Zapalenie dziąseł u dzieci: co to jest i co z tym zrobić

Pojawienie się wielu ran w jamie ustnej dzieci może być spowodowane zapaleniem dziąseł. Zapalenie dziąseł jest dokuczliwym i bolesnym stanem. Powiemy Ci, na czym ono polega i jak przynieść ulgę dziecku.
Zapalenie dziąseł u dzieci: co to jest i co z tym zrobić
Vanesa Evangelina Buffa

Napisane i zweryfikowane przez dentysta Vanesa Evangelina Buffa.

Ostatnia aktualizacja: 09 grudnia, 2022

Zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej mogą mieć różne przyczyny i dotyczyć zarówno dorosłych, jak i dzieci. W tym artykule opowiemy o zapaleniu dziąseł u dzieci, schorzeniu, które powoduje duży dyskomfort w ustach najmłodszych.

Jest to dość powszechny stan w dzieciństwie, pojawiający się w wyniku infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Najczęstszym typem jest wirus opryszczki pospolitej.

Zmiany w jamie ustnej i dyskomfort charakteryzują stan, który często jest powodem do niepokoju rodziców. Oprócz dyskomfortu dzieci mogą się nadmiernie ślinić, mieć gorączkę oraz odmawiać jedzenia i picia.

Zapalenie dziąseł u dzieci

Zapalenie dziąseł u dzieci to stan, który charakteryzuje się występowaniem wielu bolesnych i nieprzyjemnych zmian w błonie śluzowej jamy ustnej. Najczęściej występuje, gdy wirus opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1) po raz pierwszy zaraża usta dziecka.

Jednak ten obraz kliniczny zapalenia błon śluzowych i ran może być również spowodowany innymi infekcjami. Choć zdarza się to znacznie rzadziej, odpowiedzialne za ten stan mogą być Wirus Coxsackie oraz bakterie Streptococcus i Actinomyces.

Zapalenie dziąseł to choroba występująca u niemowląt i dzieci, na ogół przed ukończeniem 6 roku życia. Czynnik sprawczy dociera do ust przez ślinę. Na etapie, gdy dziecko wkłada wszystko do buzi, drogą transmisji mogą być zabawki, kubki, smoczek, butelka lub jakikolwiek inny zanieczyszczony przedmiot.

Sposób, w jaki się rozwija i manifestuje, zależy od wielu czynników:

  • Zła higiena jamy ustnej
  • Zmniejszona obrona
  • Nawyk całowania dziecka w usta
  • Niedobór żywieniowy, szczególnie w przypadku witamin C i B
  • Nawyk wkładania do ust przedmiotów lub niemytych rąk

W przypadku opryszczkowego zapalenia dziąseł po przejściu choroby, wirus zwykle pozostaje w organizmie dziecka i pozostaje w stanie utajonym. Gdy wystąpią sytuacje sprzyjające reaktywacji, może ponownie wywołać objawy, choć łagodniejsze niż za pierwszym razem.

Osłabiona obrona, stresujące sytuacje, ekspozycja na słońce lub zimno, urazy i inne stany immunosupresji predysponują do reaktywacji wirusa. Zmiany pojawiają się zwykle na wargach lub w jamie ustnej i zanim zostaną uwidocznione, wywołują charakterystyczne uczucie swędzenia. Wyglądają jak skupisko małych pęcherzyków.

Wirus

Objawy zapalenia dziąseł u dzieci

Zapalenie dziąseł u dzieci objawia się stanem zapalnym i licznymi bolesnymi owrzodzeniami jamy ustnej. Znajdują się one na dziąsłach, policzkach, języku, podniebieniu i wewnętrznej części ust. Mogą jednak również wpływać na błonę śluzową gardła.

Na początku procesu zmiany wyglądają jak małe czerwone pęcherze z płynną zawartością. Kiedy pękają, tworzą duże owrzodzenia pokryte szarawą lub żółtawą błoną i otoczone czerwoną zapalną otoczką.

