Zespół mięśnia gruszkowatego, czyli fałszywa rwa kulszowa, na czym polega?

Nie zawsze ból pleców i pośladków jest spowodowany rwą kulszową. Istnieje zespół mięśnia gruszkowatego, w którym ból jest zlokalizowany w obrębie biodra i często jest mylony z klasycznym lumbago.
Zespół mięśnia gruszkowatego, czyli fałszywa rwa kulszowa, na czym polega?
Leonardo Biolatto

Napisane i zweryfikowane przez lekarz Leonardo Biolatto.

Ostatnia aktualizacja: 05 listopada, 2022

Zespół mięśnia gruszkowatego jest również nazywany fałszywą rwą kulszową, ponieważ powoduje objawy mylone z lumbago. Występuje z powodu przeciążenia mięśnia gruszkowatego, które kończy się jego przykurczem, a w konsekwencji uciskiem nerwu kulszowego.

Ta patologia częściej występuje wśród kobiet i głownie dokucza około 40. i 50. roku życia. Może się jednak pojawić w każdym wieku. W rzeczywistości, mimo że kojarzy się z biegaczami i sportowcami, zła postawa jest kolejną możliwą przyczyną tego syndromu.

Różnica między zespołem mięśnia gruszkowatego a prawdziwą rwą kulszową jest kluczowa dla procesu leczenia. Zarówno powikłania, jak i metody terapeutyczne będą różne w zależności od zdiagnozowania jednego lub drugiego schorzenia.

Co to jest zespół mięśnia gruszkowatego lub fałszywa rwa kulszowa?

Mięsień gruszkowaty to niewielka struktura anatomiczna zlokalizowana w miednicy. Jego nazwa ma związek ze kształtem przypominającym gruszkę lub trójkąt, który zaczyna się od kości krzyżowej i rozciąga do kości udowej. Należy do mięśni pośladka i odpowiada za ruch zewnętrznej rotacji nogi.

Z kolei nerw kulszowy przebiega w sposób, który prowadzi do kontaktu z tym mięśniem. W rzeczywistości są ludzie o określonej budowie, u których nerw przecina mięsień gruszkowaty. Do tego stopnia, że przestrzeń między obiema strukturami jest bardzo mała.

W zespole mięśnia gruszkowatego mięsień powiększa się i ściska nerw kulszowy. Ten wzrost może wynikać z przeciążenia mięśni, na przykład z powodu ćwiczeń. Winne są również przykurcze.

Z drugiej strony, w prawdziwej rwie kulszowej nerw jest faktycznie ściśnięty w górnej części swojego przebiegu, a kontakt zwykle zachodzi nad kręgami kręgosłupa. Ból kulszowy ma też bardziej trwały, podstępny i uporczywy charakter.

W przeciwieństwie do tego, zespół mięśnia gruszkowatego lub fałszywa rwa kulszowa mają zwykle charakter przejściowy. Ponieważ jest to przykurcz lub przeciążenie mięśni, rozwiązuje się z czasem. Ale w przypadku prawdziwej rwy kulszowej główną przyczyną są przepukliny krążków międzykręgowych i dlatego ból staje się przewlekły.

Zespół piramidowy.
W prawdziwej rwie kulszowej ból zwykle ma związek z przepukliną krążka międzykręgowego w kręgosłupie

Jakie objawy wskazują na zespół mięśnia gruszkowatego?

Zespół mięśnia gruszkowatego objawia się bólem pośladka i nogi. Czasami sięga do pachwiny lub przechodzi wokół bioder. Jednak nacisk mięśnia musi być bardzo silny, aby mógł się rozprzestrzenić.

Z drugiej strony w rwie kulszowej ból rozprzestrzenia się i promieniuje od miejsca pochodzenia, sięgając aż do stopy. W zespole mięśnia gruszkowatego lub fałszywej rwie kulszowej dyskomfort lokalizuje się bardziej na pośladku.

