Laparoskopia — charakterystyka, metody i przebieg zabiegu

Laparoskopia jest minimalnie inwazyjną alternatywą dla konwencjonalnej otwartej chirurgii jamy brzusznej. Na czym dokładnie polega?
Laparoskopia — charakterystyka, metody i przebieg zabiegu

Ostatnia aktualizacja: 29 grudnia, 2021

Laparoskopia jest minimalnie inwazyjną alternatywą dla konwencjonalnej otwartej chirurgii jamy brzusznej, laparotomii. W tej procedurze wykorzystuje się małą kamerę (laparoskop), aby zajrzeć do wnętrza jamy brzusznej pacjenta. Jest to mniej inwazyjne niż laparotomia z fizjologicznego i medycznego punktu widzenia.

Częstość jej stosowania znacznie wzrosła w ostatnich latach z 5% do 29% wszystkich zabiegów jelita grubego. Jest to popularna metoda ze względu na niską inwazyjność i wysoką skuteczność. Laparoskopia ginekologiczna powoduje uszkodzenie żołądka w 1 na 33 000 przypadków.

Obliczenie dokładnych zastosowań tej procedury w skali globalnej jest prawie niemożliwe. Jednak specjaliści szacują, że każdego roku 5000 osób poddaje się jej, aby zwalczyć otyłość. Na podstawie tych danych warto zauważyć, że laparoskopia zyskuje na popularności w świecie chirurgii ze względu na wiele korzyści.

Czym jest laparoskopia?

Laparoskopia to rodzaj operacji brzusznej, w której lekarz może uzyskać dostęp do wnętrza brzucha bez konieczności wykonywania dużych nacięć skóry. Jak wskazano w publikacji w National Health Service (NHS), ma ona wiele zalet w porównaniu z tradycyjną laparotomią.

Wśród nich są następujące:

  • Pacjent spędza mniej czasu w szpitalu, a powrót do zdrowia przebiega szybciej.
  • Po operacji występują mniejsze krwawienia i ból.
  • Ślady i blizny są znacznie mniejsze niż w przypadku chirurgii tradycyjnej.

Jednak fakt, że jest to zabieg małoinwazyjny, nie oznacza, że jest wolny od ryzyka. Każdy pacjent powinien mieć świadomość, że zabieg ma dostęp do ważnych narządów, które mogą być zaatakowane. Dlatego istnieje pewna szansa, że coś może pójść nie tak.

Kto potrzebuje laparoskopii?

Na swojej stronie internetowej American Cancer Society podaje listę kandydatów do laparoskopii. Poniżej przedstawimy fronty kliniczne, w których jest to zwykle najbardziej przydatne.

1. Podejrzenie nowotworu

Laparoskopia może być wykorzystana do usunięcia lub biopsji (pobrania próbek tkanek) z węzłów chłonnych w miednicy i brzuchu. Z tego powodu specjaliści polecają go pacjentkom z nowotworami ginekologicznymi, takimi jak rak szyjki macicy, jajnika i endometrium.

2. Niedrożność jelit

Niedrożność jelit występuje, gdy zawartość jelita nie może przejść ani opuścić ciała pacjenta. Kiedy niedrożność jest całkowita, osoba znajduje się w nagłym wypadku medycznym wymagającym natychmiastowej interwencji chirurgicznej.

W zależności od powagi sytuacji można wykonać laparoskopię lub laparotomię. Jednak czasami konieczne są większe nacięcia, aby odblokować jelito i usunąć lub naprawić jego uszkodzone obszary.

3. Choroby kobiece

Laparoskopia stanowi cenne narzędzie w przypadku problemów dotykających kobiety, które są bardziej podatne na występowanie dolegliwości w obrębie miednicy. Ta procedura chirurgiczna może być stosowana w leczeniu mięśniaków, torbieli jajników, endometriozy, wypadania miednicy i innych schorzeń związanych z kobietami.

4. Inne procesy

National Library of Medicine of the United States wyszczególnia niektóre dodatkowe zabiegi, które można wykonać za pomocą laparoskopii.

Wśród nich znajdziemy:

  • Usuwanie ciąży pozamacicznej: jest to ciąża, która rozwija się poza macicą. Dla kobiety w ciąży może to być śmiertelne, dlatego konieczne jest szybkie zastosowanie podejścia chirurgicznego.
  • Histerektomia: Jest to usunięcie macicy. Może być niezbędne w niektórych nowotworach, deformacjach, przy nadmiernym krwawieniu i innych stanach klinicznych.
  • Podwiązanie jajowodów: Jest to procedura zapobiegająca ciąży poprzez blokowanie jajowodów.
  • Leczenie nietrzymania moczu.

