Co to jest niedobór DAO i jakie są jego konsekwencje?

Enzym DAO odgrywa ważną rolę w organizmie. Jego niedobór może powodować pewne objawy. Poznamy je w tym artykule.
Co to jest niedobór DAO i jakie są jego konsekwencje?

Ostatnia aktualizacja: 13 kwietnia, 2022

Czy zdarzyło ci się, że coś zjadłeś, a następnego dnia bolała Cię głowy, miałeś nudności lub czułeś swędzenie? Prawdopodobnie powodem jest niedobór DAO, czyli enzymu znanego jako oksydaza diaminowa. Odpowiada za rozkład histaminy, związku aktywnego, który w pewnych ilościach może zaszkodzić organizmowi.

Nieprawidłowe działanie DAO lub chemiczne zablokowanie jego działania przez narkotyki lub alkohol może zapobiec degradacji histaminy. Nadmiar tej aminy we krwi pochodzi z niektórych pokarmów lub komórek, w których jest przechowywana.

Co to jest niedobór DAO?

Zanim wyjaśnimy, czym jest niedobór DAO, należy podkreślić, że enzymy trawienne odpowiadają za rozkład składników odżywczych i przygotowanie ich do wchłaniania jelitowego. Jednym z nich jest DAO, czyli oksydaza diaminowa, która odpowiada za metabolizowanie histaminy.

Niedobór DAO to brak enzymu oksydazy diaminowej w jelicie. Gdy DAO nie jest obecny, występuje brak równowagi między spożytą a uwolnioną histaminą. W ten sposób amina gromadzi się w osoczu i pojawiają się niekorzystne efekty.

Początek objawów nie występuje natychmiast po spożyciu pokarmów bogatych w histaminę. Pojawiają się później, na skutek ciągłego gromadzenia się tej cząsteczki we krwi.

Czym jest histamina?

Histamina to niebiałkowa cząsteczka azotowa zaliczana do amin biogennych. Związki te są otrzymywane z przekształcenia niektórych wolnych aminokwasów, takich jak histydyna.

Aminy odgrywają ważną rolę w obronie organizmu przed czynnikami zewnętrznymi. W konkretnym przypadku histamina jest mediatorem chorób alergicznych, przez co spożywanie zawierających ją pokarmów może wywoływać objawy podobne do procesów alergicznych. Chociaż często myli się te dwa związki, chodzi o dwie różne substancje.

Kiedy produkcja DAO jest niewystarczająca, histamina nie ulega degradacji i przechodzi bezpośrednio do krwi. Wzrost jej stężenia może powodować biegunkę, pokrzywkę i migrenę.

Skąd bierze się histamina?

Ogólnie rzecz biorąc, obecność amin biogennych w żywności przypisuje się niektórym bakteriom, które degradują białka z pokarmów. Według Instituto de Productos Lácteos de Asturias, mikroorganizmy te mogą być bakteriami kwasu mlekowego używanymi do otrzymywania sfermentowanej żywności.

Jednak aminy biogenne mogą również powstawać w zanieczyszczonej żywności. Niektórzy autorzy opisują reakcję serową i zatrucie scombroidem jako procesy formowania amin na przykład u ryb o ciemnym miąższu.

Martucelli i inni eksperci wyjaśniają, że podczas fermentacji białka ulegają degradacji w celu uwolnienia aminokwasów. Następnie niektóre ulegają dekarboksylacji, tworząc aminy biogenne.

Histamina jest magazynowana w niektórych komórkach, takich jak bazofile i komórki tuczne. W obecności antygenu jest uwalniana do krwi.

Przyczyny niedoboru DAO

Istnieje kilka przyczyn, które mogą powodować niedobór enzymu oksydazy diaminowej:

  • Zmiana genetyczna: uważana za najczęstszy czynnik niedoboru DAO.
  • Farmakologiczne: Niektóre powszechnie stosowane leki, takie jak leki przeciwbólowe, przeciwhistaminowe, przeciwdepresyjne, przeciwnadciśnieniowe, moczopędne i antybiotyki, blokują aktywność enzymu.
  • Nadmierne spożycie alkoholu: Etanol jest silnym inhibitorem aktywności oksydacyjnej enzymu DAO.
  • Choroby zapalne jelit: Należą do nich choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub celiakia.
Niedobór DAO.

