Otoskleroza — czym jest spowodowana i jak się ją leczy?

Otoskleroza jest spowodowana nieprawidłowym wzrostem kości w uchu środkowym i powoduje postępującą utratę słuchu. Dowiedz się więcej.
Otoskleroza — czym jest spowodowana i jak się ją leczy?
Mariel Mendoza

Napisane i zweryfikowane przez lekarz Mariel Mendoza.

Ostatnia aktualizacja: 24 sierpnia, 2022

Otoskleroza jest wynikiem nieprawidłowego wzrostu kości gąbczastej w uchu środkowym. Powoduje postępujący ubytek słuchu, zwłaszcza u młodych dorosłych. Ten nieprawidłowy wzrost kości prowadzi do zaburzenia wibracji kosteczek słuchowych w uchu środkowym, co jest istotnym mechanizmem produkcji dźwięku. Z punktu widzenia pochodzenia terminów pochodzi od słów oto, które oznacza ucho oraz sclerosis, które oznacza stwardnienie.

Dokładna przyczyna jest nieznana i nie ma konkretnego leczenia farmakologicznego. Podejście polega na regulacji skutków ubytku słuchu, które powoduje otoskleroza.

Otoskleroza — przyczyny

Nieprawidłowa rozbudowa kości jest procesem patologicznym. Dojrzała kość zostaje usunięta z powodu zniszczenia przez osteoklasty, które odpowiadają za zastąpienie tej tkanki nową. Nowa tkanka kostna w otosklerozie jest bardzo gruba, z wieloma komórkami i dość unaczyniona. Dlatego proces ten nazywa się stapedotomią. Dotyczy on głównie okienka owalnego i strzemiączka.

Kiedy zajęte jest strzemiączko, nieprawidłowy wzrost kości unieruchamia je w pozycji, która hamuje wibracje i przenoszenie fal dźwiękowych. W ten sposób powstaje hiperakustyka przewodnictwa (pogorszona zdolność słyszenia), ponieważ wada ma wpływ na przewodzenie fal dźwiękowych.

To, że otoskleroza wpływa na słuch, wynika z faktu, że drgania kosteczek słuchowych (młotek, kowadełko i strzemię) ucha środkowego są utrudnione. Bez tego ruchu nie dochodzi do transmisji fal dźwiękowych. Normalnie fale dźwiękowe powodują drgania błony bębenkowej, które następnie przemieszczają się do trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym, aby wzmocnić impuls. Następnie trafiają do ślimaka.

Ślimak znajduje się w uchu wewnętrznym i odpowiada za wytwarzanie sygnału elektrycznego wraz z ruchem substancji chemicznych. Wreszcie nerw słuchowy przekazuje informacje do kory mózgowej.

Anatomia ucha.
Otoskleroza wpływa na łańcuch transmisji dźwięku, prowadząc do utraty słuchu.

Bezpośrednia przyczyna nie do końca znana

Chociaż dokładna przyczyna nie jest znana, w większości przypadków przypisuje się ją czynnikom dziedzicznym. Uchodzi za chorobę autosomalną dominującą z niepełną penetracją (ryzyko u potomstwa wynosi 20-25%, jeśli ma ją rodzic). Częściej występuje u kobiet, między drugą a piątą dekadą życia, oraz u rasy kaukaskiej. W dodatku u 80% osób jest dwustronna. W przypadku jednostronności dotyczy głównie prawego ucha.

Przewaga płci żeńskiej wiąże się z czynnikami endokrynologicznymi. Poziom estrogenu u kobiet w wieku rozrodczym może promować aktywność osteoklastów, inicjując przebudowę kości.

Oprócz dziedziczności otoskleroza jest związana z przewlekłą infekcją wirusem ospy wietrznej lub odry, niskim poziomem fluorku sodu w surowicy i zaburzeniami układu odpornościowego. Może to być również spowodowane złamaniami stresowymi tkanki kostnej, która otacza ucho wewnętrzne.

Główne objawy

Głównym objawem jest utrata słuchu z powolnym i postępującym postępem. Przeciętna progresja otosklerozy do całkowitego ubytku słuchu wynosi 7 lat. W niektórych przypadkach towarzyszą szumy uszne (dzwonienie w obu uszach), zawroty głowy i problemy z równowagą. Otosklerozę należy podejrzewać u każdej młodej osoby dorosłej z postępującą utratą słuchu.

Przeczytaj również: Co robić, gdy uszy dopada infekcja?

Diagnoza kliniczna

Wstępne podejrzenie ma charakter kliniczny i należy je uzupełnić badaniami audiologicznymi, które wykazują przewodzeniowy ubytek słuchu. Do postawienia konkretnej diagnozy wystarczą zgodne wyniki kliniczne oraz audiometria z przewodzeniowym ubytkiem słuchu.

Badania obrazowe wykonuje się tylko dla potwierdzenia przypadków wątpliwych. W takich przypadkach metodą z wyboru jest tomografia komputerowa kości skroniowej o wysokiej rozdzielczości. Lekarze zalecają też obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego.

W momencie oceny, podczas badania fizykalnego z otoskopią, przez zdrową błonę bębenkową widoczne są zaczerwienione obszary w uchu środkowym. W  przypadku audiometrii następuje obniżenie progu przewodnictwa kostnego z powodu unieruchomienia strzemiączka. Skany CT pokazują obszary o zmniejszonej gęstości w określonych obszarach kości skroniowej.

Otoeskleroza. Badanie
Obserwując błonę bębenkową pacjenta, lekarz może wykryć zmianę zapalną.

Leczenie i rokowanie otosklerozy

Nie ma konkretnego leczenia farmakologicznego. Otoskleroza postępuje powoli i progresywnie, a po wczesnej diagnozie nie zawsze konieczna jest operacja. W łagodnych przypadkach można zastosować implanty, które wzmacniają dźwięk. W innych przypadkach wskazana jest witamina D, wapń lub fluor.

Kiedy wymagana jest operacja, wykonuje się zabieg zwany stapedektomią. Podczas tej interwencji część lub całość strzemiączka zostaje usunięta i zastąpiona protezą, dzięki czemu możliwe jest przewodzenie fal dźwiękowych.

Leczenie obejmuje rozwijanie umiejętności rekompensowania utraty słuchu takich jak nauka języka migowego. Leczenie otosklerozy koncentruje się na poprawie słuchu i wymaga ścisłej kontroli u otolaryngologa, z okresową audiometrią w celu kontroli wzrostu kości i uniknięcia całkowitego niedosłuchu.

To może Cię zainteresować ...
W 2050 roku problemy słuchowe mogą dotknąć 900 milionów osób
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
W 2050 roku problemy słuchowe mogą dotknąć 900 milionów osób

Pojawia się coraz więcej przypadków młodych ludzi, którzy mają problemy słuchowe z powodu złych nawyków. Dowiedz się więcej!




Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.