Laparoskopia — przebieg zabiegu

Całkowity zabieg trwa zwykle od 30 do 45 minut w znieczuleniu ogólnym, więc w wielu przypadkach jest jak najbardziej wykonalny w ambulatorium. W kolejnych wierszach szczegółowo opiszemy kroki.

Przed zabiegiem

Jeśli dana osoba ma zostać poddana znieczuleniu ogólnemu (jak to zwykle bywa), przez 6 godzin przed zabiegiem nie je i nie pije. Oprócz tego w większości przypadków pacjent musi mieć osobę towarzyszącą, ponieważ po operacji pojawia się wycieńczenie. Lekarze zalecają również noszenie luźnych ubrań, ponieważ po laparoskopii brzuch jest obolały.

W trakcie zabiegu

Czasopismo Progresos de Obstetricia y Ginecología (Postęp w Położnictwie i Ginekologii) szczegółowo opisuje procedurę wykonywania laparoskopii. Zaczyna się od następujących kluczowych punktów:

  1. Pacjent powinien być ułożony w pozycji litotomii (nogi do góry i ciało w pozycji leżącej). Pośladki powinny znajdować się na krawędzi stołu, aby umożliwić dobre zarządzanie mobilizatorem macicy.
  2. Pacjent powinien być kaniulowany (należy umieścić linię) w prawym ramieniu.
  3. Wskazane jest wcześniejsze opróżnienie pęcherza poprzez oddanie moczu lub cewnikowanie, gdy uzna się to za konieczne.

Po takim przygotowaniu lekarze wprowadzają pacjentowi igłę Veressa-Palmera. Zazwyczaj w tym momencie dochodzi do 35-40% powikłań w operacjach endoskopowych, dlatego należy zachować szczególną ostrożność. Lekarz zazwyczaj wprowadza ją przez pępowinę.

Wdmuchiwanie otrzewnej umożliwia chirurgom prawidłowe manewrowanie w jamie brzusznej pacjenta bez uszkadzania ważnych narządów. Po wykonaniu i po wykonaniu odpowiednich nacięć specjaliści używają laparoskopu do obserwacji jamy brzusznej i postawienia niezbędnej diagnozy.

Jeśli lekarz musi wykonać jakikolwiek zabieg chirurgiczny, może być konieczne wykonanie większej liczby nacięć w celu wprowadzenia narzędzi. W każdym razie, jak wskazuje Clínica Universidad Navarra (CUN), rany te zwykle nie przekraczają 1 centymetra średnicy. Laparotomia wymaga nacięcia o długości od 15 do 20 centymetrów. Laparoskopia jest więc znacznie mniej inwazyjna.

Po zabiegu

W ciągu kilku godzin po zabiegu pacjent wymaga ścisłej obserwacji, aby sprawdzić, czy wszystko poszło dobrze. Ponadto, dopóki trwa odrętwienie spowodowane sedacją, nie może spożywać żadnych posiłków ani napojów.

Jeśli zabieg został wykonany w warunkach ambulatoryjnych, w większości przypadków pacjent może wrócić do domu po upływie kilku godzin. Mimo to po laparoskopii zawsze konieczne jest umówienie się na kolejne wizyty lekarskie z odpowiednimi specjalistami w celu omówienia uzyskanych wyników.

Laparoskopia — możliwe ryzyko

Ta metoda obejmuje działanie na kilku delikatnych narządach, więc nie jest pozbawiona ryzyka. Laparoskopia diagnostyczna stwarza ryzyko uszkodzenia jelit na poziomie 0,08%. Z kolei w średnich i bardziej skomplikowanych operacjach wartość ta wzrasta do 0,33%. Mimo to mogą wystąpić następujące sytuacje:

  • Zakażenie nacięcia chirurgicznego lub narządów wewnętrznych. W najgorszych przypadkach może to prowadzić do zagrażającej życiu bakteriemii i posocznicy.
  • Krwawienie z nacięcia chirurgicznego lub narządów wewnętrznych.
  • Słabe gojenie się nacięcia. W końcu tkanka brzucha jest dość delikatna.
  • Uczulenie na leki stosowane podczas zabiegu (środki uspokajające i znieczulające).
  • Wstrząs anafilaktyczny (zdarza się niezwykle rzadko).

Laparoskopia — o czym należy pamiętać?

Laparoskopia to doskonała alternatywa dla laparotomii. Ponieważ nacięcia po tej procedurze są znacznie mniejsze, pacjent szybciej wraca do zdrowia, a szanse, że coś pójdzie nie tak, są bardzo małe.

Jednak nie wszyscy pacjenci nadają się do laparoskopii. Osoby z guzem, który rozprzestrzenił się na jamę brzuszną, problemy z krwawieniem, przewlekła gruźlica i inne schorzenia dyskwalifikują pacjenta w kontekście laparoskopii. W takich przypadkach lekarze muszą stosować inne procedury.