Czym są fitochemikalia? Dowiedz się więcej

28 stycznia, 2021

W zróżnicowanej i zdrowej diecie możemy znaleźć wystarczającą ilość fitochemikaliów, aby przyniosły one korzyści dla naszego zdrowia. Co więcej, fitochemikalia w różnych połączeniach wzmacniają i poprawiają swoje działanie.

Fitochemikalia to substancje naturalnie występujące w żywności pochodzenia roślinnego. Obecnie prowadzi się wiele badań nad ich korzyściami zdrowotnymi, głównie ich mocą przeciwutleniającą i możliwą rolą w profilaktyce raka.

Z drugiej strony fitochemikalia nie są właściwie składnikami odżywczymi, jako że nie pełnią funkcji energetycznej ani odżywczej. Dlatego żywność zawierająca fitochemikalia nazywana jest funkcjonalną, ponieważ zapewnia korzyści zdrowotne.

W zróżnicowanej i zdrowej diecie możemy znaleźć wystarczającą ilość fitochemikaliów, aby zapewnić ich korzyści dla naszego zdrowia. Połączenie różnych tych składników w tej samej żywności wzmacnia i poprawia ich działanie.

Fitochemikalia – ich funkcje i korzyści z ich spożywania

Maliny

Fitochemikalia są odpowiedzialne za nadawanie potrawom koloru, zapachu i smaku. Na przykład karotenoidy są elementami prowitaminy A, więc pełnią podobne funkcje.

Funkcje przypisywane fitochemikaliom obejmują pomoc w utrzymaniu prawidłowego widzenia, a także integralności kości i układu nabłonkowego. Ponadto podczas karmienia piersią stymulują produkcję mleka.

Kilka fitochemikaliów ma bardzo silne działanie przeciwutleniające. Dzięki temu pomagają zmniejszyć stan zapalny. Ponadto działają ochronnie w chorobach układu krążenia.

Innym z najlepiej znanych skutków działania fitochemikaliów jest ich możliwy związek z zapobieganiem niektórym nowotworom lub procesom nowotworowym. Ta funkcja jest możliwa poprzez zamianę potencjalnie toksycznych lub szkodliwych substancji na inne, mniej niebezpieczne.

Niektóre związki pomagają również w utrzymaniu układu odpornościowego. Dlatego możemy powiedzieć, że istnieje wiele korzystnych właściwości przypisywanych fitochemikaliom.

Odkryj także: Jagody goji – Dlaczego warto je jeść?

Charakterystyka fitochemiczna

Kakao

Fitochemikalia to pierwiastki, które istnieją tylko w królestwie roślin i występują w bardzo małych ilościach. Wiele z nich nie zostało jeszcze zbadanych. Jednak fitochemikalia nie są składnikami odżywczymi. Nie ma chorób spowodowanych ich niedoborem, za to wzmacniają działanie innych składników odżywczych.

Ponadto nie są one niezbędne dla naszego organizmu, jak białka, węglowodany, tłuszcze, witaminy czy minerały. Ponieważ są przeciwutleniaczami, wywierają na organizm działanie profilaktyczne i lecznicze.

Fitochemikalia – rodzaje

Najpowszechniejsza klasyfikacja fitochemikaliów opiera się na ich strukturze molekularnej, a także źródłach pożywienia:

1. Fenole

W grupie fenoli możemy dokonać następującej klasyfikacji:

  • Flawonoidy: znajdują się w owocach, takich jak wiśnie, jabłko, winogrona, acerola, herbata, cebula i pieprz. Do grupy flawonoidów należą między innymi: antocyjany, katechiny, izoflawony, garbniki, rutyna, kwercetyna.
  • Kwasy fenolowe: między innymi kwas fitynowy, galusowy, chlorogenowy i waniliowy. Niektóre z jego najobfitszych źródeł to rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste, herbata i karczochy.
  • Polifenole niefawonoidowe: takie jak resweratrol lub lignany obecne w czerwonym winie, nasionach lnu, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, owocach i warzywach.

Może Cię zainteresować: Krem z orzechów nerkowca: właściwości i zastosowania

2. Terpeny

Terpeny dzielą się na dwie grupy:

  • Karotenoidy: takie jak likopeny, alfa-karoten, luteina, beta-karoten lub kapsaicyna występujące w marchewce, kabaczku, pomarańczy, mango, szpinaku, pomidorach, arbuzach, grejpfrutach, papai lub papai czerwonej.
  • Niekarotenoidy: wśród których znajdują się fitosterole, saponiny lub limonoidy. Oleje roślinne, takie jak soja i wzbogacona żywność, jak maniok i komosa ryżowa, to tylko niektóre przykłady żywności bogatej w fitochemikalia nie zawierające karotenoidów.

3. Fitochemikalia – tiole

Ta grupa jest również nazywana grupą składników siarki, ponieważ zawiera ten minerał:

  • Indole: Najbogatsze w nie są produkty takie jak kapusta, brukselka, kalafior, szpinak lub brokuły.
  • Glukozynolany: źródłem pożywienia z tej grupy są rośliny, takie jak brukselka, czerwona kapusta, brokuły, kalafior czy rzodkiewka.
  • Związki siarki organicznej: obecne w czosnku.

4. Tokoferole

Ta grupa fitochemikaliów działa jak witamina E. Jej głównym źródłem są oleje roślinne, orzechy, zielone warzywa liściaste i produkty pełnoziarniste.

Podsumowanie

Niektóre fitochemikalia są już syntetyzowane przez przemysł farmaceutyczny. Jednak te suplementy nie zastępują konieczności stosowania diety bogatej w zboża, owoce, warzywa i rośliny strączkowe. Nie zapomnij o tym!

  • Quiñones, M., Miguel, M., & Aleixandre, A. (2012). Los polifenoles, compuestos de origen natural con efectos saludables sobre el sistema cardiovascular. Nutriciónn Hospitalaria : Organo Oficial de La Sociedad Española de Nutrición Parenteral y Enteral. https://doi.org/10.3305/nh.2012.27.1.5418

  • Barberan, T. (2015). Los polifenoles de los alimentos y la salud. Alimentacion, Nutricion y Salud.

  • Jáuregui, M. E. C., De La Concepción Calvo Carrillo, M., & Romo, F. P. G. (2011). Carotenoides y su función antioxidante: Revisión. Archivos Latinoamericanos de Nutricion.