Czym jest nasze nastawienie? 15 typów postaw i ich charakterystyka

Postawy określają dużą część naszej tożsamości. W tym artykule przyjrzymy się, czym one są, najczęstszymi typami i ich cechami.
Czym jest nasze nastawienie? 15 typów postaw i ich charakterystyka

Ostatnia aktualizacja: 01 grudnia, 2021

W pewnym momencie życia wszyscy usprawiedliwialiśmy zachowanie innych, mówiąc, że „po prostu tacy są”. W takich przypadkach zwykle odnosimy się do ich postawy, które można określić jako względnie stabilną predyspozycję psychiczną. To prawda. Nasze nastawienie wpływa na wszystkie nasze reakcje i działania.

To powiedziawszy, wszyscy możemy odgadnąć znaczenie tego, by dominowało nas odpowiednie nastawienie. W końcu od niego zależy, jak sobie radzimy w danej sytuacji.

Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Czym jest nastawienie?

Według Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego nastawienie powstaje na bazie naszej oceny przedmiotu, osoby, grupy, tematu lub koncepcji. Może się ona wydawać pozytywna lub negatywna.

Tymczasem ojciec psychologii społecznej, Floyd Allport, definiuje nastawienie jako mentalną i neurologiczną dyspozycję, która jest zorganizowana na podstawie doświadczenia, która kieruje lub przenosi reakcje jednostki na wszystkie obiekty i sytuacje, z którymi wchodzi w interakcję.

To powiedziawszy, można powiedzieć, że postawa czy nastawienie to czyjś stan umysłu, który przygotowuje go do reagowania lub zachowania się w określony sposób. Postawy są również nazywane układami odniesienia, ponieważ stanowi tło, na którym analizowane są fakty i zdarzenia.

Co się składa na nastawienie?

Ogólnie rzecz biorąc, nastawienie składa się z trzech podstawowych elementów: elementów poznawczych, emocjonalnych i behawioralnych. Poniżej opiszemy każdy z nich.

Nastawienie — elementy poznawcze

Odnosi się to do przekonań, myśli, atrybutów i opinii, które kojarzymy z przedmiotem, sytuacją lub osobą. Zwykle ujawniają się one w ogólnikach lub stereotypach, na przykład wszystkie dzieci są urocze lub palenie jest niezdrowe.

Kobieta. Mętlik w głowie
Część poznawcza naszej postawy ustanawia myśli, które później stworzą podstawę dla tego, co będziemy robić. Negatywne myśli predysponują nas do negatywnego działania.

Elementy emocjonalne

To jest emocjonalny lub sentymentalny segment postawy. Innymi słowy, są to emocje i uczucia wzbudzane przez obiekt, podmiot, wydarzenie lub osobę, które mogą być pozytywne, neutralne lub negatywne. Może to obejmować na przykład strach, nienawiść, miłość lub obojętność. Kontynuując powyższy przykład, ludzie mogą kochać wszystkie dzieci, ponieważ są słodkie lub nienawidzą dymu papierosowego, ponieważ jest on szkodliwy dla zdrowia.

Elementy behawioralne

Behawioralne elementy nastawienia to predyspozycja psychiczna, stosunkowo stabilna, która wpływa na wszystkie nasze reakcje i działania. Jak się objawia?

Składa się na to skłonność danej osoby do zachowania się w określony sposób w stosunku do obiektu, sytuacji lub osoby. Korzystając z tego samego przykładu, element behawioralny można zaobserwować w czułych działaniach wobec dzieci lub odwracaniu się od kogoś, kto pali.

Przeczytaj również: Cztery obsesyjne cechy osobowości

Rodzaje postaw

Jeśli przyjmiemy, że postawy są predyspozycjami psychicznymi, to możemy stwierdzić, że istnieje tyle samo cech, które definiują człowieka. Niemal każdą cechę, która nas determinuje i powtarza się w czasie, można uznać za nastawienie bądź postawę. Przyjrzyjmy się jednak najczęściej występującym:

1. Pozytywne

Ludzie, którzy mają pozytywne nastawienie, mają tendencję do skupiania się na dobrych aspektach zamiast na złych. Ponadto nie postrzegają błędu czy porażki jako przeszkody, ale jako szansę.

2. Negatywne

Ludzie o negatywnym nastawieniu ignorują dobro i zwracają uwagę na zło. Często angażują się w zachowania unikające lub narzekające, co utrudnia im osiągnięcie celów. Mogą nawet obwiniać innych za porażkę.

3. Neutralne

Taka postawa jest obecna u ludzi, którzy nie przywiązują wystarczającej wagi do sytuacji lub wydarzeń. Zwykle ignorują problem i pozostawiają go do rozwiązania komuś innemu. Ponadto często nie odczuwają potrzeby zmiany.

4. Proaktywne

Jest to postawa, która priorytetowo traktuje działanie i zawsze ma na celu wydajność, zarówno podczas wykonywania czynności, jak i rozwiązywania problemów. Podobnie ta mentalna dyspozycja sprzyja kreatywności, generowaniu wartości dodanej i osiąganiu celów.

