Fotowrażliwość wywołana lekami

Szacuje się, że około 3000 leków może powodować fotowrażliwość. Na czym polega ten problem? Jakie są jego objawy? Dowiedz się z naszego artykułu.
Fotowrażliwość wywołana lekami
Franciele Rohor de Souza

Przejrzane i zatwierdzone przez: farmaceuta Franciele Rohor de Souza.

Napisany przez Equipo Editorial

Ostatnia aktualizacja: 30 listopada, 2022

Szacuje się, że około 3000 leków może powodować fotowrażliwość. Na czym jednak polega ten problem? Jakie są jego objawy? Dowiedz się z naszego artykułu.

Fotowrażliwość wywołana lekami jest dość częstym zjawiskiem. Szacuje się, że powoduje ją około 3000 leków. Może ona objawiać się reakcją fototoksyczną lub fotoalergiczną.

Obie reakcje występują w ramach fotowrażliwości choć to nie jedyne odpowiedzi organizmu na podobne okoliczności. Mowa o wszelkich anomaliach pojawiających się na skórze po ekspozycji na słońce podczas kuracji pewnymi lekami.

Przede wszystkim latem kluczowa jest ostrożność. Dlatego zarówno specjaliści jak i pacjenci powinni wiedzieć, jakie leki wywołują wspomniane reakcje.

Na czym polega fotowrażliwość wywołana przez leki?

Mowa o reakcji skórnej po ekspozycji na słońce, którego promienie wchodzą w interakcję ze związkami zawartymi w lekach.

Związki te reagują ze spektrum światła pomiędzy światłem widzialnym a promieniowaniem ultrafioletowymMogą być to zarówno związki aktywne jak i substancje pomocnicze stanowiące składnik formuły.

Fotowrażliwość wywołana lekami objawia się podobnie jak oparzenia słoneczne.

Warto zaznaczyć, że fotowrażliwość stanowi 8% wszystkich skutków ubocznych wywoływanych przez leki, a wśród czynników ryzyka znajduje się pigmentacja skóry. Im więcej w skórze pigmentu, tym większe prawdopodobieństwo, że taka reakcja wystąpi.

Poza osobami z mocniejszą pigmentacją istnieją inne grupy narażone na tej rodzaj reakcji. Należą do nich:

  • Pacjenci poddawani kuracji lekami NLPZ na przewlekły ból.
  • Chorzy na raka otrzymujący chemioterapię.
  • Osoby z chorobami psychicznymi leczone fenotiazyną.
  • Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym przyjmujący diuretyki tiazydowe.
  • Osoby starsze i osłabione.

Na czym polega reakcja fototoksyczna?

Jak już wspomniano, reakcja fototoksyczna to typ odpowiedzi w ramach fotowrażliwości wywołanej lekami. W odróżnieniu od reakcji fotoalergicznej, reakcja fototoksyczna nie angażuje układu odpornościowego.

Stanowi 95 % przypadków reakcji związanych z fotowrażliwością wywołaną lekami. Pojawia się od kilku minut do kilku godzin po zażyciu leku, a jej objawy są następujące:

  • Rumień i obrzęk.
  • Wypełnione płynem pęcherze.
  • Objawy podobne do tych występujących przy poparzeniach słonecznych.

Reakcje te częściej występują w powiązaniu z lekami przyjmowanymi doustnie i rozwijają się z powodu wolnych rodników, które reagują z tlenem. W ten sposób powstają szkodliwe dla komórek substancje chemiczne.

Na czym polega reakcja fotoalergiczna?

To inny typ reakcji w ramach fotowrażliwości. Ma w niej swój udział układ odpornościowy. Jej przyczyną są zmiany chemiczne wywołane działaniem promieni UV.

Lek zamienia się w inną substancję zwaną haptenem, która wchodzi w interakcję z białkami skóry. Następnie wywołuje reakcję układu odpornościowego.

Reakcja fotoalergiczna ma związek z układem odpornościowym. Objawy przypominają egzemę.

Do objawów należy przypominające egzemę zapalenie, o ile lek podano doustnie lub wykwit w przypadku podania doukładowego.

Jakie leki powodują fotowrażliwość?

Niestety wiele leków może powodować takie reakcje. Dlatego należy zawsze czytać ulotki i szukać informacji na temat fotowrażliwości.

Przedstawiamy krótką listę pewnych leków z tej grupy. Jest ich jednak o wiele więcej, dlatego należy zawsze konsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

  • Antybiotyki: tetracykliny, cefalosporyny i leki na gruźlicę.
  • Leki na choroby układu krążenia: tiazydy, ACEI i statyny.
  • Leki obniżające poziom cukru we krwi.
  • Przeciwzapalne leki niesteroidowe.
  • Retinoidy.
  • Psychotropy.
  • Chemioterapia.
  • Leki antyhistaminowe.

Wiedza jest kluczowa

Przede wszystkim należy interesować się efektami ubocznymi leków. W tym celu trzeba czytać ulotki i rozmawiać z lekarzami. Fotowrażliwość wywołana lekami jest powszechna, więc dobrze wiedzieć, co ją powoduje i jak jej zapobiegać.

To może Cię zainteresować ...
Nadużywanie leków na receptę: jak temu zapobiec?
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Nadużywanie leków na receptę: jak temu zapobiec?

Nadużywanie leków na receptę może nieść ze sobą poważne konsekwencje dla Twojego zdrowia. Co możesz zrobić, aby do tego nie dopuścić?




Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.