Ochraniacze żołądka: czy trzeba je stosować przy antybiotykach?

09 kwietnia, 2020
Antybiotyki czasami powodują biegunkę u niektórych osób. Z tego powodu wiele osób uważa, że konieczne jest stosowanie ochraniaczy żołądka podczas przyjmowania tego rodzaju leków. To właściwie mit, ponieważ biegunka w takich przypadkach nie jest spowodowana problemami żołądkowymi.

Istnieje wiele wątpliwości dotyczących stosowania antybiotyków. Wśród nich krąży pomysł, że przed zażyciem któregokolwiek z tych leków należy przyjmować ochraniacze żołądka. Wynika to z faktu, że bardzo często po spożyciu antybiotyków pojawiają się pewne problemy trawienne.

Istnieje również wiele mitów i wątpliwości dotyczących tego, czym jest środek chroniący żołądek i jak on dokładnie działa. Ochraniacze żołądka to leki, które często są sprzedawane bez recepty i dlatego niektóre osoby spożywają je bez konsultacji z lekarzem.

Przyjmowanie ochraniacza żołądka, gdy nie jest to naprawdę konieczne, nie jest ani dobre ani zdrowe. Niezdrowe jest także łączenie antybiotyków z innymi lekami, w oparciu o przekonania, które mogą być nieprawdziwe. W tym artykule przyjrzyjmy się bliżej temu tematowi.

Ochraniacze żołądka

Ochraniacz żołądka (czasem zwany środkiem osłonowym) to lek stosowany w celu uniknięcia dyskomfortu spowodowanego przez kwasy żołądkowe. Istnieją różnego rodzaju ochraniacze żołądka i każdy z nich ma inne efekty. Ich główną funkcją jest ochrona żołądka przed kwasami wydzielanymi w procesie trawienia i przed kwasem w trakcie refluksu.

Przepisywanie leków

Uważa się, że istnieją naturalne ochraniacze żołądka, takie jak soda oczyszczona lub sól owocowa. To jednak nie jest prawda. Żadna z tych substancji nie chroni przed działaniem kwasów, ale jedynie neutralizuje je podczas trawienia. Dlatego nie można ich uważać za ochraniacze żołądka.

W przypadku problemów z żołądkiem tylko lekarz może określić, czy należy zastosować jakieś ochraniacze żołądka, i które konkretnie zastosować. I skoro to wydaje się już jasne, wracamy do pierwotnego pytania. Czy podczas przyjmowania antybiotyków konieczne jest stosowanie ochraniacza żołądka?

Wpływ antybiotyków na żołądek

U wielu osób rozwija się biegunka po zażyciu antybiotyków. Chodzi tu jednak zwykle łagodne epizody, w których występują po prostu częstsze wypróżnienia, z bardziej miękkimi stolcami niż normalnie. Najczęściej objawy te pojawiają się w tydzień po rozpoczęciu przyjmowania antybiotyków.

Najczęściej zdarza się również, że tego rodzaju biegunka ustępuje sama, bez poważnych konsekwencji. Prawdą jest także to, że powodują ją nie wszystkie antybiotyki, ale głównie cefalosporyny i penicyliny. Każdy, kto miał już tego rodzaju biegunkę, jest bardziej narażony na jej wystąpienie podczas przyjmowania tych antybiotyków.

Antybiotyki to leki stosowane do atakowania szkodliwych bakterii. Jednak ich działanie jest masowe i dlatego atakują również bakterie, które działają korzystnie na nasz organizm. Wydaje się, że właśnie to jest przyczyną biegunki po przyjęciu antybiotyku.

Zapewne zaciekawi Cię także nasz inny artykuł: Zdrowie bakteryjnej flory jelitowej – poznaj dobre nawyki

Ochraniacze żołądka a mikrobiota

Mikrobiota, znana wcześniej jako flora jelitowa, jest bezpośrednio związana ze zdrowym trawieniem a także z układem odpornościowym. Jest to delikatny i wrażliwy ekosystem, który można łatwo zaburzyć między innymi przez zmiany w diecie lub stosowanie antybiotyków.

Antybiotyki niszczą patogenne mikroorganizmy, ale jednocześnie także korzystną florę jelitową. Po zachwianiu lub nawet zburzeniu równowagi jelitowej nierzadko pojawiają się takie problemy, jak biegunka.

Trzeba jednak pamiętać, że nie są to problemy żołądkowe, ale problemy jelitowe. Sposobem na ich uniknięcie jest zrekompensowanie sytuacji dietą, która pomaże zregenerować florę.

W bardzo rzadkich przypadkach antybiotyki mogą doprowadzić do zakażenia Clostridium difficile. Jest to bakteria, która szybko się mnoży przy braku innych dobrych bakterii jelitowych, które normalnie ją neutralizują. W takich przypadkach dochodzi do cięższej postaci biegunki, z gorączką, bólem, nudnościami i utratą apetytu.

Być może uznasz także ten artykuł za interesujący: Suplementy z probiotykami: kiedy je przyjmować?

Czy podczas przyjmowania antybiotyków konieczne są ochraniacze żołądka?

Biorąc pod uwagę wszystko, co zostało powiedziane do tej pory, na pytanie, czy konieczne jest stosowanie ochraniacza żołądka podczas przyjmowania antybiotyków, uparcie odpowiadamy „nie”. Każda połknięta tabletka rozkłada się za pomocą śliny i kwasów żołądkowych. Antybiotyki nie są w tej dziedzinie żadnym wyjątkiem.

Antybiotyki zwykle nie mają niekorzystnego wpływu na żołądek. Z drugiej strony, istnieją leki, które zawierają szkodliwe składniki aktywne dla błony śluzowej żołądka, takie jak aspiryna, ibuprofen lub diklofenak.

Jednak powodują one szkody tylko wtedy, gdy są przyjmowane w dużych dawkach i przez długi czas. Możemy to porównać do efektu jaki daje długotrwałe spożywanie dużej ilości ostrych i mocnych przypraw.

Antybiotyki mogą powodować brak równowagi w mikroflory i dlatego mogą potencjalnie uszkadzać przewód pokarmowy. Można to jednak zrekompensować zwiększając spożycie prebiotyków i probiotyków, najlepiej w postaci naturalnej w naszej codziennej diecie.

W ten sposób wpływ tego rodzaju leków na florę jelitową zostanie zmniejszony. Nie jest natomiast konieczne przyjmowanie specyficznych leków oferowanych jako ochraniacze żołądka. 

  • Maguiña-Vargas, C., Ugarte-Gil, C. A., & Montiel, M. (2006). Uso adecuado y racional de los antibióticos. Acta Médica Peruana, 23(1), 15-20.
  • Berríos, C. S., & Ilabaca, R. G. (2019). ANTIBIÓTICOS. In MANUAL DE MICROBIOLOGÍA. https://doi.org/10.2307/j.ctvkjb56f.12
  • Fernandez, O. A., & Aladren, B. S. (2011). Diarrea postantibiótica. Colitis por clostridium difficile. Tratamiento de Las Enfermedades Gastroenterologicas.