Pokarmy zawierające histaminę, które mogą dawać objawy

Wśród wszystkich pokarmów będących źródłem histaminy znajdujemy sfermentowaną żywność, w której aktywne są bakterie kwasu mlekowego:

  • Sery dojrzewające: takie jak między innymi Gouda, Brie, Camembert, Parmezan i Roquefort. Zawierają od 80 do 4500 miligramów na kilogram sera.
  • Warzywa fermentowane: Możemy tu wspomnieć o kapuście kiszonej.
  • Kiełbasy i inne produkty mięsne: mogą zawierać do 300 miligramów na kilogram jedzenia.
  • Świeże, solone i konserwowane ryby: mają wartość od 1500 do 5000 miligramów na kilogram.
  • Wino i cydr: zawierają od 5 do 130 miligramów na 100 mililitrów.
  • Piwo: 2,8 do 13 miligramów na 100 mililitrów.

Według FDA żywność uwalniająca histaminę z komórek tucznych to owoce cytrusowe, truskawki, ananas, kiwi, owoce morza, czekolada i sos pomidorowy. Spożywanie wieprzowiny, białek jaj i grzybów również stymuluje jej uwalnianie.

Ponadto niektóre dodatki, takie jak siarczyny, azotyny, glutaminian sodu, benzoesan i barwniki w zakresie żółtym, wyzwalają w komórkach histaminę.

Do czego prowadzi niedobór DAO?

Konsekwencje niedoboru DAO będą zależeć od nagromadzonej histaminy. Czasopismo Food Chemistry zwraca uwagę, że histamina i tyramina powodują efekty w różnych narządach:

  • Centralny układ nerwowy: Migrena, bóle i zawroty głowy.
  • Układ sercowo-naczyniowy: rozszerzenie naczyń krwionośnych, niskie ciśnienie krwi, ból głowy i zaczerwienienie twarzy.
  • Skóra: Wyprysk, zapalenie skóry, pokrzywka.
  • Układ pokarmowy:  podrażnienie okrężnicy, biegunka, zaparcia, nudności, wymioty.
  • Mięśnie: Ostry ból.
  • Tkanka kostna: Bóle osteopatyczne.
  • Układ oddechowy: Astma.

Jakie jest ryzyko zatrucia?

Jak wskazuje literatura, nadal nie ma zgody co do minimalnej dawki histaminy, która może wywoływać toksyczne skutki w populacji ogólnej. Do zatrucia histaminą poziomy zawarte w pożywieniu muszą być bardzo wysokie, ponad 600 miligramów na kilogram.

Jednak u osób z nietolerancją lub z niedoborem DAO znacznie mniejsza ilość może wywołać objawy. Te wartości progowe wahają się od 50 mikrogramów (125 mililitrowa porcja wina) do 75 miligramów.

Obecność innych amin w jedzeniu lub napojach może natomiast zwiększać toksyczność histaminy. Chociaż nie jest to jeszcze jasne, podejrzewa się, że dzieje się tak z powodu konkurencji receptorów w jelicie.

Kieliszek wina.
Na przykład alkohol w winie zwiększa działanie histaminy u osób z niedoborem DAO.

Jaka powinna być dieta osób cierpiących na niedobór DAO?

Diety stosowane w leczeniu niedoboru DAO powinny opierać się nie tylko na niskiej zawartości histaminy, ale także na dostosowaniu kombinacji niektórych pokarmów. Sugerowane wytyczne są dobrze udokumentowane.

Niektórzy zalecają wyeliminowanie pokarmów zawierających ponad 20 miligramów histaminy na kilogram produktu. Podczas gdy inne zalecenia są bardziej rygorystyczne i rozważają stosowanie żywności o maksymalnej zawartości 1 miligrama na kilogram.

Dieta powinna również wykluczać produkty fermentowane. Należą do nich kiełbasa, salami, chorizo, sery dojrzewające, konserwy rybne czy świeże ryby z ciemnym mięsem. Należy również unikać niektórych warzyw, takich jak kapusta kiszona i fermentowana soja.