5. Reaktywne

Osoba o reaktywnej postawie będzie w dużej mierze zależeć od zewnętrznych instrukcji i zasobów, aby wykonać działanie lub osiągnąć cel. Często wykazuje duże trudności w radzeniu sobie z nieprzewidzianymi zdarzeniami.

6. Nastawienie na własne korzyści

Ten rodzaj postawy zakłada poszukiwanie własnej korzyści, bezpośrednio lub pośrednio. W ten sposób człowiek poszukuje w swoich działaniach realizacji własnych, indywidualnych celów, nie uwzględniając potrzeb innych.

7. Altruistyczne

Osoby o takim nastawieniu wykonują swoje działania, aby przynosić korzyści innym, nawet jeśli ich działania mogą nie przynosić zysku lub nawet powodować straty. Jednak termin ten jest nieco kontrowersyjny, ponieważ większość działań przynosi korzyść osobie, która je wykonuje, nawet jeśli jest to działanie pośrednie lub bierne.

8. Manipulacyjne

Manipulujący ludzie dobrowolnie i świadomie wykorzystują innych do osiągania własnych celów, faworyzowania swoich interesów lub kierowania sytuacji do pożądanego punktu.

9. Pasywne

Nastawienie to charakteryzuje się negatywną oceną rzeczywistości, któremu towarzyszy brak inicjatywy. Osoba nie zbliża się do działania, ale go unika. Ponadto taka postawa może prowadzić do podporządkowania własnych pragnień pragnieniom innych.

10. Agresywne

Na postawę agresywną składa się wzorzec zachowania, którego intensywność jest zmienna. W związku z tym waha się od gestów lub słów po fizyczne walki, których celem jest zawsze skrzywdzenie drugiej osoby.

11. Tolerancyjne

Ten rodzaj postawy wiąże się ze skłonnością do bycia nadmiernie elastycznym, aby odstępstwa od normy były dozwolone i doceniane.

12. Asertywne

Osoby asertywne konsekwentnie bronią własnych opinii i praw, ale zawsze szanują innych, są elastyczne i oferują przestrzeń do negocjacji.

13. Podejrzane

Osoby te cechuje nadmierna nieufność wobec jakichkolwiek bodźców. Często są podejrzliwi w stosunku do ukrytych intencji, zawiłych motywów lub sił wykraczających poza zaistniałą sytuację.

Kobieta. Negatywne nastawienie
Podejrzliwi ludzie zawsze wątpią w intencje innych.

14. Elastyczne

Osoby o elastycznym nastawieniu charakteryzują się tym, że dostosowują się do sytuacji innych ludzi bez odrzucania własnych wewnętrznych cech. To pozwala im lepiej zrozumieć koncepcję życia: w końcu nie zawsze możemy dostać to, czego chcemy.

15. Nieelastyczne

Wreszcie ludzie o nieelastycznej postawie mają sztywny schemat zachowania i myślenia. Dlatego muszą mieć swoje środowisko pod absolutną kontrolą (znać je i dominować). Kiedy tak nie jest, czują się przytłoczeni.

Charakterystyka postaw

Aby lepiej zrozumieć, na czym polegają postawy, oto niektóre z ich wspólnych cech:

  • Pomagają określić naszą tożsamość, kierować naszymi działaniami i wpływać na to, jak oceniamy innych.
  • Są predyspozycjami do oceniania i reagowania na wydarzenia na świecie przychylnie lub nieprzychylnie.
  • Postawy uczy się poprzez interakcje społeczne i doświadczenie. Dlatego nie jest to zjawisko naturalne.
  • Wszyscy ludzie, bez względu na status czy inteligencję, mają jakąś postawę.
  • Można je aktywnie modyfikować poprzez trening lub samo wystawienie na obiekt lub sytuację, które prowokują daną postawę.
  • Wreszcie postawy wynikają z interakcji między czynnikami biologicznymi, dziedzicznymi i środowiskowymi.

Właściwa postawa: klucz do sukcesu

Ogólnie rzecz biorąc, należy pamiętać, że nasze predyspozycje do stawiania czoła wyzwaniom i interakcjom w dużym stopniu warunkują ich wynik. Dlatego bardzo ważne jest pielęgnowanie właściwych postaw wobec życia i naszego otoczenia.

To może Cię zainteresować ...
Dzieciństwo i jego wpływ na rozwój osobowości
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Dzieciństwo i jego wpływ na rozwój osobowości

Dzieciństwo to niezwykle delikatny okres, w którym rozwija się osobowość. Jest tak bardzo istotny, a nawet kluczowy, gdyż ma wpływ na całe późniejs...



  • Albarracín D, Johnson B,  Zanna M. The handbook of attitudes. Estados Unidos: Lawrence Erlbaum Associates Publishers; 2005.
  • American Psychological Association. Attitude [Internet]. Washington: American Psychological Association; 2020 [consultado 30 octubre 2021]. Disponible en: https://dictionary.apa.org/attitude
  • Banaji M, Heiphetz L.  Attitudes. En: S. T. Fiske, D. T. Gilbert y G. Lindzey (Eds.). Handbook of social psychology. 5ta Edición. Estados Unidos:  John Wiley & Sons, Inc.; 2010. pp. 353–393.