Niepokój po przebudzeniu: przyczyny i leczenie

Każdy z nas zna uczucie niepokoju. To normalna reakcja adaptacyjna. Jednak niepokój po przebudzeniu może być oznaką poważnych problemów.
Niepokój po przebudzeniu: przyczyny i leczenie

Ostatnia aktualizacja: 11 grudnia, 2020

Niepokój po przebudzeniu polega na odczuwaniu nieprzyjemnych objawów fizycznych i psychicznych zaraz po wstaniu z łóżka, szczególnie rano.

Jeśli objawy te przeciągają się, negatywnie wpływają na nastrój. Dlatego warto poznać ich przyczyny i sposoby leczenia.

Czym jest niepokój?

Według Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego niepokój jest uczuciem charakteryzującym się napięciem somatycznym. Doświadcza się go, gdy pojawia się zagrożenie niebezpieczeństwem, katastrofą czy nieszczęściem.

Mowa o jednym z najpowszechniejszych stanów emocjonalnych, który służy aktywowaniu reakcji obronnych organizmu. Pewien stopień niepokoju jest pożądany, by stawiać czoła codziennym wyzwaniom. Stanowi on bodziec potrzebny do rozwiązywania problemów.

Jednak uczucie to staje się patologiczne, gdy przekracza pewien stopień intensywności lub traci funkcję adaptacyjną. W takich przypadkach skutkuje złym samopoczuciem, którego objawy wpływają na stan fizyczny i psychiczny.

Niektórych niepokój dotyka od razu po przebudzeniu.

Niepokój i strach

Zarówno niepokój jak i strach objawiają się podobnie, gdyż powodują myślenie o niebezpieczeństwie, zamartwianie się, reakcje fizjologiczne i odpowiedzi somatyczne. Można je ze sobą pomylić.

Jednak różnica polega na tym, że strach pojawia się w obecności konkretnego bodźca, na przykład przy kontakcie z dzikim zwierzęciem. Niepokój natomiast występuje przy antycypacji zagrożenia, które jest nieokreślone i nieprzewidywalne.

Objawy niepokoju po przebudzeniu

Nie wszyscy doświadczają niepokoju po przebudzeniu tak samo. Jego intensywność zależy od uwarunkowań biologicznych i psychologicznych jednostki. Objawy można podzielić na fizyczne, psychiczne, behawioralne i poznawcze.

Objawy fizyczne

Jednym z nich jest tachykardia, palpitacje serce i uczucie ucisku w klatce piersiowej. Do tego dochodzi poczucie przytłoczenia, nadmierna potliwość i mrowienie lub drżenie kończyn.

Problemy gastryczne także często się przy tym zdarzają. Nudności i wymioty, ból brzucha czy refluks to typowe objawy.

Objawy psychiczne

Do psychicznych symptomów niepokoju po przebudzeniu zalicza się:

  • Poczucie zagrożenia: lub nieokreślonego niebezpieczeństwa.
  • Poczucie oddzielenia od siebie samego: znany jako depersonalizacja.
  • Strach przed śmiercią: strach przed utratą kontroli nad własnym życiem.
  • Trudności przy podejmowaniu decyzji.

Objawy behawioralne

Niepokój somatyczny i zdenerwowanie to typowe objawy występujące zaraz po przebudzeniu. Może im towarzyszyć napięta postawa i sztywność szczęki, co prowadzi do bruksizmu.

Objawy poznawcze

Do objawów poznawczych należą trudności z koncentracją uwagi w pierwszych godzinach po przebudzeniu. Ma to związek z nadmiernym martwieniem się o to, jak potoczy się dzień oraz negatywnymi myślami.

Osoby cierpiące na niepokój czują się zdezorientowane. Od wstania z łóżka negatywnie interpretują wydarzenia ze swojego otoczenia oraz wiadomości ze świata.

Przyczyny niepokoju po przebudzeniu

Niepokój po przebudzeniu to skutek wielu czynników, spośród których wyróżniają się aspekty biologiczne, psychologiczne i społeczne. Warto zaznaczyć, że przyczyny mogą różnić się zależnie od jednostki. Najczęstsze z nich są następujące:

  • Biologiczne: geny odgrywają tu ważną rolę. Predyspozycje biologiczne zwiększają ryzyko wystąpienia ataków paniki.
  • Psychospołeczne: stresujące sytuacje (problemy w rodzinie, związku czy pracy) mogą prowadzić do niepokoju. Wówczas działania na poziomie prywatnym nie wystarczają do poradzenia sobie z problemem.
  • Traumatyczne doświadczenia: traumy spowodowane wypadkami, katastrofami naturalnymi, napadami czy maltretowaniem powodują zmiany w mózgu, które prowadzą do ataków niepokoju.
  • Sny: innym powodem niepokoju po przebudzeniu mogą być koszmary senne. Wówczas jednostka doświadcza uczucia zagrożenia, które po przebudzeniu trudno jej oddzielić od rzeczywistości. Czasami mogą pojawić się wątpliwości co do tego, co jest jawą, a co snem.

Jak łagodzić niepokój po przebudzeniu?

Zależnie od intensywności i częstotliwości epizodów niepokoju po przebudzeniu warto zgłosić się po pomoc psychologiczną. Możliwe, że przyczyną jest zaburzenie wymagające terapii lub zastosowania leków.

Techniki relaksacyjne po przebudzeniu

Ćwiczenia relaksacyjne pomagają złagodzić objawy niepokoju i odrzucić negatywne myśli. Z czasem można je nawet całkowicie wyprzeć.