Sfermentowane lub destylowane napoje alkoholowe należy wycofać z diety. Nie zaleca się nawet łączenia niektórych pokarmów z tymi napojami ze względu na ich siłę hamowania DAO.

Chociaż minimalne ilości histaminy odnotowuje się w boćwinie, pomidorach, oliwkach, roślinach strączkowych i zbożach, ta obecność jest sporadyczna i nie należy ich eliminować z diety. Należy również unikać szpinaku.

To może Cię zainteresować ...
Jak rozwija się alergia? – Poszukiwania odpowiedzi
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Jak rozwija się alergia? – Poszukiwania odpowiedzi

Reakcje alergiczne stale się rozpowszechniają i szacuje się, że cierpi na nie od 30 do 40% światowej populacji. Ale jak rozwija się alergia?



  • Veciana Nogués MT, Vidal Carou MC. Dieta baja en histamina. En: Salas-Salvadó J, Bonada Sanjaume A, Trallero Casaña R, Saló Solà M, Burgos Peláez R, editores. Nutrición y dietética clínica. 2.ª ed. Barcelona: Ediciones Elsevier España; 2008. p. 443-8.
  • Ruiz-Capillas, C., Jiménez-Colmenero, F. Biogenic amine content in Spanish retail market meat products treated with protective atmosphere and high pressure. Eur Food Res Technol 218, 237–241 (2004). https://doi.org/10.1007/s00217-003-0848-3
  • Claudia Ruiz-Capillas Pérez y Francisco Jiménez-Colmenero. AMINAS BIÓGENAS: IMPORTANCIA TOXICOLÓGICA. Electron J Biomed 2010;3:58, Disponible en: https://biomed.uninet.edu/2010/n3/ruiz-capillas.pdf
  • MARÍA FERNÁNDEZ Y MIGUEL A. ÁLVAREZ. INSTITUTO DE PRODUCTOS LÁCTEOS DE ASTURIAS (CSIC). CARRETERA DE INFIESTO, S/N. 33.300 VILLAVICIOSA. ASTURIAS. Las aminas biógenas en los alimentos. Disponible en: https://digital.csic.es/bitstream/10261/5771/1/IPLA_AGROCSIC_2.pdf?
  • Martuscelli, M.; Esposito, L.; Mastrocola, D. Biogenic Amines’ Content in Safe and Quality Food. Foods 2021, 10, 100. https://doi.org/ 10.3390/foods10010100
  • Beatriz del Rio, Begoña Redruello, Daniel M. Linares, Victor Ladero, Maria Fernandez, Maria Cruz Martin, Patricia Ruas-Madiedo, Miguel A. Alvarez,
  • The dietary biogenic amines tyramine and histamine show synergistic toxicity towards intestinal cells in culture, Food Chemistry, Volume 218, 2017, Pages 249-255, ISSN 0308-8146, https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2016.09.046.
  • KAROVIČOVÁ and Z. KOHAJDOVÁ. Biogenic Amines in Food. Chem. Pap. 59 (1) 70—79 (2005). Disponible en: https://www.chempap.org/file_access.php?file=591a70.pdf
  • Stratta, Paolo & Badino, Guido. (2012). Scombroid poisoning. CMAJ : Canadian Medical Association journal = journal de l’Association medicale canadienne. 184. 674. 10.1503/cmaj.111031.
  • Ortolani C, Pastorello EA. Food allergies and food intolerances. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2006;20:467-83. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16782524/
  • Jee Hee Son, Bo Young Chung, Hye One Kim, Chun Wook Park. A Histamine-Free Diet Is Helpful for Treatment of Adult Patients with Chronic Spontaneous Urticaria. Annals of Dermatology 2018; 30(2): 164-172.
  • Esposito, F.; Montuori, P.; Schettino, M.; Velotto, S.; Stasi, T.; Romano, R.; Cirillo, T. Level of Biogenic Amines in Red and White Wines, Dietary Exposure, and Histamine-Mediated Symptoms upon Wine Ingestion. Molecules 2019, 24, 3629.