Mikroelementy: czym są i dlaczego są ważne?

08 Sierpień, 2020

Mikroelementy to składniki niezbędne dla różnych funkcji organizmu. Ich brak może powodować zaburzenia metaboliczne i choroby przewlekłe.

Mikroelementy pełnią ważne funkcje zdrowotne. W rzeczywistości szacuje się, że pełnią one co najmniej pięć funkcji w organizmach żywych. Znane są również jako tymczasowe biopierwiastki i w dużej mierze można je uzyskać wraz z pożywieniem.

Na czym polegają? W pracę jakich narządach się angażują? Przy tej okazji chcemy szczegółowo opisać wszystko, co dotyczy tych mikroelementów. Dodatkowo zwracamy uwagę na najważniejsze z nich i to jakie zadania wykonują w organizmie.

Czym są mikroelementy?

Mikroelementy, zwane także pierwiastkami śladowymi, to substancje pochodzenia mineralnego, które występują w organizmie w bardzo małych ilościach. Są niezbędne do normalnego funkcjonowania organizmu.

Na ogół wpływają na funkcje metaboliczne, takie jak na przykład regulacja i konformacja struktur, takich jak hormony lub błony komórkowe. Biorą również udział w działaniach enzymatycznych.

Produkty z mikroelementami
Mikroelementy biorą udział w funkcjach metabolicznych i enzymatycznych. Bez nich organizm nie mógłby optymalnie funkcjonować.

Przeczytaj także: Czy Twój metabolizm jest szybki czy wolny?

Mikroelementy: dlaczego są tak ważne?

Jak już wspomnieliśmy, pierwiastki śladowe pełnią różne funkcje w organizmie. Oto niektóre z najważniejszych:

  • Wapń: wpływa na układ nerwowy, kości, zęby i krzepnięcie krwi.
  • Miedź: jest częścią tkanek ciała, takich jak wątroba, mózg, nerki i serce.
  • Fluor: jest częścią zębów.
  • Fosfor: bierze udział w tworzeniu białek.
  • Żelazo: integruje hemoglobinę. Bierze udział w oddychaniu komórkowym, utlenianiu glukozy, utlenianiu kwasów tłuszczowych i syntezie DNA.
  • Mangan: jest częścią niektórych enzymów. W przypadku niedoboru powoduje utratę wagi, zapalenie skóry i nudności. Uważa się, że uczestniczy w funkcjach seksualnych i rozrodczych.
  • Magnez: bierze udział w metabolizmie glukozy.
  • Potas: równowaga środowiska wewnętrznego.
  • Sód: równowaga środowiska wewnętrznego.
  • Jod: niezbędny do funkcjonowania tarczycy.
  • Cynk: wpływa na metabolizm białek i kwasów nukleinowych. Dlatego uważa się, że odgrywa bardzo ważną rolę podczas ciąży i rozwoju płodu. Promuje aktywność wielu enzymów.

Co się dzieje, gdy nam ich brakuje?

Istnieją mikroelementy, które są uważane za niezbędne, więc ich brak lub niedobór powoduje zmiany metaboliczne i fizjologiczne zwane chorobami niedoboru. Są również związane z chorobami metabolicznymi.

Kilka badań sugeruje, że niedobór żelaza jest jednym z najczęstszych aspektów niedożywienia na całym świecie. W krajach rozwijających się niedobór żelaza na ogół towarzyszy niedoborom innych mikroelementów, takich jak: cynk i jod, witaminy A, B12 i kwasu foliowego.

Przyczyny niedoboru żelaza

Oto niektóre z najczęstszych przyczyn niedoboru żelaza:

  • Dieta o obniżonej zawartości żelaza: złe odżywianie, chroniczny alkoholizm, zmniejszone spożycie białka zwierzęcego i witaminy C.
  • Sytuacje, w których potrzebujmy większych ilości żelaza: między innymi ciąża, operacja, miesiączka, dzieciństwo i okres dojrzewania, krwawienie z przewodu pokarmowego, choroba nerek.
  • Niewystarczające wchłanianie z przewodu pokarmowego: mogą wystąpić zakłócenie wchłaniania w przypadku niektórych pokarmów lub leków.
Żyły
Dieta uboga w żelazo, niektóre choroby i spożycie niektórych leków często prowadzą do niedoboru tego mikroelementu.W przypadku pozostałych pierwiastków śladowych ich brak może powodować:

  • Kwas foliowy: wady cewy nerwowej lub poronienie.
  • Jod: utrata ciąży lub upośledzenie umysłowe.
  • Selen, miedź, wapń: są związane z powikłaniami ciąży i rozwoju płodu.
  • Magnez: związany ze stanem przedrzucawkowym i przedwczesnym porodem.
  • Cynk: związany ze stanem przedrzucawkowym i groźbą przedwczesnego porodu.

Może Cię zainteresować: Kwas foliowy a foliany – czym się różnią?

Czy wszyscy potrzebujemy takiej samej ilości mikroelementów?

Istnieją różne sytuacje lub okresy życia, które wymagają większego spożycia mikroelementów. Jak już wspomnieliśmy, może to być okres ciąży i laktacji, dzieciństwa lub dorosłości.

Należy pamiętać, że istnieje wiele chorób, które z kolei mogą zmienić lub zwiększyć ilość potrzebną organizmowi. W każdym z tych przypadków konieczne jest przejęcie nad nimi kontroli.

Mikroelementy – jak zapobiec niedoborowi?

Najlepszym sposobem uniknięcia niedoborów jest zrównoważona dieta obejmująca jak najwięcej pokarmów, zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Nie należy zapominać, że minerały są częścią wszystkich pokarmów i to dzięki zrównoważonej diecie dostarczamy je organizmowi.

W szczególnych przypadkach, takich jak ciąża, dzieciństwo lub w przypadku wystąpienia choroby wskazane jest skonsultowanie się z lekarzem, jaka jest zalecana ilość, aby zapobiec niedoborom i jakie suplementy można spożywać, aby sprostać wymaganiom organizmu.

O czym należy pamiętać?

Mikroelementy pełnią wiele funkcji organizmu, dlatego ich brak lub nadmiar może powodować komplikacje zdrowotne.

Aby zapobiec niedoborom, które są najczęstszym problemem konieczne jest zbilansowanie diety. W niektórych przypadkach należy rozważyć suplementację, aby uniknąć problemów w przyszłości.

  • Reynaud AC. Requerimiento de micronutrientes y oligoelementos. Rev. peru. ginecol. obstet. 2014;60(2): 161-170.
  • Urdaneta Machado JR, Urribarrí L, Villalobos M, García J, Guerra M, ZambranoDeficiencia de oligoelementos durante el primer trimestre del embarazo en Maracaibo, Venezuela. An Venez Nutr 2013; 26(1): 14 – 22.
  • Ramírez Hernández J, Bonete MJ, Martínez Espinosa RM. Propuesta de una nueva clasificación de los oligoelementos para su aplicación en nutrición, oligoterapia, y otras estrategias terapéuticas. Nutr Hosp. 2015;31(3):1020-1033.