Autoimmunologiczny syndrom ASIA - objawy i leczenie

Zespół ASIA lub zespół autoimmunologiczny/autozapalny wywołany przez adiuwanty wynika z odpowiedzi immunologicznej na obce substancje. Wyjaśnimy ci to tutaj.
Autoimmunologiczny syndrom ASIA - objawy i leczenie

Ostatnia aktualizacja: 30 listopada, 2021

Autoimmunologiczny syndrom ASIA to akronim oznaczający specyficzny zespół autoimmunologiczny. Oznacza zespół autoimmunologiczny bądź zapalny wywołany przez adiuwanty i jest rzadką jednostką. Występuje w nim reakcja na obcą substancję w ciele. Jest również znany jako zespół Shoenfelda.

Z definicji słowo adiuwant odnosi się do substancji zdolnej do zwiększania aktywności układu odpornościowego przeciwko antygenowi, bez bezpośredniego wywoływania odpowiedzi. W niektórych przypadkach adiuwanty zawierają składniki drobnoustrojów, które stymulują odpowiedź immunologiczną.

Po raz pierwszy opisany przez Shoenfelda i Agmon-Levina w 2011 roku zespół ASIA to seria oznak i objawów wynikających z nadmiernej odpowiedzi immunologicznej na adiuwanty. Czas, w którym pojawiają się objawy, może wahać się od kilku godzin do kilku lat.

Autoimmunologiczny syndrom ASIA — silikon

Silikon to bezbarwny, bezwonny polimer, który składa się głównie z krzemu. W medycynie służy do wykonywania implantów piersi, stawów lub ścięgien. Jest również używany do protez zastawek serca, soczewek wewnątrzgałkowych i zabiegów kosmetycznych.

Nie ma konkretnych dowodów łączących choroby reumatyczne lub autoimmunologiczne z silikonem. W rzeczywistości amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdza jego zastosowanie medyczne.

Jednak, chociaż wcześniej uważano, że jest obojętny, w rzeczywistości jest w stanie wygenerować odpowiedź. Zaburzenia układu immunologicznego związane z implantami piersi opisano od 1965 roku. Ich związek jest rzadki, ale w niektórych przypadkach mogą wystąpić niespecyficzne objawy kliniczne, takie jak chroniczne zmęczenie, bóle stawów i mięśni, łysienie, parestezje i gorączka.

Objawy te zalicza się do tzw. krzemicy, która jest jedną z pierwszych chorób rozpoznawanych jako wywoływane przez adiuwanty. Istnieją również miejscowe działania niepożądane, takie jak tworzenie się ziarniniaków wokół silikonu.

Zespół ASIA i implanty piersi.
Reakcja na silikon w protezach piersi jest jedną z najbardziej rozpoznawanych w zespole ASIA.

Objawy i rozpoznanie zespołu ASIA

Objawy w tym stanie są bardzo zróżnicowane i niespecyficzne. Obejmują one ból mięśni, obrzęk i osłabienie, obrzęk stawów, chroniczne zmęczenie i zaburzenia snu. Może również wystąpić utrata pamięci, gorączka i suchość oka. W miejscu podania adiuwanta może wystąpić obrzęk i guzki oraz obrzęk sąsiednich węzłów.

Nie ma konkretnego testu laboratoryjnego do diagnozy. W niektórych przypadkach mogą występować autoprzeciwciała przeciwko markerom adiuwantowym lub zapalnym, ale nie są one specyficzne.

Chociaż nie ma konkretnych czynników ryzyka, jeśli istnieje osobista lub rodzinna historia choroby autoimmunologicznej, zaleca się konsultację ze specjalistą reumatologiem przed umieszczeniem adiuwanta.

Kryteria diagnostyczne

Rozpoznanie zespołu opiera się na kryteriach klinicznych zaproponowanych przez Shoenfeld i Agmon-Levin w 2011 roku. Podstawą są objawy kliniczne i historia osobista. Do rozpoznania zespołu ASIA wymagana jest obecność 2 kryteriów głównych lub 1 głównego i 2 pomniejszych.

Główne kryteria są następujące:

  • Ekspozycja na bodziec zewnętrzny: infekcja, szczepionka, silikon lub adiuwant.
  • Początek typowych objawów klinicznych: osłabienie lub obrzęk mięśni, ból stawów, chroniczne zmęczenie, nieodświeżający sen, zaburzenia poznawcze, utrata pamięci, gorączka, suchość oka.
  • Eliminacja czynnika wyzwalającego prowadzi do poprawy.
  • Biopsja: Z typowymi zmianami w zaangażowanych narządach.

