pt B):185-93. doi: 10.1016/j.imlet.2014.10.026. Epub 2014 Nov 3. PMID: 25445613; PMCID: PMC7173099.
  • Nishida,D. Sawada,T. Kawai,Y. Kuwano,S. Fujiwara,K. Rokutan. Para-psychobiotic Lactobacillus gasseri CP2305 ameliorates stress-related symptoms and sleep quality. Journal of Applied Microbiology. Volume123, Issue6, December 2017, Pages 1561-1570. https://doi.org/10.1111/jam.13594