Cyprofloksacyna: działanie i wskazania

10 listopada, 2020

Cyprofloksacyna to antybiotyk o szerokim spektrum działania wykorzystywany do leczenia infekcji dróg moczowych. Jego działanie bierze się z jego możliwości hamowania syntezy DNA bakterii.

Cyprofloksacyna to lek o właściwościach antybiotycznych, który należy do rodziny fluorochinolonów. To lek antybakteryjny o szerokim spektrum działania. Oznacza to, że jest skuteczny w walce z chorobami wywołanymi przez bakterie gram dodatnie i gram ujemne.

Ta cecha odróżnia ją od innych leków spośród leków z rodziny chinolonów, ponieważ większość z nich sprawdza się jedynie w walce z bakteriami gram ujemnymi.

Jeżeli chodzi o wskazania, to zazwyczaj jest przepisywana w celu leczenia infekcji dróg moczowych o średnim natężeniu, jak również w celu leczenia ostrego zapalenia pęcherza oraz zapalenia dolnych dróg oddechowych, infekcji skórnych oraz infekcji kości i stawów.

Czy cyprofloksacyna to antybiotyk o szerokim spektrum działania?

Osoba trzymająca płytkę Petriego

Antybiotyki mogą mieć szerokie lub wąskie spektrum działania. Te pierwsze walczą z bakteriami gra dodatnimi i gram ujemnymi. Z kolei antybiotyki o zawężonym spektrum działania są skuteczne jedynie w walce z jednym rodzajem bakterii.

Bakterie gram dodatnie od gram ujemnych można odróżnić dzięki cechom charakterystycznych ich błon komórkowych. Te pierwsze mają błonę komórkową złożoną z peptydoglikanu i wewnętrzną błonę cytoplazmiczną stworzoną przez podwójną warstwę lipidową.

Z kolei bakterie gram ujemne posiadają nie tylko wewnętrzną błonę cytoplazmiczną, ale również kolejną podwójną warstwę lipidową, znajdującą się w błonie, która jest najbardziej wysunięta na zewnątrz. Między oboma błonami znajduje się przestrzeń nazywana przestrzenią peryplazmatyczną.

Taka przestrzeń bakterii gram ujemnych jest stworzona z peptydoglikanu , który jest o wiele większy i szerszy niż w przypadku baterii gram dodatnich. Widzisz więc, że błony komórkowe bakterii gram ujemnych są o wiele bardziej złożone niż błony bakterii gram dodatnich.

Aby dowiedzieć się, czy mamy do czynienia z jednym rodzajem bakterii czy z drugim, technicy laboratoryjni muszą przeprowadzić serię badań, które pomogą im sklasyfikować bakterie. Często stosuje się barwienie barwnikiem Grama. W dalszej części artykułu przyjrzymy się bliżej następującym kwestiom związanym z cyprofloksacyną:

  • Farmakokinetyce,
  • Sposobom działania,
  • Działaniom niepożądanym.

Przeczytaj również: Metabolizm wątrobowy: antybiotyki i alkohol

Farmakokinetyka – co się dzieje, kiedy lek dostaje się do organizmu?

Farmakokinetyka to termin, który obejmuje proces absorpcji, dystrybucji, metabolizowania i eliminowania leków. Lek ten podaje się doustnie. Jego stopień absorpcji wynosi 70%.

Jednak musisz mieć świadomość, że substancje jonowe mogą wchodzić w reakcję chelacji z tym lekiem i zmniejszać jego wchłanianie. Można podawać go nie tylko doustnie, ale również dożylnie.

Jeśli chodzi o dystrybucję, fluorochinolony wykazują się doskonałą rozpuszczalnością z minimalnym wiązanie z białkami osocza.

Metabolizm odbywa się w wątrobie. Odnosi się do reakcji, w jakich lek uczestniczy w ciele, aby stał się bardziej rozpuszczalny w wodzie, a tym samym łatwiejszy do usunięcia. Zaobserwowano, że niewielkie ilości czterech produktów przemiany materii są usuwane przez nerki w formie moczu:

  • Dosetyl cyprofloksacyny,
  • Sulfamid cyprofloksacyny,
  • Oksycyprofloksacyna,
  • Formylcyprofloksacyna

Sposoby działania – w jaki sposób ten lek wywiera wpływ na ciało?

Mechanizm działania cyprofloksacyny

Cyprofloksacyna zawdzięcza swoje działanie przeciwbakteryjne faktowi, że hamuje syntezę DNA. W tym celu związuje się z proteinami, które stanowią część błony, i umożliwiają lekowi przeniknięcie do komórki.

Kiedy znajdzie się już w środku komórki, wiąże się z gyrazą DNA, zmniejszając jej aktywność. To enzym, który zmniejsza napięcie molekularne poprzez superskręt i umożliwienie replikacji DNA.

Tym samym, hamując replikację DNA bakterii, zapobiegają ich namnażaniu i prowadzi do odwrócenia infekcji. Co więcej, komórki ludzi i ssaków zawierają topoizomerazy II, które mogą być zahamowane przez lek przyjmowany w dużych dawkach, wywołując pewne działanie przeciwnowotworowe.

Warto zauważyć, że cyprofloksacyna ma mniejsze działanie, gdy jest podawana z innymi lekami, które hamują syntezę białek. Dzieje się tak, ponieważ wszystkie struktury, na które wywiera działanie, to białka.

Może Cię również zainteresować: Czy antybiotyki w czasie ciąży są niebezpieczne?

Działania niepożądane cyprofloksacyna

Najczęściej raportowane działania niepożądane to mdłości i biegunka. Jednak istnieje seria reakcji wynikających z badań klinicznych i badań nadzoru po wprowadzeniu do obrotu cyprofloksacyny, zarówno gdy jest ona podawania doustnie, jak i dożylnie:

  • Nadkażenia grzybiczne,
  • Eozynofilia,
  • Anoreksja,
  • Nadpobudliwość,
  • Bóle głowy,
  • Zawroty głowy,
  • Zaburzenia snu i smaku.

Chociaż powyższe problemy mogą wydawać się liczne i zróżnicowane, to w rzeczywistości nie dochodzi do nich zbyt często. Dlatego też można stwierdzić, że lek ten jest dość bezpieczny i nie ma zbyt wielu skutków ubocznych, jeśli tylko będzie przestrzegać się wskazań dotyczących stosowania.

  • Suárez Olivares, A. T. ; (2011). Uso y abuso del ciprofloxacino. MEDISAN.
  • Araraquara, C., Meyagusku, V. M., Danhier, F., Ansorena, E., Silva, J. M., Coco, R., … Geckeler, K. E. (2014). Desenvolvimento E Caracterização De Ciprofloxacino Ciprofloxacino. Progress in Polymer Science (Oxford). https://doi.org/10.1016/j.progpolymsci.2011.01.001
  • Ramos, A., Ayudarte, F., De Miguel, I., Cuyás, J. M., & Cenjor, C. (2013). Utilización del ciprofloxacino tópico en la otitis media crónica supurada. Acta Otorrinolaringológica Española. https://doi.org/10.1016/s0001-6519(03)78439-8
  • Abel Tobías Suárez Olivares, M., Vivian Vera Vidal, M., & Bruno Zayas Alfonso, J. (2011). FARMACOLOGÍA CLÍNICA Uso y abuso del ciprofloxacino Ciprofloxacin use and overuse. MEDISAN.