Test na przeciwciała przeciwjądrowe - jego charakterystyka

Test na przeciwciała przeciwjądrowe jest szczególnie przydatny dla osób z toczniem, ale może również pomóc w diagnozowaniu innych chorób autoimmunologicznych. Wyjaśniamy, na czym polega to badanie.
Test na przeciwciała przeciwjądrowe - jego charakterystyka

Ostatnia aktualizacja: 20 października, 2021

Test na przeciwciała przeciwjądrowe jest jednym z najczęściej stosowanych testów w konsultacjach lekarskich, zarówno w reumatologii, jak i w medycynie rodzinnej. Lekarze wykonują go u pacjentów, którzy mogą mieć chorobę autoimmunologiczną.

Choroby autoimmunologiczne to takie, które pojawiają się, ponieważ układ odpornościowy rozpoznaje własne tkanki jako obce. Niektóre przykłady to toczeń, twardzina skóry i reumatoidalne zapalenie stawów.

Wiele z tych stanów ma podobne objawy, więc test na przeciwciała przeciwjądrowe może pomóc w ustaleniu dokładnej diagnozy. Dzisiejszy artykuł wyjaśni, na czym on polega i jak lekarze go wykonują.

Przeciwciała przeciwjądrowe

Przeciwciała to białka wytwarzane przez białe krwinki układu odpornościowego. Odpowiadają za rozpoznawanie cząsteczek czynników zewnętrznych potencjalnie agresywnych dla organizmu. Na przykład zakaźne mikroorganizmy.

W ten sposób przeciwciała rozpoznają obce cząstki i wyzwalają reakcje przeciwko infekcji. Innymi słowy, wprawiają w ruch proces zapalny. Problem w tym, że organizm czasami syntetyzuje niewłaściwe przeciwciała. Dzieje się tak, ponieważ układ odpornościowy mylnie rozpoznaje normalne cząsteczki w ciele jako obce. Stąd określenie „autoprzeciwciała”.

Według publikacji American College of Rheumatology przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) to te, które atakują białka w jądrze własnych komórek. Prawie każde z nich ma autoprzeciwciała w niewielkich ilościach.

Jednak ekstremalne stężenie tych przeciwciał przeciwjądrowych zwykle wskazuje na chorobę autoimmunologiczną. Stanowią zatem jeden z głównych aspektów diagnozy tych schorzeń.

Wykonywanie testu na przeciwciała przeciwjądrowe

Ten test jest stosunkowo prosty, przynajmniej dla pacjenta. Pielęgniarka lub technik laboratoryjny pobiera próbkę krwi. W tym celu umieszczają na ramieniu rodzaj bandaża uciskowego, aby łatwo zlokalizować żyłę. Wkładają igłę i wyciągają niewielką ilość. Pacjent nie musi wcześniej pościć.

Następnie pacjent naciska na miejsce wkłucia przez kilka minut sterylną gazą. Krew jest wysyłana do laboratorium w celu analizy za pomocą testu fluorescencyjnego przeciwciała przeciwjądrowego.

Ta metoda zasadniczo barwi przeciwciała, aby były widoczne pod mikroskopem i były w stanie określić intensywność ich fluorescencji i wzoru.

Technik laboratoryjny wykonujący test na przeciwciała przeciwjądrowe.
Jest to test laboratoryjny wykonywany po pobraniu próbki krwi od pacjenta.

Dlaczego warto wykonać test na przeciwciała przeciwjądrowe?

Test na przeciwciała przeciwjądrowe pomaga w diagnostyce chorób autoimmunologicznych. Na przykład, gdy istnieje podejrzenie tocznia, reumatoidalnego zapalenia stawów lub twardziny.

Według specjalistów z Kliniki Mayo, test na przeciwciała przeciwjądrowe nie potwierdza konkretnie diagnozy. Pomaga jednak kierować procesem i protokołem. Jest to przydatne, ponieważ wiele zaburzeń ma bardzo podobną i niespecyficzną symptomatologię – taką jak zmęczenie i ból stawów.

