Bazylia: odmiany, które możesz uprawiać w ogrodzie

05 marca, 2021

Bazylia jest rośliną wykorzystywaną do celów gastronomicznych i leczniczych. Jednak wielu ludzi nie wie, że istnieje wiele odmian bazylii. Które z nich są najbardziej znane? Poniżej powiemy Ci o nich więcej.

Wszystkie odmiany tej rośliny należą do rodzaju botanicznego Ocimum. Jednak najbardziej znana jest bazylia pospolita (Ocimum basilicum), która jest wykorzystywana do celów kulinarnych i leczniczych. Są jednak jeszcze inne ciekawe gatunki do uprawy w ogrodzie, znasz je?

Przede wszystkim należy pamiętać, że roślina ta preferuje ciepłe temperatury latem. W rzeczywistości ma ona tendencję do szybkiego więdnięcia przy pierwszych oznakach niskich temperatur. Mimo to jest łatwa w uprawie i nadaje się do ogrodów każdej wielkości. Więcej na ten temat powiemy w dalszej części artykułu.

Główne rodzaje bazylii

Gatunki roślin należące do rodziny Lamiaceae są znane od dawna jako zioła aromatyczne i lecznicze. Spośród nich najpopularniejsze są te z rodzaju Ocimum, które wszyscy znamy jako “bazylię”.

Szacuje się, że istnieje ponad 30 rodzajów bazylii. Każda odmiana różni się smakiem, kolorem i kształtem. Które z nich są najczęściej uprawiane w ogrodach? Oto nasza lista.

Bazylia pospolita

Jej naukowa nazwa to Ocimum basilicum i jest również znana jako “słodka bazylia”. Pochodzi z Azji Południowej, ale jest uprawiana na całym świecie. Według przeglądu Expert Opinion Drug Metab Toxicol, roślina ta i jej olejki eteryczne zawierają związki bioaktywne o działaniu prozdrowotnym.

Do związków tych polifenole i flawonoidy, których działanie antyoksydacyjne związane jest z zapobieganiem chorobom przewlekłym. W kuchni jest często używana do przygotowania pesto, marynat i sałatek.

Pesto

Pesto jest powszechnie przygotowywane z bazylii w kuchniach całego świata.

Przeczytaj też: Tymianek jako środek na zapalenie oskrzeli

Bazylia purpurowa

Jest to jeden z rodzajów bazylii pochodzący od bazylii pospolitej. Jej naukowa nazwa to Ocimum basilicum var. purpurascens i charakteryzuje się szczególnie purpurowymi liśćmi. Roślina nie jest bardzo wysoka, nie przekracza pół metra wysokości.

Publikacja w Food & Function podaje, że odmiana ta jest bogata w antocyjany. Ponadto wyróżnia się właściwościami antybakteryjnymi. Jej zastosowanie w gastronomii jest podobne do zastosowania bazylii pospolitej.

Rodzaje bazylii: bazylia azjatycka

Bazylia azjatycka to gatunek o naukowej nazwie Ocimum tenuiflorum. Znana jest również jako “bazylia fioletowa” lub “bazylia święta”, a jej roślina może osiągnąć do jednego metra wysokości. Liście są fioletowe, gdy roślina rośnie w pełnym słońcu, w przeciwnym razie są zielone. W rzeczywistości ma liście w obu kolorach.

Według przeglądu opublikowanego w Pharmacognosy Reviews ta odmiana bazylii posiada związki o potencjale przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym, przeciwcukrzycowym, przeciwbakteryjnym, kardioprotekcyjnym i przeciwbólowym. Choć często stosuje się ją w formie naparów, dodaje się ją również do innych napojów, takich jak lemoniady.

Bazylia grecka

Jest to jeden z rodzajów bazylii wykorzystywanych do celów dekoracyjnych. Jej naukowa nazwa to Ocimum minimum i charakteryzuje się niewielkim rozmiarem. W Azji ma długą historię jako zioło aromatyczne i lecznicze. Ponadto zastosowania te rozprzestrzeniły się na inne części świata.