Z drugiej strony kryteria drugorzędne są następujące:

  • Pojawienie się autoprzeciwciał lub przeciwciał skierowanych przeciwko zaangażowanemu adiuwantowi.
  • Inne objawy kliniczne: takie jak zespół jelita drażliwego.
  • Specyficzne antygeny ludzkich leukocytów: HLA DRB1, HLA DQB1.
  • Ewolucja do choroby autoimmunologicznej: stwardnienie rozsiane lub stwardnienie układowe.

Leczenie i rokowanie

Podstawowym leczeniem jest całkowite chirurgiczne usunięcie adiuwanta. Na przykład usunięcie implantów silikonowych. W takich przypadkach odpowiedź jest zwykle pozytywna i natychmiastowa. Jednakże, gdy występuje lokalna lub ogólnoustrojowa migracja substancji, z wynikającym z tego ogólnym zaangażowaniem organizmu, konieczne jest stosowanie leków immunomodulujących. Zmniejszają one odpowiedź układu odpornościowego.

Prognozy długoterminowe są trudne do ustalenia, ponieważ będą one zależeć od chorób towarzyszących osobie, która na nią cierpi. Zaleca się konsultację ze specjalistą reumatologiem przed umieszczeniem adjuwanta, jeśli istnieje wywiad osobisty lub rodzinny, aby ocenić stosunek ryzyka do korzyści.

Osoba z lekarzem.
Osoby z rodzinną lub osobistą historią wcześniejszych reakcji powinny mieć konsultację reumatologiczną.

Diagnostyka różnicowa w zespole ASIA

Zespół ASIA nie jest bardzo powszechny. Obecnie oceny naukowe poprzedzające zatwierdzenie implantów są coraz bardziej rygorystyczne. Jednak objawy nie są specyficzne i są wspólne dla innych patologii, więc kryteria kliniczne mogą omyłkowo sklasyfikować chorobę autoimmunologiczną lub zaburzenie kolagenowe (takie jak toczeń rumieniowaty układowy).

Konkretna diagnoza jest kłopotliwa i uważa się ją za wykluczającą. Dlatego często konieczne jest interdyscyplinarne działanie chirurgów plastycznych, reumatologów i psychiatrów. Należy podnieść świadomość ryzyka związanego z różnymi zabiegami kosmetycznymi, zwłaszcza u osób predysponowanych do chorób autoimmunologicznych. Specjalistyczne porady to podstawa.

To może Cię zainteresować ...
Choroby autoimmunologiczne – 5 rzeczy, które należy wiedzieć
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Choroby autoimmunologiczne – 5 rzeczy, które należy wiedzieć

Choroby autoimmunologiczne w większości przypadków mają charakter przewlekły. Przeczytaj artykuł i poznaj najważniejsze informacje na ich temat!



  • Caldeira M, Caldeira A. Siliconosis: autoimmune /inflamatory syndrome induced by adjuvants (ASIA). ISR Med Assoc J. 2012;14(2):137-8.
  • González, M. et al. Síndrome autoinmune/autoinflamatorio inducido por adyuvantes (ASIA) en pacientes dermatológicas a los cinco años posteriores a la colocación de material de relleno con fines cosméticos. Med Cutan Iber Lat Am. 2019;47(1):34-38.
  • Tamayo, M. Orozco, M. Posada, D. Sustancias adyuvantes y síndrome autoinmune inflamatorio inducido por adyuvantes. Presentación de un caso. Rev Panorama. Cuba y Salud [Internet]. 2019;15(1):59-64. Disponible en: http://www.revpanorama.sld.cu/index.php/rpan/article/view/.
  • Torres, R et al. Síndrome autoinmune/autoinflamatorio inducido por adyuvantes (ASIA). REVISTA MÉDICA MD. 2016;7(3):170-181.
  • Roman, A. Sánchez, L. Siliconoma. Imagen Diagn. 2011;2(2):75-76.
  • Shoenfeld, Y. Agmon-Levin, N. ‘ASIA’ – autoimmune/inflammatory syndrome induced by adjuvants. Autoinmmun. 2011;36(1):4-8. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20708902/.