Ponadto w tej okolicy często występuje obrzęk. Z zewnątrz będzie to wyglądać jak powiększenie w pewnym obszarze pośladka. Czasami można wyczuć obszar, który zwiększa ból, na przykład przy kontakcie z krzesłem. W skrajnych sytuacjach nawet samo tarcie ubrania może być bolesne.

Ból pojawia się zwykle podczas chodzenia lub siedzenia przez długi czas. Jednym z najbardziej typowych objawów zespołu mięśnia gruszkowatego jest to, że chory nie może skrzyżować chorej nogi nad drugą.

W celu ustalenia diagnozy ważne jest, aby lekarz określił charakterystykę bólu pacjenta za pomocą serii pytań. Za pomocą badań obrazowych trudno jest ustalić obecność zmian w mięśniu gruszkowatym.

Można jednak poprosić o badania, aby wykluczyć prawdziwą rwę kulszową. Rezonans magnetyczny i promienie rentgenowskie są używane do sprawdzania zmian na poziomie lędźwiowym lub w ścieżce nerwu.

Nerw kulszowy.
Droga nerwu kulszowego wyjaśnia przyczynę bólu, przechodzi bowiem przez pośladek i dociera aż do stóp

Jak leczy się fałszywą rwę kulszową?

Zespół mięśnia gruszkowatego lub fałszywa rwa kulszowa zwykle leczy się fizjoterapią. Zaleca się rozciąganie i ćwiczenia poprawiające przykurcze mięśni. Ważna jest również prawidłowa postawa, zwłaszcza podczas siedzenia.

W celu złagodzenia bólu można stosować leki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne. W przypadku, gdy te środki nie działały, próbnie stosowano zastrzyki z kortykosteroidów lub toksyny botulinowej w okolice mięśni, jednak wyniki nadal podlegają dyskusji.

Niewiele przypadków wymaga operacji. Ostateczną decyzję podejmie jednak lekarz specjalista. Pierwszym krokiem jest wykluczenie innych patologii, które mogą leżeć u podłoża objawów, oraz zainicjowanie podejścia zachowawczego, uwzględniającego fizjoterapię i zmianę stylu życia.

To może Cię zainteresować ...
Tendinopatia mięśni przywodzicieli uda: objawy i leczenie
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Tendinopatia mięśni przywodzicieli uda: objawy i leczenie

Tendinopatia mięśni przywodzicieli uda to schorzenie, które bardzo często dotyka sportowców. Poznaj jego objawy i sposoby leczenia.



  • Sánchez, VE Ortiz, et al. “Síndrome piramidal y variaciones anatómicas como causa de dolor ciático insidioso.” Revista Española de Anestesiología y Reanimación 61.9 (2014): 521-524.
  • Maslo, Philippe. Las dolencias de espalda: hernia, lumbago, ciática, tortícoles. Editorial Paidotribo, 2001.
  • Limonta Cruzata, María Emilia, Carlos Mario Alejandrez Leyva, and Yuneisys Coronados Valladares. “¿ Quiénes padecen el síndrome del piramidal?.” Revista Cubana de Medicina Física y Rehabilitación 11.2 (2019): 1-5.
  • Ruiz-Arranz, J. L., I. Alfonso-Venzalá, and J. Villalón-Ogayar. “Síndrome del músculo piramidal. Diagnóstico y tratamiento. Presentación de 14 casos.” Revista Española de Cirugía Ortopédica y Traumatología 52.6 (2008): 359-365.
  • Acuña Morales, Sara. “Tratamiento lumbociatalgia inespecífica y síndrome del piriforme. Revisión bibliográfica.” (2016).
  • Mendoza, Israel Gutiérrez, et al. “Síndrome del piramidal (piriforme).” HISTORIA 10.2 (2014).
  • Castro, M., et al. “Tratamiento del síndrome de dolor miofascial con toxina botulínica tipo A.” Revista de la Sociedad Española del Dolor 13.2 (2006): 96-102.