Głębokie oddechy

Płytkie oddychanie może prowadzić do hiperwentylacji, co powoduje objawy fizyczne podobne do niepokoju. Należą do nich nudności, zawroty głowy, palpitacje i uczucie przytłoczenia.

Gdy jednostka jest zrelaksowana, oddycha głębiej, przeponą. Odpowiednie oddychania pomaga zatem kontrolować niepokój.

Koszmary senne mogą prowadzić do niepokoju po przebudzeniu.

Joga i medytacja

Joga znaczenie pomaga się wyciszyć. Co więcej, dostarcza narzędzi do uzyskania jedności ciała i umysłu. Przekłada się to na większą kontrolę nad objawami niepokoju.

Poza tym, pomaga zrelaksować mięśnie, gdyż wymaga utrzymywania konkretnych pozycji, po których następuje rozluźnienie.

Medytacja to praktyka pozwalająca uwolnić się od myślenia o przeszłości i przyszłości oraz skoncentrować się na tu i teraz. Dlatego pozwala kontrolować umysł i odrzucać negatywne myśli.

Unikanie kawy i alkoholu

Pewne substancje wzmagają obawy niepokoju. Należą do nich alkohol i kofeina. Zmniejszenie ich spożycia pomaga złagodzić niepokój po przebudzeniu.

Niepokój po przebudzeniu można pokonać

Chociaż dla niektórych dolegliwość tak jest niezwykle dokuczliwa, problem niepokoju po przebudzeniu można rozwiązać zarówno terapią jaki domowymi sposobami. Warto medytować i zadbać o spokój wieczorami, by zapewnić sobie optymalny odpoczynek.

Skonsultuj się ze specjalistą, jeśli masz wątpliwości. Niepokój niszczy bowiem organizm oraz relacje międzyludzkie, co przekłada się na inne sfery życia, w tym rodzinną i zawodową. Im szybciej się na niego zareaguje, tym lepiej.

To może Cię zainteresować ...
Niepokój – 10 objawów świadczących o problemie
Krok do ZdrowiaRead it in Krok do Zdrowia
Niepokój – 10 objawów świadczących o problemie

Niepokój i stany lękowe to zaburzenie natury psychologicznej. Znajduje ono jednak swoje odbicie w naszym stanie fizycznym. Dowiedz się więcej na ten temat!



  • Bourne E, Garano L. HAGA FRENTE A LA ANSIEDAD: 10 formas sencillas de aliviar la ansiedad, los miedos y las preocupaciones. [Internet]. Barcelona: Amat Editorial. 2006
  • González Ceinos Martha. Reflexión sobre los trastornos de ansiedad en la sociedad occidental. Rev Cubana Med Gen Integr  [Internet]. 2007  Mar [citado  2020  Oct  10] ;  23( 1 ). Disponible en: http://scielo.sld.cu/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0864-21252007000100013&lng=es.
  • Fernández LOI, Jiménez HB, Alfonso ARB, et al. Manual para diagnóstico y tratamiento de trastornos ansiosos. Medisur. 2012;10(5):466-479.
  • Navas OW, Vargas BMJ . Trastornos de ansiedad: Revisión dirigida para atención primaria. Rev Med Cos Cen. 2012;69(604):497-507.
  • Sierra, Juan Carlos, Ortega, Virgilio, Zubeidat, Ihab, Ansiedad, angustia y estrés: tres conceptos a diferenciar. Revista Mal-estar E Subjetividade [Internet]. 2003;3(1):10 – 59. Recuperado de: https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=27130102
  • Saez-Uribarri Licenciado. EVALUACIÓN DE LA ANSIEDAD EN DESPERTARES CON ACTIVIDAD ONÍRICA. 2006.
  • Galiano Ramírez, María de la Concepción, Teresa Castellanos Luna, and Teresa Moreno Mora. “Manifestaciones somáticas en un grupo de adolescentes con ansiedad.” Revista Cubana de Pediatría 88.2 (2016): 0-0.
  • Cruz-Fierro, Norma, et al. “Síntomas de ansiedad, el manejo inadecuado de las emociones negativas y su asociación con bruxismo autoinformado.” Ansiedad y estrés 22.2-3 (2016): 62-67.
  • Rodríguez Alonso, Lenay. Características de la ansiedad, depresión e ira en jóvenes hospitalizados con traumatismo craneoencefálico. Diss. Universidad Central “Marta Abreu” de Las Villas. Facultad de Ciencias Sociales. Departamento de Psicologìa, 2016.
  • Romaguera, María Nieves Lago, and Miguel Perelló del Rio. “Cuando las pesadillas son un problema. Un estudio de caso.” INFORMACIO PSICOLOGICA 119 (2020): 78-90.
  • Martínez-González, Lidia, Georgina Olvera-Villanueva, and Enrique Villarreal-Ríos. “Efecto de la técnica de respiración profunda en el nivel de ansiedad en adultos mayores.” Revista de Enfermería del Instituto Mexicano del Seguro Social 26.2 (2018): 99-104.
  • García Gómez, Lydia. “Programa de prevención de la ansiedad en adolescentes a través de la autoregulación emocional mediante la práctica de yoga.” (2019).
  • Amaya, Laura Juliana Dueñas. “Factores de predisposición genéticos y epigenéticos de los trastornos de ansiedad.” Revista Iberoamericana de Psicología: Ciencia y Tecnología 12.2 (2019): 61-68.