Leczenie się na własną rękę: poznaj ryzyko

9 stycznia, 2020

Leczenie się na własną rękę antybiotykami zdarza się bardzo często. Dlatego nic dziwnego, że w niektórych krajach odnotowuje się bardzo wysoką odporność na antybiotyki, zwłaszcza w przypadku bakteryjnych patogenów u pacjentów leczonych ambulatoryjnie.

Leczenie się na własną rękę to przyjmowanie leków bez recepty, a tym samym bez zalecenia i kontroli lekarskiej. Najbardziej niepokojące jest to, że leki stają się coraz bardziej dostępne ze względu na ich niskie ceny oraz sprzedaż przez Internet.

Uściślijmy, że mówiąc „bez kontroli lekarskiej” mamy na myśli fakt, że lekarz nie bierze udziału w stawianiu diagnozy ani wypisywaniu recepty. Nie  sprawuje również kontroli nad procesem leczenia.

Niestety w dzisiejszych czasach takie działanie staje się coraz bardziej popularne. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak bardzo szkodzi swojemu zdrowiu i reszcie społeczeństwa decydując się na leczenie się na własną rękę.

Oczywiście istnieją leki dostępne bez recepty, które można przyjmować w celu zwalczenia objawów o niewielkiej dolegliwości, takich jak bóle głowy, gorączka i przeziębienie. Jednak można używać je w określonych ilościach i przez krótki czas. Jeśli objawy nie ustąpią, musisz zasięgnąć porady lekarskiej.

W poniższym artykule przybliżymy ryzyko związane z leczeniem się na własną rękę oraz zdrowe rozwiązania alternatywne.

Leczenie się na własną rękę i środki przeciwbólowe

Niestety statystyki dotyczące spożycia takich leków wskazują na masowe nadużywanie środków przeciwbólowych przez wszystkich członków społeczeństwa, we wszystkich grupach wiekowych, cierpiących na najrówniejsze choroby.

Leki - leczenie się na własną rękę
Leki, które są najczęściej stosowane w niewłaściwy sposób to środki przeciwbólowe i antybiotyki.

Jednak nadmierne stosowanie tego typu lekarstw bez kontroli lekarskiej może wywoływać poważne choroby nerek oraz układu pokarmowego, jak również prowadzić do powstania wrzodów żołądka, a nawet martwicy wątroby.

Bardzo niebezpieczne leczenie się na własną rękę: antybiotyki

Antybiotyki są bardzo często kupowane przez osoby, które nie mają nawet zdiagnozowanej infekcji uzasadniającej konieczność ich stosowania. W wielu przypadkach osoby je kupujące są tak obeznane w tematyce, że proszą o leki używając ich nazw.

Leczenie się na własną ręką antybiotykami jest szeroko rozpowszechnione w wielu krajach. Nic dziwnego, że odnotowuje się w nich niepokojące dane dotyczące odporności na antybiotyki, widoczne zwłaszcza pośród patogenów bakteryjnych dotykających osoby leczone ambulatoryjnie.

To bardzo niebezpieczne zjawisko, ponieważ oznacza, że nadużywanie leków zwiększa odporność bakterii, a tym samym utrudnia lub uniemożliwia leczenie niektórych chorób.

Nie przyjmuj antybiotyków bez nadzoru lekarskiego. Przyjmowanie ich bez potrzeby i w dużych ilościach stanowi zagrożenie dla zdrowia całego gatunku ludzkiego.

Inne lekarstwa

Wiele osób przyjmuje również inne leki i suplementy na własną rękę, bez kontroli lekarskiej:

  • Środki o miejscowym działaniu odkażającym,
  • Suplementy z witaminami i minerałami,
  • Leki antywirusowe i hamujące kaszel,
  • Leki działające na układ żołądkowo-jelitowy, środki przeczyszczające, zobojętniające kwas żołądkowy i przeciw wzdęciom.

Jednak najważniejsza rzecz, na którą pragniemy zwrócić uwagę w tym artykule, to odporność na antybiotyki.

Przeczytaj również: System weryfikacji leków – co to jest i jak funkcjonuje?

Oporność na antybiotyki

Odporność na antybiotyki doprowadziła do globalnego kryzysu. Prawdopodobnie słyszałaś o tym problemie, ale możesz nie być świadoma jego skali.

Kiedy szczepy bakterii stają się odporne na działanie antybiotyków, dzieje się tak, ponieważ antybiotyki nie zwalczają już określonych bakterii. Właśnie w tym celu mikroorganizmy wypracowują różne mechanizmy obrony przed działaniem danego leku.

Antybiotyki

W takim razie na czym polega problem? Czy nie można po prostu użyć innego leku, jeśli jeden z nich przestanie działać?

Oczywiście właśnie to rozwiązanie jest obecnie stosowane. Jednak doprowadzi ono do pojawienia się kolejnych problemów, gdy zaczniemy nadużywać nowych antybiotyków, a bakterie uodpornią się również na nie. Niestety w tym momencie zaczynają nam się kończyć antybiotyki, które można stosować zamiennie, i stajemy w obliczu ryzyka zabraknięcia leków, które działają.

Opracowywanie nowych leków to długi, skomplikowany i bardzo drogi proces. Właśnie dlatego brak leczenia się na własną rękę i przestrzeganie zaleceń lekarza odgrywają tak istotną rolę.

Przeczytaj również: Antybiotyki o szerokim spektrum działania – poznaj najważniejsze z nich

Ryzyko związane z leczeniem się na własną rękę

Oprócz problemów wymienionych powyżej, leczenie się na własną rękę, bez kontroli lekarza lub farmaceuty, niesie ze sobą spore ryzyko dla zdrowia, o którym większość osób nie ma pojęcia. Oto kilka skutków nierozważnego samoleczenia:

  • Zatrucie.
  • Brak skuteczności leków wywołanych ich nadużywaniem. Odnotowuje się go bardzo często w przypadku antybiotyków używanych do zwalczania wirusów.
  • Zależność lub uzależnienie, na przykład od benzodiazepiny.
  • Zaciemnianie poważnych problemów zdrowotnych.
  • Odporność na działanie antybiotyków, o której wspominaliśmy już wcześniej.

Podsumowanie

Zasięgnij porady lekarza lub farmaceuty jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące leków. Nie przyjmuj samodzielnie żadnych leków na receptę, jeśli nie zleci ich lekarz.

Pamiętaj również, aby zawsze dowiedzieć się u farmaceuty jak należy przyjmować leki dostępne bez recepty.

  • Tobón Marulanda, F. Á. (2002). Estudio sobre automedicación en la Universidad de Antioquia, Medellín, Colombia. Iatreia.
  • Ras Vidal, E., & Moya Ortiz, P. (2005). Prescripción médica o automedicación. Atencion Primaria. https://doi.org/10.1157/13079153
  • Wirtz, V. J., Dreser, A., & Leyva, R. (2009). El debate sobre la automedicación. Salud Pública de México. https://doi.org/10.1590/s0036-36342009000300004
  • Galán, T. A. (1999). El rol del farmacéutico en automedicación . Uso de medicamentos : análisis desde la experiencia en España. Pharmaceutical Care España.