Te wrzody są bardzo bolesne. To właśnie powoduje u dziecka dyskomfort i drażliwość przez cały czas.

Ponadto u dzieci z zapaleniem dziąseł mogą wystąpić następujące objawy towarzyszące:

  • Nieprzyjemny oddech
  • Bóle głowy
  • Nadmierne wydzielanie śliny
  • Zmęczenie i ogólne złe samopoczucie
  • Ból gardła podczas połykania
  • Utrzymująca się gorączka wyższa niż 38 °C
  • Odmowa jedzenia i picia oraz brak apetytu
  • Powiększone i bolesne węzły chłonne szyi
  • Czerwone, opuchnięte, zaognione, spuchnięte dziąsła, które łatwo krwawią

Diagnoza

Do rozpoznania zapalenia dziąseł u dzieci zwykle wystarcza badanie kliniczne jamy ustnej. Profesjonalista kieruje się charakterystyką zmian i powiązaniem innych objawów.

Jeśli lekarz uważa, że to dobry pomysł lub uważa, że proces nie jest jasny, możne wykonać kilka badań. Pobranie próbki zmiany i zażądanie hodowli to sposób na określenie czynnika, który powoduje proces. To pozwoli ustalić, czy przyczyna jest bakteryjna, czy wirusowa.

Lekarz może również wykonać biopsję, usuwając fragment błony śluzowej ze zmiany. Nie jest to jednak najczęstsza opcja i jest zwykle stosowana w przypadkach granicznych, aby wykluczyć inne rodzaje opryszczki.

Jak leczy się zapalenie dziąseł u dzieci?

Zmiany i dolegliwości związane z zapaleniem dziąseł u dzieci zwykle trwają od 10 do 18 dni. Zwykle ustępują samoistnie bez żadnego leczenia.

Jednak biorąc pod uwagę dyskomfort obrazu, drażliwość dziecka i wspólną troskę rodziców, konieczne staje się zastosowanie pewnych środków terapeutycznych w celu uspokojenia objawów. Tak więc leki i środki zaradcze w domu przyniosą ulgę, która pomoże dziecku poczuć się lepiej do momentu kulminacji procesu.

Aby leczyć zapalenie dziąseł u dzieci, należy udać się do pediatry, aby ocenić stan jamy ustnej dziecka i postawić dokładną diagnozę. Wiele stanów może mieć podobne objawy, ale będą wymagały innych środków.

Gdy diagnoza zostanie potwierdzona, specjalista może wskazać farmakologiczne leczenie bólu, gorączki i stanu zapalnego, takie jak ibuprofen. Ponadto, jeśli bakterie powodują proces, konieczne mogą być antybiotyki. Pamiętaj, że dziecko nigdy nie powinno być leczone produktami, kupionymi bez recepty.

Pediatra może zasugerować stosowanie miejscowych środków znieczulających, które umieszcza się na błonach śluzowych, aby zapobiec bólowi podczas posiłków. Jednak ich stosowanie nie jest tak bezpieczne u dzieci, więc są zarezerwowane dla konkretnych przypadków, w których profesjonalista uzna to za stosowne.

Wreszcie, ważne jest również, aby dziecko odpowiednio jadło i nawadniało się podczas postępu infekcji. Dyskomfort w jamie ustnej często powoduje, że dziecko odmawia jedzenia, a tym samym zwiększa ryzyko odwodnienia.

