Czy reumatoidalne zapalenie stawów może wpływać na płuca?

Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą ogólnoustrojową, co oznacza, że może wpływać na każdy narząd, również na płuca. Jednak głównie dotyczy stawów.
Czy reumatoidalne zapalenie stawów może wpływać na płuca?
Leonardo Biolatto

Napisane i zweryfikowane przez lekarz Leonardo Biolatto.

Ostatnia aktualizacja: 19 października, 2022

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to choroba zapalna, która zwykle atakuje stawy. Cierpi na nią 1% światowej populacji. Jednak reumatoidalne zapalenie stawów może również bezpośrednio i pośrednio wpływać na płuca.

Nawet 50% pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów wykazuje zaburzenia pozastawowe, takie jak zaburzenia pracy serca, płuc, nerek, krwi, a nawet układu nerwowego.

W tym artykule wyjaśnimy, w jaki sposób reumatoidalne zapalenie stawów może wpływać na płuca, jakie wywołuje objawy i jego leczenie.

Co to jest reumatoidalne zapalenie stawów?

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą zapalną chorobą autoimmunologiczną. Może dotykać osoby w każdym wieku, ale częściej występuje między 40 a 50 rokiem życia, zwłaszcza u kobiet.

To choroba autoimmunologiczna, ponieważ organizm rozpoznaje własne tkanki jako obce  i atakuje je, powodując pogorszenie ich stanu. W konsekwencji w naszych tkankach pojawiają się autoantygeny, które są atakowane przez autoprzeciwciała – mechanizmy obronne atakujące nasze własne komórki.

Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą ogólnoustrojową, która może zaatakować każdy narząd, który wykazuje ekspresję autoantygenów.

Chociaż może wpływać na każdy narząd, reumatoidalne zapalenie stawów dotyczy głównie stawów, w szczególności ich błony maziowej. Chodzi o warstwę, która otacza staw i odżywia go, jako że w jego strukturze nie ma naczyń krwionośnych, które dostarczałyby składniki odżywcze.

W konsekwencji ataku na nasz układ odpornościowy błona maziowa ulega chronicznemu zapaleniu, które niszczy chrząstkę stawową. Nieleczony stan zapalny może prowadzić do zniszczenia kości.

Czy reumatoidalne zapalenie stawów może wpływać na płuca?

Płuca.

Reumatoidalne zapalenie stawów może wpływać na każdy element budowy płuca: opłucną, drogi oddechowe, naczynia krwionośne, mięśnie oddechowe i samo płuco.

Nie jest znany proces, który prowadzi do zajęcia płuc. Zaobserwowano jednak, że w grę może wchodzić kilka czynników, takich jak:

  • Predyspozycje genetyczne osoby.
  • Zmiany immunologiczne zachodzące w organizmie.
  • Czynniki środowiskowe, takie jak palenie tytoniu. Na przykład mężczyźni w wieku 50-70 lat z bardziej zaawansowanym RZS i palącymi papierosy w przeszłości częściej mają problemy z płucami.

Zajęcie płuc przez reumatoidalne zapalenie stawów może wystąpić na różne sposoby, jak zobaczymy poniżej.

Śródmiąższowa choroba płuc

Najczęstszą postacią reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) w płucach jest choroba śródmiąższowa płuc. Szacuje się, że około 58% pacjentów z RZS może cierpieć na to schorzenie.

Płuco zdrowej osoby jest elastyczne, co umożliwia jego rozszerzanie się za każdym razem, gdy osoba wdycha powietrze. Jednak w chorobie śródmiąższowej ulega zapaleniu i włóknieniu, co prowadzi do utraty elastyczności. To sprawia, że nie może się prawidłowo rozszerzać, a pacjent nie może dobrze oddychać.

Ponadto śródmiąższowa choroba może uszkadzać pobliskie struktury, takie jak drogi oddechowe i naczynia krwionośne, dodatkowo pogarszając stan i powodując objawy zadławienia u pacjenta.

Nadciśnienie płucne

To zaburzenie jest bardziej powszechne niż oczekiwano i występuje u 30% pacjentów z RZS. Zwykle przebiega bezobjawowo i jest konsekwencją progresji choroby śródmiąższowej.

W normalnych warunkach prawa strona serca pompuje krew przez płuca, skąd pobiera tlen. Następnie krew wraca do lewej strony serca, skąd jest kierowana do reszty ciała.

