Jak gluten wpływa na organizm?

04 października, 2020
Gluten powoduje komplikacje u osób z nietolerancją tego białka lub celiakią. Z naszego artykułu dowiesz się, jak gluten wpływa na organizm.

Niektórym gluten nie służy. Wpływ tego białka na organizm różni się zależnie od osoby.Warto wiedzieć, jakie może wywołać komplikacje.

Obecnie znamy różne dolegliwości związane spożyciem tej substancji – najczęstsza jest nietolerancja i celiakia. Obie są reakcją układu odpornościowego na konsumpcję glutenu.

Czym jest gluten?

Gluten to białko, które nie jest jako takie obecne w żywności. Powstaje, gdy owies, żyto, jęczmień i pszenica wchodzą w kontakt z wodą. Spośród zbóż, to ostatnie ma największą zdolność generowania go.

Od 10 000 lat pszenica stanowiła podstawę diety ludzi. Jednak przemysł zmodyfikował ją, by uodpornić ją na szkodniki i warunki pogodowe. Dlatego też jej konsumpcja zaczęła rosnąć. Jej lepkość i elastyczność można dobrze wykorzystać w wypiekach. Sprawdza się też jako dodatek do żywności.

Wobec tego, doszło do nadmiernej ekspozycji ludzi na gluten i zaczęli oni zapadać na powiązane z nim choroby. Co więcej, niektórzy mają do nich predyspozycje genetyczne.

Produkty zawierające gluten są na porządku dziennym. Nie wszyscy jednak dobrze je tolerują.

Gluten i jego wpływ na organizm

Naukowe dowody potwierdzają, że spożycie glutenu powoduje niepożądaną reakcję układu trawiennego. 

Oto najbardziej typowe objawy kliniczne:

  • Biegunka lub zaparcie.
  • Ból brzucha.
  • Gazy.
  • Uczucie pełności.
  • Ból głowy.
  • Zmęczenie.
  • Depresja.
  • Ból mięśni.
  • Zapalenie skóry.
  • Anemia.
  • Drażliwość.

Inne komplikacje

Według badanie opublikowanego w magazynie Revista Medicina Interna, dzieci z celiakią mają często niedowagę, niedobory witamin i zęby w kiepskim stanie.

Ten sam artykuł sugeruje, że objawy u nastolatków i dorosłych są bardziej atypowe. Zasadniczo dotyczą jednak układu trawiennego. Według wytycznych Światowego Towarzystwa Gastroenterologii, spożywanie produktów zawierających gluten może prowadzić też do innych problemów takich jak:

  • Zmiany hormonalne.
  • Niepłodność.
  • Poronienia.
  • Opóźnienie procesu dojrzewania.
  • Przedwczesna menopauza.
  • Problemy z układem kostnym np. osteoporoza.

Osobom z nieleczoną celiakią grozi na dłuższą metę nowotwór jelit, złośliwe guzy węzłów chłonnych oraz przełyku i złamania kości.

Czytaj teraz: Dieta bezglutenowa i jej implikacje dla zdrowia

Eliminacja glutenu z diety

Udowodniono naukowo, że najlepszym sposobem leczenia wspomnianych chorób jest eliminacja glutenu z diety. Chociaż rezygnacja z pszenicy, owsa, żyta i jęczmienia jest stosunkowo proste, trzeba brać pod uwagę też inne produkty.

Lody, sosy, piwo, whisky i niektóre leki zawierają czasem w składzie gluten. Na szczęście od lat na opakowaniach widnieją napisy “gluten free” lub “bezglutenowy“, co ułatwia identyfikację odpowiednich produktów.

Trzeba jednak pamiętać, że mięso, owoce, warzywa i inne produkty mogą zostać zanieczyszczone glutenem w wyniku kontaktu ze zbożami. Dlatego lepiej kupować żywność pakowaną.

Dieta bezglutenowa jest konieczna, by zapobiegać objawom nietolerancji.

Zdrowa dieta bezglutenowa

Przede wszystkim, restrykcyjna dieta powinna być zbilansowana. Jako alternatywy dla zakazanych zbóż zaleca się więc:

W razie wątpliwości najlepiej skonsultować się ze specjalistą w celu ustalenia indywidualnej diety.

Czytaj dalej: Bezglutenowe gorące ciastka bananowe z dwoma składnikami

Co jeszcze warto wiedzieć o wpływie glutenu na ciało?

Wpływ glutenu na organizm bywa różny. Niektórzy bez problemu go trawią, a u innych powoduje on choroby układu trawiennego. W razie wystąpienia nadwrażliwości, należy udać się do lekarza po diagnozę. Pacjenci z celiakią czy nietolerancją muszą przestrzegać odpowiedniej diety.

  • Reig-Otero, Y., Mañes, J., Manyes, I., & Font, L. (2017). Sensibilidad al gluten no celíaca (SGNC): manejo nutricional de la enfermedad. Nutr Clin Diet Hosp37(1), 171-82.
  • de Jesús Cobos-Quevedo, O., Hernández-Hernández, G. A., & Remes-Troche, J. M. (2017). Trastornos relacionados con el gluten: panorama actual. Medicina interna de México33(4), 487-502.
  • Pes GM, Bibbò S, Dore MP. Coeliac disease: beyond genetic susceptibility and gluten. A narrative review. Ann Med. 2019;51(1):1-16. doi:10.1080/07853890.2019.1569254
  • Parada, A., & Araya, M. (2010). El gluten: Su historia y efectos en la enfermedad celíaca. Revista médica de Chile138(10), 1319-1325.
  • Bai, J., Zeballos, E., Fried, M., Corazza, G., Schuppan, D., & Farthing, M. (2012). Guías Mundiales de la Organización Mundial de Gastroenterología: Enfermedad celíaca.
  • Han Y, Chen W, Li P, Ye J. Association Between Coeliac Disease and Risk of Any Malignancy and Gastrointestinal Malignancy: A Meta-Analysis. Medicine (Baltimore). 2015;94(38):e1612. doi:10.1097/MD.0000000000001612
  • Akhondi H, Ross AB. Gluten And Associated Medical Problems. [Updated 2020 Jul 6]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538505/