Rodzaje chrząstki: charakterystyka i lokalizacja

Wszyscy mamy chrząstki w różnych częściach ciała, takich jak nos, wnętrze ucha, a nawet oskrzela. Czytaj dalej, a powiemy Ci więcej o tych tkankach.
Rodzaje chrząstki: charakterystyka i lokalizacja
Leidy Mora Molina

Przejrzane i zatwierdzone przez: pielęgniarka Leidy Mora Molina.

Ostatnia aktualizacja: 28 listopada, 2022

W naszym organizmie istnieją trzy rodzaje chrząstki, które są scharakteryzowane zgodnie z ich charakterystyką i lokalizacją: szklista, elastyczna i włóknista. Jednak wszystkie mają pewne wspólne cechy, takie jak fakt, że stanowią szczególną formę tkanki łącznej.

Co więcej, wszystkie rodzaje chrząstek są twarde, elastyczne i rozmieszczone w różnych częściach ciała, między innymi od kości po nos, uszy czy tchawicę. Ich funkcje są zróżnicowane. Na przykład w stawach pomagają uniknąć tarcia między częściami kostnymi i pomagają znieść uderzenia.

Czy chcesz dowiedzieć się więcej o różnych rodzajach chrząstki?

Główne rodzaje chrząstki

W organizmie występują różne rodzaje tkanek. Jedną z nich jest tkanka łączna, która spełnia odpowiednie funkcje, takie jak zapewnianie struktury, podpory i ochrony innym tkankom i narządom, a także magazynowanie i pomoc w transporcie różnych substancji.

Tkanki łączne obejmują krew, limfę, tkankę tłuszczową, chrząstkę i kości. Dwa ostatnie elementy tworzą układ kostno-stawowy. Mimo że są ze sobą powiązane i pełnią podobne funkcje, różnią się kilkoma kluczowymi cechami.

Warto zauważyć, że większość dużych kości płodu jest najpierw uformowana jako chrząstka. Następnie są one zastępowane w procesie znanym jako kostnienie śródchrzęstne.

Chrząstka często znajduje się w stawach, choć nie tylko, ponieważ występuje również w uszach, nosie, tchawicy i innych obszarach ciała.

Ta wyspecjalizowana tkanka łączna składa się w większości (95%) z macierzy pozakomórkowej. W jej skład wchodzą różne rodzaje kolagenu oraz kwas hialuronowy. W mniejszym stopniu znajdują się różne komórki, takie jak:

  • Fibrocyty
  • Fibroblasty
  • Chondroblasty
  • Chondrocyty

Te ostatnie mają za zadanie przeprowadzić syntezę włókien kolagenowych. Występują również proteoglikany, które są cząsteczkami macierzy zewnątrzkomórkowej, zawierającymi białka i polisacharydy i są odpowiedzialne za ściśliwość chrząstki.

Chrząstki pomiędzy kręgami
Chrząstki są obecne w stawach i innych strukturach ciała, takich jak uszy, nos i tchawica.

Charakterystyka tkanki chrzęstnej

Chrząstki mają pewne cechy, które odróżniają je od innych tkanek łącznych. Wśród nich wyróżniają się następujące:

  • W jej obrębie znajdują się przestrzenie zwane chondroblastami lub lukami, w których znajdują się chondrocyty.
  • Chondrocyty to dojrzałe komórki, a chondroblasty to niedojrzałe komórki.
  • Chrząstka nie ma zakończeń nerwowych ani naczyń krwionośnych.
  • Z tego powodu zwykle nie ma koloru ani nie posiada wrażliwości.
  • Jej komórki są odżywiane w procesie pasywnej dyfuzji za pośrednictwem matrycy.

Funkcje chrząstki

Przede wszystkim chrząstka znajduje się na powierzchniach stawowych kości oraz między kośćmi, czyli w stawach. W ten sposób umożliwia mobilność, działając jednocześnie jako amortyzator, aby opierać się siłom wywieranym na ciało.

W związku z tym płyn maziowy osadza się na chrząstce, która działa jak środek poślizgowy, zmniejszając tarcie w stawach i umożliwiając ruch.

Z drugiej strony może również znajdować się między dwiema kośćmi, nie stanowiąc elementu stawu. Na przykład dzieje się tak w mostku i żebrach. W tym przypadku działa bardziej jak środek utrwalający.

Wreszcie, mamy również rodzaje chrząstek, takie jak chrząstka ucha i przegroda nosowa, które służą do kształtowania tych struktur, a także chrząstka tchawicy, która stanowi jej wzmocnienie.

Różne rodzaje chrząstki

W zależności od ich cech i funkcji istnieje kilka różnych typów chrząstek: szklista, elastyczna i włóknista. Przyjrzyjmy się każdemu z nich bardziej szczegółowo.

1. Chrząstka szklista

Hialina jest uważana za najbardziej rozpowszechnioną formę chrząstki w organizmie. Ten rodzaj występuje na końcach stawowych większych kości i żeber, a także w nosie, tchawicy, krtani, a nawet oskrzelach.

Składa się z bardzo niewielu włókien i jest pokryta osłonką tkanki łącznej, perichondrium. Jednak w nasadzie lub głowie kości długich perichondrium nie występuje.

Jej chondrocyty są zorganizowane w klastry, zwane grupami izogenicznymi. Ponieważ brakuje w nich krwi, są odżywiane przez płyn maziowy.

Chrząstka hialinowa zawiera kilka rodzajów kolagenu, chociaż w jej macierzy przeważa kolagen typu II. Zawiera również proteoglukany i inne białka niekolagenowe. Ma białawy wygląd, z pigmentowanymi obszarami wokół luk, w których dominują proteoglukany.