Dziecko z zapaleniem dziąseł – opieka domowa

Oprócz leczenia sugerowanego przez lekarza istnieje kilka praktyk domowych, które mogą złagodzić dyskomfort. Oto wskazówki, które mogą pomóc Twojemu dziecku poczuć się lepiej:

  • Zadbaj o jego dietę: Oferowanie dziecku świeżych i miękkich pokarmów, takich jak budyń, galaretka, lody lub mus jabłkowy, pomaga zmniejszyć ból. Należy unikać twardych, chrupiących, kwaśnych, bardzo słonych lub pikantnych potraw.
  • Nawodnienie: Picie dużej ilości wody pomaga zapobiegać powikłaniom.
  • Odpoczynek: Ważne jest, aby pomóc dziecku odpocząć. Drzemki przyczynią się do odprężenia.
  • Higiena jamy ustnej: Usta powinny być czyste, a dziecko powinno bardzo delikatnie myć zęby i język.
  • Zapobiegaj zarażeniu: Zarówno dziecko, jak i jego opiekunowie powinni prawidłowo i często myć ręce oraz przedmioty i przybory, które dziecko wkłada do ust. Jeśli niemowlę uczęszcza do żłobka, w te dni powinno odpoczywać.

Możliwe komplikacje

Już mówiliśmy, że zapalenie dziąseł u dzieci trwa zwykle około 2 tygodni. Po tym czasie zmiany znikają bez następstw.

Warto jednak wiedzieć, że stan może się skomplikować. Jednym z zagrożeń jest odwodnienie. Odmowa jedzenia i picia z powodu dolegliwości związanych z owrzodzeniami jamy ustnej powoduje, że dziecko nie odzyskuje utraconych płynów.

Gdy proces ten jest spowodowany wirusem HSV-1, istnieje możliwość rozprzestrzenienia się go na inne obszary ciała. Jeśli oczy są zakażone, na przykład występuje stan zwany zanokcicą, rozwija się opryszczkowe zapalenie rogówki.

Paronychia to infekcja wokół paznokci, która pojawia się również w wyniku przypadkowego samozaszczepienia wirusem z owrzodzeń jamy ustnej. Zapalenie przełyku, zapalenie nagłośni, zapalenie mózgu czy zapalenie płuc są znacznie rzadszymi powikłaniami. Zwykle występują u dzieci, które cierpią na niedobór układu odpornościowego.

Wysypka na brzuchu

Kiedy iść do lekarza

Kiedy dzieci mają zapalenie dziąseł, rodzice powinni być świadomi pewnych sygnałów ostrzegawczych, które mogą wskazywać, że proces nie postępuje prawidłowo. Obejmują one:

  • Zawroty głowy
  • Drgawki
  • Suchość w ustach i suchość skóry
  • Brak łez
  • Przyspieszony rytm oddechowy
  • Odmowa przyjmowania jedzenia i picia
  • Ból żołądka, biegunka lub wysypki
  • Nadmierne zmęczenie, osowiałość i senność
  • Bardzo wysoka i uporczywa gorączka, która nie ustępuje wraz z lekami
  • Utrzymywanie się lub nasilenie owrzodzeń po 2 tygodniach
  • Suche pieluchy, zaparcia lub zmniejszenie codziennego oddawania moczu

Zapalenia dziąseł u dzieci – zapobieganie

Dbanie o zęby i dziąsła dzieci przy odpowiedniej higienie jamy ustnej pomaga zmniejszyć ryzyko zarażenia się tą chorobą. Dbanie o dietę i oferowanie zróżnicowanej i pożywnej żywności, gwarantującej odpowiednią podaż witamin i minerałów, ma podstawowe znaczenie.

Unikanie kontaktu fizycznego z osobami cierpiącymi na infekcję jest również kluczem do uniknięcia zarażenia. Ważne jest również, aby nalegać na mycie rąk pacjenta i opiekunów. Ważne jest czyszczenie zabawek, przyborów i innych przedmiotów, które dziecko wkłada do ust.

Przy dobrej higienie i nawykach żywieniowych zmniejsza się ryzyko zachorowania na tego typu zaburzenia. Jednocześnie uczy się dzieci odpowiedzialności za swoje zdrowie.

Pielęgnacja

Zapalenie dziąseł u dzieci to bardzo irytujący i bolesny stan. Owrzodzenia jamy ustnej uniemożliwiają dziecku normalne życie. Poza tym rodzice cierpią razem z nimi, ponieważ nie wiedzą, jak im ulżyć.