Roślina ta produkuje olejki eteryczne bogate w eugenol i linalol, dwie substancje o potencjale przeciwbakteryjnym, zgodnie z artykułem w czasopiśmie Molecules.

Bazylia genewska

Bazylia genewska (Ocimum basilicum “Genovese”) jest popularna ze względu na zastosowanie w kuchni włoskiej. Jest często używana do przygotowania makaronów i pizzy. Charakteryzuje się dużymi, zakrzywionymi liśćmi, które są często wykorzystywane do przygotowania pesto.

W Journal of Agricultural and Food Chemistry podano, że ten rodzaj bazylii zawiera olejki lotne o właściwościach farmakologicznych. Należy je jednak stosować z umiarem. Wciąż brakuje dowodów na to, że jego dawki są bezpieczne i że jest skuteczny.

Bazylia cynamonowa

Nazwa naukowa tej bazylii to Ocimum basilicum “Cinnamon”. Jej nazwa wynika z faktu, że zawiera ona substancję, która jest również obecna w cynamonie i nadaje jej ten szczególny aromat. Liście są zielone, ale niektóre mają czerwonawe lub purpurowe odcienie.

Chociaż niektórzy używają jej w celach kulinarnych, to zazwyczaj ma ona zastosowanie jedynie dekoracyjne.

Bazylia cytrynowa

Niektóre rodzaje bazylii są również hybrydami. Tak jest w przypadku bazylii cytrynowej (Ocimum × citriodorum), która jest hybrydą pomiędzy bazylią słodką a gatunkiem Ocimum americanum. Roślina nie osiąga pół metra wysokości i ma białe kwiaty.

Jest często stosowana w kuchni arabskiej, perskiej i tajskiej ze względu na swój szczególny cytrynowy zapach. Jest często dodawana do przepisów na sałatki, zupy, gulasze czy dania z grilla.

Bazylia w kuchni

Bazylia jest stosowana w kuchni światowej, a także w naturopatii.

Może zainteresuje Cię: Przechowywanie i mrożenie bazylii

Rodzaje bazylii do ogrodu

Istnieje wiele gatunków bazylii, ale prawie wszystkie wykorzystuje się do celów leczniczych i kulinarnych. Nadają się do uprawy w ogrodach, choć należy zaznaczyć, że nie tolerują bardzo niskich temperatur (poniżej 0ºC).

Wymagają luźnych i napowietrzonych gleb, które nie zatrzymują zbyt dużo wilgoci. Są one jednak idealne do każdego ogrodu, ponieważ nie wymagają zbyt wiele pielęgnacji, prawie nie zajmują miejsca i zachowują świeżość przez wiele miesięcy.

  • Rewers, M., & Jedrzejczyk, I. (2016). Genetic characterization of Ocimum genus using flow cytometry and inter-simple sequence repeat markers. Industrial Crops and Products, 91, 142–151. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2016.07.006
  • Sestili P, Ismail T, Calcabrini C, Guescini M, Catanzaro E, Turrini E, Layla A, Akhtar S, Fimognari C. The potential effects of Ocimum basilicum on health: a review of pharmacological and toxicological studies. Expert Opin Drug Metab Toxicol. 2018 Jul;14(7):679-692. doi: 10.1080/17425255.2018.1484450. Epub 2018 Jun 11. PMID: 29865879.
  • Fernandes F , Pereira E , Círić A , Soković M , Calhelha RC , Barros L , Ferreira ICFR . Ocimum basilicum var. purpurascens leaves (red rubin basil): a source of bioactive compounds and natural pigments for the food industry. Food Funct. 2019 Jun 19;10(6):3161-3171. doi: 10.1039/c9fo00578a. PMID: 31120462.
  • Zabaras D, Wyllie SG. The Effect of Mechanical Wounding on the Composition of Essential Oil from Ocimum Minimum L. Leaves. Molecules. 2001;6(2):79-86. Published 2001 Jan 16. doi:10.3390/60100079