2. Chrząstki elastyczne

Jak sama nazwa wskazuje, ten rodzaj chrząstki charakteryzuje się elastycznością. Dzieje się tak za sprawą elastyny i niektórych włókien, a także plecionych arkuszy elastycznego materiału. Zawiera również kolagen typu II.

Znajduje się w różnych częściach ciała, takich jak:

  • Nagłośnia
  • Krtań (chrząstka klinowata)
  • Trąbka Eustachiusza
  • Małżowina
  • Ściany kanału słuchowego

Podobnie jak w przypadku wyżej opisanego rodzaju chrząstki, brakuje jej nawadniania, a także ma powłokę (perichondrium). Jednak w przeciwieństwie do pierwszego, chrząstka elastyczna ma większą liczbę grup izogenicznych, a jej zabarwienie jest umiarkowanie żółtawe.

3. Chrząstka włóknista

Ten rodzaj chrząstki zawiera kolagen typu I. Zwykle jest beznaczyniowy. Jednak w niektórych chrząstkach tej klasy występuje ukrwienie w minimalnej ilości.

Chondrocyty są ułożone w równoległe rzędy między wiązkami kolagenu. Tymczasem włókna w matrycy są gęstsze, dzięki czemu może wytrzymać większe siły rozciągające.

Dzięki temu działa jako urządzenie amortyzujące i zapewnia odporność na ściskanie. W ten sposób łagodzi rozciąganie i pomaga zapobiegać ewentualnym łzom.

Strukturalnie stanowi połączenie dwóch pozostałych typów. Jednak chrząstka włóknista nie ma perichondrium. Występuje w różnych częściach ciała, np.

  • Wprowadzenie ścięgien do kości
  • Menisk kolan
  • Dyski kręgowe
  • Stawy mostkowo-obojczykowe i skroniowo-żuchwowe
  • Trójkątny kompleks włóknisto-chrzęstny nadgarstka
  • Spojenie łonowe
Rodzaje chrząstki
Chrząstki dzieli się na trzy typy, w zależności od ich składu i funkcji. Razem tworzą formę tkanki łącznej.

Choroby chrząstki

Różne rodzaje chrząstek mogą być dotknięte urazami lub różnymi chorobami, które powodują ból i stany zapalne, a także deformacje i ograniczoną ruchomość.

W sporcie i ogólnej aktywności fizycznej (w tym w tańcu) urazy, w których mogą wystąpić zerwania więzadeł i inne uszkodzenia stawów, nie są rzadkością.

Podobnie istnieją choroby, takie jak choroba zwyrodnieniowa stawów, w których dochodzi do degeneracji elastycznej tkanki stawu do tego stopnia, że może powodować tarcie między kośćmi.

Uszkodzenie to jest zwykle konsekwencją zwyrodnienia związanego z wiekiem. Jednak przypadki takie jak zapalenie stawów, mogą być spowodowane reakcją układu odpornościowego, w której organizm atakuje własne tkanki.

Zdrowie chrząstki

Niektórym chorobom chrząstki można zapobiec, chociaż nie we wszystkich przypadkach. Unikanie nagłych i powtarzalnych ruchów jest jednym z najważniejszych sposobów dbania o chrząstki, zwłaszcza podczas ćwiczeń lub uprawiania sportu.

Z drugiej strony istnieją pokarmy, które pomagają dbać o te struktury, takie jak te, które są bogate w witaminę C, kolagen i omega-3. Niektóre przykłady to jajka, ryby, produkty mleczne i orzechy.

Ostatecznie należy zachować środki ostrożności w odniesieniu do niektórych czynników ryzyka, takich jak nadmierna aktywność fizyczna, otyłość, stres czy zła dieta. To nie tylko zagraża zdrowiu chrząstek, ale ogólnie wszystkich stawów ciała.

To może Cię zainteresować ...
Przeczytaj, zanim zaczniesz ćwiczyć, jeśli masz zapalenie stawów
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Przeczytaj, zanim zaczniesz ćwiczyć, jeśli masz zapalenie stawów

Jeśli masz zapalenie stawów lub chorobę zwyrodnieniową stawów, ćwiczenia pomagają poprawić mobilność i zmniejszyć ból stawów.



  • Debellea L, Tamburroa A. Elastin: molecular description and function. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology. 1999; 31(2): 261-272.
  • Gorodner O. Guía Actividad 3. Sangre – tejidos cartilaginoso y óseo. Universidad Nacional del Nordeste, 2013. Disponible en: http://www.ucv.ve/uploads/media/Pr%25C3%25A1ctica_de_Cart%25C3%25ADlago_y_%25C3%25B3seo.pdf&ved=2ahUKEwjEjbK69pz7AhUzsDEKHd_6CZcQFnoECAMQAg&usg=AOvVaw3oQPNBkv3lBhXIPaT3E1uE.
  • Mericq V. Factores reguladores de la osificación endocondral. Rev. Méd. Clín. Condes. 2007; 18(4): 325-329.
  • Martínez-Castillo A, Núñez C, Cabiedes J. Análisis de líquido sinovial. Reumatol Clin. 2010; 6(6): 316–321.
  • Varios. Guías de procedimientos en reumatología. Bogotá: Asociación Colombiana de Reumatología, 2012.
  • Velosa A, Teodoro W, Yoshinari N. Colágeno na cartilagem osteoartrótica. Rev Bras Reumatol. 2003; 43(3): 160-166.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.