Najlepszym sposobem na pomoc dziecku jest wizyta u pediatry i postępowanie zgodne z jego zaleceniami. Profesjonalista pomoże Ci przejść przez ten proces z pewnością, ponieważ będzie wiedział, co robić i jak towarzyszyć dziecku.

Ostatecznie zaburzenie ustąpi po kilku tygodniach, nie pozostawiając następstw. Jednak dopóki trwa, cierpliwość i czułość będą odgrywać kluczową rolę, aby dziecku było jak najlepiej.

To może Cię zainteresować ...
Zapalenie dziąseł – zwalcz je 5 naturalnymi remediami!
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Zapalenie dziąseł – zwalcz je 5 naturalnymi remediami!

Zapalenie dziąseł to początkowy etap choroby przyzębia, która w wyniku zachodzących procesów zapalnych powoduje zaczerwienienie oraz krwawienie dzi...



  • Muñoz Hiraldo, E., & Morillo Gutiérrez, B. (2017). Infecciones por virus herpes simple. Asoc Española Pediatría Atención Primaria1(5), 1-33.
  • Acebo Choez, A. Y. (2021). Manejo clínico y farmacológico en pacientes con estomatitis (Bachelor’s thesis, Universidad de Guayaquil. Facultad Piloto de Odontología).
  • Crespo Echeverría, B. M., Toledo Pimentel, B. F., Martínez Frometa, M., Machado Rodríguez, M. D. C., Rodríguez Díaz, A. M., & Guevara Martín, H. (2020). Gingivoestomatitis estreptocócica. Revista Cubana de Medicina Militar49(2).
  • Gleidis, Y., & García, M. (2021, October). GINGIVOESTOMATITIS HERPÉTICA RECURRENTE MÁS HERPES FACIAL. ASOCIACIÓN POCO FRECUENTE. In X Simposio Visión Salud Bucal y IX Taller sobre el Cáncer Bucal 2021.
  • González, R. G., Molina, R. B., Rascón, A. N., & Burciaga, R. G. C. (2011). Lesiones frecuentes de la mucosa bucal en niños y adolescentes: Revisión literaria. Revista de la Asociación Dental Mexicana68(1), 17-24.
  • Ramírez, E. Y. C., Baque, A. V. M., Acosta, A. A. A., & Cevallos, G. B. C. (2021). PREVALENCIA DE PATOLOGÍAS BUCALES EN NIÑOS. Revista Científica Especialidades Odontológicas UG4(2).
  • Salinas M, Y. J., & Millán I, R. E. (2008). Gingivoestomatitis herpética primaria: Conducta odontológica. Acta odontol. venez, 219-226.
  • Proaño Añazco, V. S. (2020). Patologías de mucosa oral en niños de 4 a 12 años (Bachelor’s thesis, Quito: UCE).
  • Mojica Lobo, N. D., & Moreno Peña, I. D. (2021). Manifestaciones bucales en pacientes pediátricos bajo terapia oncológica y su protocolo de higiene oral. Revisión de la literatura.
  • Daoud, Z., Ramos Amador, J. T., Morillo Gutiérrez, B., & Muñoz Hiraldo, E. (2018). Infecciones por virus del herpes simple 1 y 2. Guía-ABE. Tratamiento de las infecciones en Pediatría. Guía rápida para la selección del tratamiento antimicrobiano empírico. Madrid: Guía-ABE.
  • Gayretli Aydin, Z. G., Tanir, G., Genc Sel, C., Tasci Yıldız, Y., Aydin Teke, T., & Kaman, A. (2019). Encefalitis por herpes simple resistente al aciclovir en un niño tratado satisfactoriamente con el agregado de foscarnet: A propósito de un caso. Archivos argentinos de pediatría117(1), e47-e51.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.