Z powodu choroby śródmiąższowej płuco staje się coraz bardziej sztywne. To prowadzi do niedrożności naczyń płucnych i niezdolności do przenoszenia dużej ilości krwi. Kiedy tak się dzieje, ciśnienie wzrasta, powodując nadciśnienie płucne.

Możesz być zainteresowany: Obrzęk płuc: objawy i przyczyny

Choroba płuc wywołana leczeniem RZS

Wiele leków stosowanych w RZS wiąże się z uszkodzeniem płuc jako skutkiem niepożądanym. Ten efekt jest szczególnie widoczny przy stosowaniu metotreksatu, który jest immunomodulatorem i środkiem przeciwzapalnym. Leki te powodują zwłóknienie płuc.

Choroba opłucnej

Opłucna to dwie warstwy, które otaczają płuco i oddzielają je od innych tkanek. Zajęcie opłucnej jest częstym objawem choroby płuc w RZS. Badanie dotyczące RZS i jego związku z płucami przeprowadzonego w 2008 roku stwierdza:

„Częstość występowania zajęcia opłucnej szacuje się na 5%. Jednak tylko 20% dotkniętych pacjentów ma objawy związane z tym powikłaniem, a u 40 do 75% zajęcia opłucnej odnotowano dopiero w autopsji”.

Ta komplikacja powoduje, że opłucna stale wypełnia się płynem i trzeba ją drenować. To znaczy, że należy umieścić rurkę łączącą zewnętrzną część z opłucną, aby usunąć płyn.

Guzki reumatoidalne

W płucach mogą tworzyć się ponadto małe grudki zwane guzkami reumatoidalnymi. Zmiany te zwykle nie dają żadnych oznak ani objawów i nie stwarzają też ryzyka raka płuc.

Jednak w niektórych przypadkach w guzku mogą powstawać ubytki, które mogą ulec nadmiernej infekcji. W wyniku komunikacji z innymi tkankami, zakażenie może się następnie rozprzestrzenić.

Drogi oddechowe

Reumatoidalne zapalenie stawów może mieć wpływ nie tylko na płuca ale i na drogi oddechowe, czyli elementy, przez które powietrze wchodzi i wychodzi, tj. oskrzela, oskrzeliki i pęcherzyki płucne. Układ odpornościowy nieustannie je atakuje, powodując ich zgrubienie i ostateczne zablokowanie, blokując przepływ powietrza.

Diagnostyka i leczenie choroby płuc w RZS

Jeśli masz reumatoidalne zapalenie stawów i masz objawy ze strony układu oddechowego, musisz udać się do lekarza. Przykładem takich objawów może być duszność, której nie można wyjaśnić żadną inną przyczyną.

Diagnoza opiera się przede wszystkim na badaniach obrazowych, wywiadzie klinicznym, testach czynnościowych układu oddechowego oraz biopsji (pod mikroskopem bada się niewielki fragment płuca).

Leczenie zajęcia płuc polega na kontynuowaniu leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów. Jeśli jednak zajęcie płuc wynika właśnie ze stosowanego leku, należy go wycofać i zastąpić takim, który nie powoduje toksyczności dla tego narządu.

To może Cię zainteresować ...
Produkty wspomagające stawy – najlepszy i najgorszy wybór
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Produkty wspomagające stawy – najlepszy i najgorszy wybór

Produkty wspomagające stawy są niezbędne w naszej diecie, dla zapewnienia dobrej kondycji zdrowia fizycznego. Dowiedz się więcej!



  • Castellanos-Gutiérrez, M. Á., Maestre-Serrano, R., & Santiago-Henríquez, E. (2019). Pulmonary manifestations of rheumatoid arthritis: cor pulmonale. Revista Colombiana de Reumatologia, 26(2), 129–131. https://doi.org/10.1016/j.rcreu.2018.03.002
  • Metotrexato: toxicidad pulmonar, hepática y hematológica. (n.d.). Retrieved April 15, 2020, from http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1699-695X2016000300005
  • Gilberto González Velásquez, E. (2008). Artritis reumatoide y pulmón (Vol. 67, Issue 2). www.medigraphic.com
  • Rojas-Serrano, J., Mejía, M., & Gaxiola, M. (2012). Enfermedad pulmonar intersticial asociada a la artritis reumatoide. Revista de Investigación Clínica64(6), 558-566.

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.