Lekarze wykluczają diagnozę, gdy ten test jest negatywny. Z kolei pozytywne wyniki wskazują na chorobę autoimmunologiczną.

Ten test jest szczególnie wrażliwy dla oceny tocznia. W rzeczywistości ponad 95% osób z tą chorobą ma pozytywny wynik. Jednak wiele zdrowych osób (do 15%) ma wyniki godne analizy.

Wyniki badań i interpretacja

Interpretacja testu na przeciwciała przeciwjądrowe jest złożona i wymaga doświadczenia. Wynik jest pozytywny, gdy obecne są przeciwciała przeciwjądrowe. Jednak, jak wspomniano powyżej, nie oznacza to od razu i bezpośrednio choroby.

W rzeczywistości wynik jest zwykle pozytywny u kobiet powyżej 65 roku życia bez żadnych chorób autoimmunologicznych, jak wskazuje publikacja w Encyclopaedia Medica. Fałszywie pozytywne wyniki mogą również wystąpić podczas przyjmowania niektórych leków.

Dlatego wyniki należy rozpatrywać w kontekście obrazu klinicznego pacjenta. Ponadto lekarz może zlecić inne badania, które pomogą potwierdzić diagnozę lub uzyskać dodatkowe informacje.

Miernikami ilości przeciwciał są miana i specjaliści uzyskują je poprzez tworzenie rozcieńczeń przeciwciał w roztworach soli fizjologicznej. Oznacza to, że mieszają krew i tworzą różne probówki w zależności od rozcieńczenia (np. 1 część krwi z 40 częściami soli fizjologicznej).

Próbka krwi rozcieńczona w 160 częściach soli fizjologicznej nadal otrzymująca wartości przeciwciał oznacza, że wynik jest pozytywny. Ponadto test informuje również o wzorze dystrybucji przeciwciał.

Możliwe zagrożenia i błędy

Główne zagrożenia związane z testem na przeciwciała przeciwjądrowe wynikają z błędnej interpretacji. Po uzyskaniu wyniku ujemnego uważa się, że nie ma autoprzeciwciał. Dlatego choroby autoimmunologiczne są prawie wykluczone.

Trzeba jednak wziąć pod uwagę kilka rzeczy, jeśli wynik jest pozytywny. Na przykład ma je do 37% zdrowych osób powyżej 65 roku życia. Ponadto infekcje wirusowe i bakteryjne mogą również powodować fałszywie dodatnie wyniki. To samo dotyczy niektórych rodzajów raka i zażywania leków.

Istotne jest, aby miano przeciwciał korelowało z badaniem klinicznym i fizykalnym. Lekarze często przepisują testy ilościowe całkowitej immunoglobuliny lub test dopełniacza, aby zmniejszyć możliwość błędu i porównać wyniki.

Kobieta z toczniem.
Toczeń jest klasyczną chorobą związaną z przeciwciałami przeciwjądrowymi, ale tą metodą można badać inne zaburzenia autoimmunologiczne.

Test na przeciwciała przeciwjądrowe ma charakter orientacyjny

Ten test służy do wykrywania przeciwciał skierowanych przeciwko substancjom we własnych komórkach organizmu. Takie cząsteczki są zwykle obecne w wysokich stężeniach w chorobach takich jak toczeń.

Jednak, aby uzyskać wiarygodny wynik, należy je interpretować w kontekście objawów występujących u pacjenta. Właściwie zaleca się wykonanie innych badań, a także sprawdzenie historii rodziny.

Dzieje się tak, ponieważ zdrowa osoba może uzyskać pozytywny wynik i niekoniecznie oznacza to chorobę. W rzeczywistości poziom przeciwciał przeciwjądrowych może być podwyższony również w innych okolicznościach.

To może Cię zainteresować ...
Badanie tomograficzne: jaki jest jego cel?
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Badanie tomograficzne: jaki jest jego cel?

Badanie tomograficzne (CT, TK) to szybkie, proste i bezbolesne badanie z dziedziny diagnostyki obrazowej. Kto musi go wykonać i jakie są jego zalet...