Przewlekłe choroby: wszystko, co musisz o nich wiedzieć

Przewlekłe choroby stały się problemem zdrowia publicznego na całym świecie. Starzenie się populacji jest jedną z głównych przyczyn tego problemu. W tym artykule wyjaśniamy, jaka jest obecna sytuacja i jakich czynników ryzyka unikać.
Przewlekłe choroby: wszystko, co musisz o nich wiedzieć

Ostatnia aktualizacja: 18 listopada, 2020

Przewlekłe choroby to patologie, które atakują organizm w dłuższy okresie czasu. Nie chodzi więc jedynie o zwykłe przeziębienia, ale stany, które trwają dłużej niż sześć miesięcy.

Na ogół choroby przewlekłe ewoluują powoli, a zatem mogą wpływać na różne układy i narządy. Często zdarza się, że przewlekła patologia jest powiązana z inną, taką jak nadciśnienie tętnicze, które z kolei może współistnieć z cukrzycy. To samo dotyczy również w niedoczynności tarczycy, która może być związana z innymi zaburzeniami hormonalnymi.

Szacuje się, że choroby przewlekłe powodują nawet 75% zgonów na całym świecie. Wśród nich prym wiodą problemy z sercem, nowotwory, cukrzyca a także objawy oddechowe, które stanowią ponad 60% tej statystyki.

Wśród osób zmarłych w wyniku chorób przewlekłych jedna trzecia to niestety osoby poniżej sześćdziesiątki. Ujawnia to, że choroby przewlekłe nie stanowią wyłącznie problemu osób starszych, ale ich zasięg jest o wiele większy.

Jeśli chodzi o cukrzycę, niepokojący jest jej związek z nadwagą. Wraz ze wzrostem liczby osób otyłych na całym świecie choroba ta występuje coraz częściej. Szacuje się, że za dziesięć lat liczba cukrzyków podwoi się w większości krajów.

Problem biednych krajów

Chociaż powszechnie uważa się, że choroby przewlekłe stanowią problem w bogatych krajach, w rzeczywistości tak nie jest. Statystyki opracowane w tym zakresie pokazują, że to jednak kraje ubogie są najbardziej dotknięte. 80% zgonów z powodu tych patologii odnotowuje się w krajach o niskich dochodach, a tylko 20% w krajach bogatych.

Ponadto, połowa zgonów mieści się w przedziale wiekowym osób poniżej 70-tego roku życia. Na przestrzeni obserwuje się również, że na przewlekłe schorzenia chorują osoby w coraz młodszym wieku. Wyjaśnia to fakt, że w biednych krajach choroby te pojawiają się wcześniej.

Przewlekle chory mężczyzna
Przewlekłe choroby występują częściej w biednych krajach niż w bogatych.

Z pewnością zainteresuje Cię również ten temat: Najczęstsze choroby autoimmunizacyjne

Czynniki ryzyka chorób przewlekłych

Przewlekłe choroby rozwijają się po przejściu wstępnego etapu, który wiąże się z czynnikami ryzyka. Są to cechy środowiska lub osoby, które sprawiają, że występuje większa podatność na pojawienie się patologii.

Czynniki ryzyka są w większości znane i dlatego podejmuje się działania mające na celu ich kontrolę. Kontrolując czynniki ryzyka, można by zmniejszyć o 80% przypadki chorób serca i cukrzycy. To samo dotyczy również nowotworów, których liczbę można by zredukować nawet o 40%.

Wśród najbardziej istotnych czynników ryzyka mamy:

  • Alkohol. Spożywanie tej substancji powoduje rocznie prawie trzy miliony zgonów na świecie. Alkohol może powodować raka wątroby, marskość wątroby, a także urazy i wypadki.
  • Nadwaga i otyłość. Powodują one również około 3 milionów zgonów rocznie. Nadwaga i otyłość są związane ze złą dietą i siedzącym trybem życia. Otyła osoba jest narażona na znacznie większe ryzyko rozwoju przewlekłych chorób prowadzących do długotrwałej niepełnosprawności.
  • Palenie tytoniu. Papierosy wpływają zarówno na tych, którzy palą aktywnie, jak na biernych palaczy. Palenie tytoniu podwaja liczbę zgonów związanych z alkoholem, na przykład doprowadzając do około 6 milionów zgonów rocznie.
  • Dieta. Zły sposób odżywiania prowadzi nie tylko do nadwagi. Niewłaściwe odżywianie oznacza dietę z nadmiarem soli, składnikami rakotwórczymi i małą ilością błonnika. Tego typu diety mogą być przyczyną wysokiego ciśnienia krwi lub drażliwego jelita grubego.
  • Siedzący tryb życia. Brak aktywności fizycznej prowadzi do otyłości, przyczyniając się do rozwoju chorób przewlekłych.
Siedzący tryb życia
Siedzący tryb życia jest jednym z najbardziej istotnych czynników ryzyka w naszych czasach

Najczęstsze choroby przewlekłe

Jak wyjaśniliśmy na początku, istnieje wiele chorób przewlekłych, które występują najczęściej. Właśnie one powodują najwięcej zgonów. Cztery najbardziej istotne patologie w tej grupie to:

  • Rak. We wszystkich postaciach choroba onkologiczna stanowi olbrzymią część poważnych problemów zdrowotnych, które dotykają ogół populacji.
  • Choroby serca. Ostre zawały mięśnia sercowego, niewydolność serca i udary to przykłady tych chorób przewlekłych, które martwią nie tylko poziomem ich śmiertelności, ale także następstwami, do których doprowadzają. Różne stopnie niepełnosprawności wynikające z tych schorzeń dotykają bowiem całe rodziny.
  • POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc). Stan ten obejmuje zarówno astmę, jak i przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedmę płuc a także niedodmę. Natomiast pierwszym związanym z nimi czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu.
  • Cukrzyca. Zarówno w postaci dziecięcej, czy młodzieńczej – określanej jako cukrzyca typu 1 – jak w postaci dorosłej – określanej jako cukrzyca typu 2 – trudno zignorować te plagę naszych czasów. Ponadto tendencja zapadalności na tę chorobę ciągle rośnie.
To może Cię zainteresować ...
Chroniczne martwienie się: 3 konsekwencje zdrowotne
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Chroniczne martwienie się: 3 konsekwencje zdrowotne

Chroniczne martwienie się to w dzisiejszych czasach problem bardzo wielu ludzi. Jak łatwo się domyślić, wiąże się to ze stresem i napięciem. Ciągłe...



  • Espinosa Brito AD. Recomendaciones educativas para la prevención y el control de las enfermedades cardiovasculares. Finlay. 2011;1(1):31-8.
  • Ezzati M, Riboli E. Can noncommunicable diseases be prevented? Lessons from studies of populations and individuals. Science 2012;337:1482-7.
  • Durán, Adriana, et al. “Enfermedad crónica en adultos mayores.” Universitas Médica 51.1 (2010): 16-28.