Czy wiesz, czym są "substancje pomocnicze" w przypadku leków?

Aby dowiedzieć się, jakie substancje pomocnicze są zawarte w leku, wystarczy spojrzeć na ulotkę lub etykietę. W tym artykule dowiesz się najważniejszych informacji na ten temat!
Czy wiesz, czym są "substancje pomocnicze" w przypadku leków?

Ostatnia aktualizacja: 05 sierpnia, 2021

Prawdopodobnie słyszałeś już wyrażenie „substancje pomocnicze leku”, albo też widziałeś je wiele razy, być może podczas czytania ulotki dołączonej do opakowania leku. Ale czy wiesz, do czego to się odnosi?

Substancje pomocnicze leku są składnikami preparatu lub leku, poza czynnikiem aktywnym, którym jest cząsteczka terapeutyczna. W tym sensie lek składa się głównie z substancji czynnej i zestawu specyfików pomocniczych.

Celem takiego połączenia jest uzyskanie pożądanej postaci dawkowania. Postać dawkowania jest zatem zindywidualizowanym układem, do którego przystosowane są leki i substancje pomocnicze. Innymi słowy, jest to wygląd fizyczny nadawany substancjom leczniczym w celu ułatwienia ich podawania.

Na przykład syrop jest jedną postacią farmaceutyczną do podawania doustnego, ale pigułki są inną postacią farmaceutyczną.

Krótko mówiąc, producenci łączą substancje pomocnicze z czynnymi leków w różnych postaciach farmaceutycznych (do podawania doustnego, dożylnego, doodbytniczego, donosowego itp.) w celu wytworzenia leku będącego połączeniem wymienionych substancji.

Przyjrzyjmy się bliżej.

Do czego służą substancje pomocnicze leków?

Fiolka zawierająca różne białe tabletki.

Substancje pomocnicze pełnią funkcję ułatwiającą przygotowywanie, przechowywanie i podawanie leków. Są także jedynymi składnikami, które mogą różnić się między lekiem markowym a generycznym.

Oto niektóre z najczęstszych rodzajów tych substancji:

  • Spoiwa: ich funkcją jest trzymanie razem komponentów. Niektóre z najczęstszych to skrobie, cukry, laktoza lub cukry, takie jak ksylitol.
  • Rozcieńczalniki: rozcieńczalniki wypełniają zawartość tabletki lub kapsułki, aby uzyskać prezentację wygodną do spożycia. Celuloza roślinna jest bardzo powszechną substancją pomocniczą, jeśli chodzi o tabletki lub twarde kapsułki żelatynowe.
  • Substancje rozsadzające: te substancje pomocnicze poprawiają uwalnianie składników aktywnych w przewodzie pokarmowym.
  • Smarowidła: Niezbędne w zapobieganiu tworzeniu się grudek lub przywieraniu składników do maszyn podczas ich produkcji. Jednymi z najczęściej stosowanych w tym celu substancji są pospolite minerały, takie jak talk. Smar sterydowy również pełni podobną rolę.
  • Powłoki: Te substancje pomocnicze chronią składniki przed czynnikami atmosferycznymi, takimi jak powietrze lub wilgoć. Ułatwiają też połykanie tabletek o złym smaku. Najczęściej stosowana jest powłoka celulozowa, która nie zawiera żadnych substancji alergizujących.
  • Słodziki: Główną funkcją tych substancji pomocniczych jest ułatwienie połykania tabletek poprzez poprawę ich smaku.
  • Aromaty i barwniki: poprawiają właściwości organoleptyczne leków, a w rezultacie poprawiają przestrzeganie procedury terapeutycznej.

W jaki sposób substancje pomocnicze pojawiają się na ulotce dołączonej do opakowania leku?

Kobieta czytająca informacje o leku.

Substancje pomocnicze są zwykle obojętne, tj. nie mają żadnego wpływu na organizm. Jednak czasami mogą mieć rozpoznane działanie uboczne lub efekt taki jak alergie lub nietolerancje.

Z tego powodu zawsze powinieneś dowiedzieć się o składzie leku i upewnić się, że używasz go prawidłowo.

Aby dowiedzieć się, jakie substancje pomocnicze zawiera lek, wystarczy spojrzeć na ulotkę dołączoną do opakowania lub na etykietę. W pierwszym przypadku znajdziesz pełny opis substancji pomocniczych.

Innymi słowy, najpierw będzie to kod z międzynarodową nazwą niezastrzeżoną (INN), pod którą jest znany lek, następnie litera „E” – która nie zawsze się pojawia – i na końcu odpowiadający jej numer.

Jednak na etykiecie produktu może pojawić się tylko kod z literą „E” i odpowiednim numerem. Innymi słowy, nazwa zwyczajowa nie musi się pojawiać.

Weźmy na przykład substancję pomocniczą, dwutlenek tytanu. Ulotka dołączona do opakowania powinna zawierać informację „dwutlenek tytanu E171” dla leków zawierających tę substancję pomocniczą.

Dzięki tym informacjom zawartym na ulotce dołączonej do opakowania można zapobiec wielu problemom zdrowotnym. Na przykład pacjenci z celiakią mogą sprawdzić, czy preparat zawiera gluten. Podobnie pacjenci z nietolerancją laktozy mogą sprawdzić, czy jakiekolwiek składniki na nich wpływają negatywnie.

Wniosek

Substancje pomocnicze są niezbędne do wytwarzania leków. Poprawiają smak, wygląd, wchłanianie i rozprowadzanie preparatu.

Ponieważ niektóre z nich mogą wywoływać skutki alergiczne lub nietolerancyjne, przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku należy zapoznać się z ulotką informacyjną lub zapytać lekarza lub farmaceutę o jego skład.

To może Cię zainteresować ...
Data ważności leków: czy ich skuteczność się zmniejsza?
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Data ważności leków: czy ich skuteczność się zmniejsza?

Data ważności leków to data, do której gwarantowana jest stabilność leku w oryginalnym opakowaniu, przechowywanym w odpowiednich warunkach.



  • Balbani, A. P. S., Stelzer, L. B., & Montovani, J. C. (2006). Excipientes de medicamentos e as informações da bula. Revista Brasileira de Otorrinolaringologia. https://doi.org/10.1590/s0034-72992006000300018
  • Robles, L. V. (2011). Los excipientes y su funcionalidad en productos farmacéuticos sólidos; Revista Mexicana de Ciencias Farmaceuticas.
  • Villafuerte R., L. (2011). Los excipientes y su funcionalidad en productos farmacéuticos sólidos. Revista Mexicana de Ciencias Farmaceuticas.