Torbiel naskórkowa - przyczyny i leczenie

04 października, 2020
Torbiel naskórkowa to stosunkowo częsta dolegliwość. Nie zagraża ona zdrowiu i daje niewiele objawów. Dowiedz się, jakie są jej przyczyny.

Torbiel naskórkowa to niezłośliwy, niewielki guzek na skórze. Pojawia się w różnych miejscach – najczęściej na twarzy, szyi i tułowiu.

Rośnie wolno i rzadko powoduje ból. Dlatego też raczej nie stosuje się leczenia. W tym artykule przedstawiamy przyczyny powstawania torbieli naskórkowych i sposoby ich usuwania.

Torbiel naskórkowa – dlaczego się pojawia?

Zewnętrzna warstwa skóry, czyli naskórek, zbudowana jest z cienkiej warstwy komórek w obrębie których zachodzi ciągła wymiana. W większości przypadków, torbiele naskórkowe powstają, gdy komórki naskórka nie wymieniają się w poprawny sposób, a nadmiernie namnażają.

Może do tego dojść też głębiej pod skórą. Inną przyczyną powstawania torbieli są uszkodzenia skóry i podrażnienia mieszków włosowych.

Ściany torbieli zbudowane są z komórek naskórka, a w środku znajduje się keratyna. Uszkodzenie mieszka włosowego lub gruczoły wydzielającego sebum może spowodować anormalne namnażanie się komórek.

Objawy

Torbiel naskórkowa nie daje szczególnych objawów. Oto jej oznaki:

  • Niewielki, okrągły guzek widoczny na skórze twarzy, szyi czy tułowia.
  • Ujście torbieli zatkane jest czarnym punktem.
  • Jeśli torbiel jest zainfekowana, skóra wokół może być zaczerwieniona i nadwrażliwa.
  • Czasami może pojawić się cuchnący, żółtawy wysięk.
Nierównomierny rozkład komórek skóry może spowodować powstanie torbieli.

Czy trzeba iść do lekarza?

Większość torbieli naskórkowych nie wymaga leczenia. Zaleca się szybką reakcję w przypadku wystąpienia następujących okoliczności:

  • Szybki wzrost torbieli.
  • Rozerwanie torbieli, bolesność, oznaki infekcji.
  • Umiejscowienie torbieli w miejscu ulegającym częstym podrażnieniom.
  • Przyczyny estetyczne.
  • Nietypowe umiejscowienie, na przykład na palcu.
  • Gorączka.

Czynniki ryzyka

Torbiel naskórkowa może pojawić się u każdego, jednak pewne czynniki decydują o szczególnych predyspozycjach do jej powstania. U mężczyzn torbiele są częstsze, podobnie u osób z zespołem Gardnera, zespołem nabłoniaków znamionowych czy wrodzonym zgrubieniem paznokci typu 2.

Możliwe komplikacje

Komplikacje są niezwykle rzadkie. Oto niektóre z możliwych:

  • Zapalenie.
  • Infekcja i bolesne owrzodzenie.
  • Rozerwanie spowodowane urazym lub infekcją bakteryjną wywołaną przez Staphylococcus aureus, Escherichia ColiStreptococcus grupy A.
  • Nowotwór skóry. Według badań 1 % torbieli przechodzi w formę raka podstawnokomórkowego lub kolczystokomórkowego.

Jak wygląda diagnostyka?

Diagnostykę przeprowadza lekarz poprzez obserwację zmiany. Wygląda ona jak kaszak, ale to nie to samo. Przyczyną powstawania torbieli naskórkowych jest uszkodzenie mieszków włosowych lub naskórka. Jeśli pojawią się wątpliwości, wykonuje się biopsję.

Diagnostyka różnicowa

  • Torbiel skórzasta.
  • Tłuszczak.
  • Torbiel łojowa typowa dla trądziku.
  • Kaszak.

Torbiel naskórkowa – leczenie

Torbiele naskórkowe zwykle nie wymagają leczenia. Podejmuje się je tylko, gdy powodują dyskomfort ze względu na swoje umiejscowienie, estetykę lub wywoływanie infekcji. Poniżej przedstawiamy możliwości leczenia.

Czytaj teraz: Wysypka na ciele — jak sobie z nią poradzić?

Nacięcie i drenaż

Polega na przecięciu torbieli i w wyciśnięciu jej zawartości. Jest to prosty i szybki zabieg. Jeśli jednak nie zostanie wykonany prawidłowo, torbiel może pojawić się ponownie.

Konieczne jest całkowite usunięcie zawartości guzka. W przeciwnym razie uformuje się znowu.

Wykonanie nacięcia i drenażu to najczęstszy sposób leczenia.

Zabieg chirurgiczny

Specjalista usuwa całość torbieli. Badanie opublikowane w magazynie Medical Sciences opisuje, jak ważne jest usunięcie całości zmiany, by zapobiec nawrotom.

Możliwe, że pacjent będzie musiał wrócić do gabinetu na usunięcie szwów. Zabieg jest drobny, ale trzeba przy nim uważać, by nie doszło do nawrotu. Jeśli torbiel jest zainfekowana, kluczowe jest podjęcie odpowiedniego leczenia przed zabiegiem.

Infiltracja

Jeśli torbiel jest zainfekowana i opuchnięta, lekarz wstrzyknie kortykosteryd w okolice zmiany.

Antybiotykoterapia

Czasami, jeśli dojdzie do infekcji, konieczne może być podanie antybiotyku drogą doustną. Po wyleczeniu infekcji rozważa się dalsze leczenie.

Czytaj teraz: Zmiany skórne w czasie ciąży

Nie każdy guzek jest złośliwy

Torbiel naskórkowa to niezłośliwa zmiana. Pojawia się często, nie wymaga leczenia i nie daje objawów. Nie należy jej niepotrzebnie naruszać, by uniknąć infekcji i komplikacji.

  • Zito PM, Scharf R. Cyst, Epidermoid (Sebaceous Cyst) [Updated 2020 Apr 29]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499974/
  • Habif TP. Benign skin tumors. In: Habif TP, ed. Clinical Dermatology: A Color Guide to Diagnosis and Therapy. 6th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2016
  • Weir CB, St.Hilaire NJ. Epidermal Inclusion Cyst. [Updated 2020 May 3]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532310/
  • Wollina U, Langner D, Tchernev G, França K, Lotti T. Epidermoid Cysts – A Wide Spectrum of Clinical Presentation and Successful Treatment by Surgery: A Retrospective 10-Year Analysis and Literature Review. Open Access Maced J Med Sci. 2018;6(1):28-30. Published 2018 Jan 10. doi:10.3889/oamjms.2018.027
  • Hoang VT, Trinh CT, Nguyen CH, Chansomphou V, Chansomphou V, Tran TTT. Overview of epidermoid cyst. Eur J Radiol Open. 2019;6:291-301. Published 2019 Sep 5. doi:10.1016/j.ejro.2019.08.003
  • Weir CB, St.Hilaire NJ. Epidermal Inclusion Cyst. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020.
  • Zuber TJ. Minimal excision technique for epidermoid (sebaceous) cysts. Am Fam Physician. 2002;65(7):1409-1420.
  • Hoang VT, Trinh CT, Nguyen CH, Chansomphou V, Chansomphou V, Tran TTT. Overview of epidermoid cyst. Eur J Radiol Open. 2019;6:291-301. Published 2019 Sep 5. doi:10.1016/j.ejro.2019.08.003