Świeżo upieczony ojciec – zmiany i wyzwania!

· Marzec 3, 2019
Intensywny okres ciąży oraz przyjście na świat to burza nie tylko w życiu kobiety. Również dotychczasowy świat ojca wywraca się do góry nogami. Jak pogodnie przetrwać tę rodzinną rewolucję?

Świeżo upieczony ojciec musi zmierzyć się z całym szeregiem zmian i wyzwań. Już od chwili otrzymania wiadomości o powiększeniu rodziny w życiu mężczyzny następuje poważny przełom.

Mówiąc o ciąży i narodzinach dziecka zazwyczaj skupiamy się na kobiecie. Rzeczywiście to ona jest główną bohaterką tego etapu: nosi w sobie nowe życie, pada bezpośrednią ofiarą zmian hormonalnych, jej ciało i psychika zmieniają się. Jednakże świeżo upieczony ojciec nie jest w tym wszystkim mniej ważny.

Od tego momentu musi on zmierzyć się ze zmianami niemalże na wszystkich poziomach swojego życia. Dociera do niego poczucie odpowiedzialności za dziecko i jego matkę, niejednokrotnie musi zmienić dotychczasowy styl życia czy też ograniczyć kontakty towarzyskie z kolegami.

Oczywiście zmiany te są dużo bardziej widoczne u mężczyzn, którzy oczekują przyjścia na świat dziecka z zaangażowaniem i ekscytacją. Ojcostwo to prawdziwe wyzwanie, któremu nie każdy jest w stanie podołać. Życie tych panów, którzy nie skaczą z radości na wieść o ojcostwie, niekoniecznie musi ulec wielkim przeobrażeniom.

Świeżo upieczony ojciec – z czym musi się zmierzyć?

Zmiany, jakich doświadczają przyszłe matki w trakcie ciąży plasują się na szczycie listy „rodzinnej rewolucji”. To na matkach na przestrzeni dekad zwykli skupiać się naukowcy, całkowicie pomijając psychologiczne aspekty mężczyzn oczekujących na potomka, zwłaszcza tego pierwszego.

Otóż mężczyźni również głęboko przeżywają zarówno ciążę, jak i pojawienie się dziecka na świecie. Dzieje się to zarówno na poziomie emocjonalnym, jak i fizycznym. Poniżej przedstawiamy sześć przykładów zmian, z jakimi musi zmierzyć się świeżo upieczony ojciec.

1. Szaleństwo hormonów

Owiane sławą kobiece burze hormonalne są tak wielkie, że z pewnością przyćmią wszystkie dolegliwości mężczyzn w tym zakresie. Okazuje się jednak, że panowie również „przypłacają” ciążę i oczekiwanie na potomka dość silnymi zmianami hormonalnymi.

Kobieta w ciąży i meżczyzna stykają się brzuchami

Tezę tę popierają między innymi wyniki badań naukowych przeprowadzone w Australii na około 225 parach oczekujących dziecka:

  • Kiedy kobieta zachodzi w ciążę, u jej partnera następuje znaczące obniżenie się produkcji testosteronu.
  • Osiąga on najniższy poziom w tygodniach poprzedzających poród. W tym okresie testosteron w ciele mężczyzny może obniżyć się nawet o 33% w stosunku do normalnego poziomu.
  • Z kolei następuje wzmożona produkcja innej substancji – prolaktyny. Może ona wzrosnąć u mężczyzny oczekującego dziecka nawet o 20%.
  • Hormon ten jest odpowiedzialny za zdolność do rozwijania nowych instynktów, takich jak wyostrzenie słuchu na płacz dziecka, a także obniżenie popędu seksualnego w okresie ciąży i połogu.

2. Objawy ciąży mogą dotknąć również mężczyznę

Niektórzy świeżo upieczeni ojcowie – zwłaszcza Ci, którzy zmagają się z tą sytuacją po raz pierwszy w życiu – mogą na własnej skórze odczuwać objawy ciąży. Fenomen ten jest znany nauce pod nazwą „zespołu kuwady„. Mowa tu o ciąży współczulnej.

Efekty tego zaburzenia są dostrzegalne gołym okiem – otóż mężczyzna przybiera na wadze w rytm tycia swojej partnerki, czyli przyszłej mamy. Solidaryzuje się z nią do tego stopnia, że pod koniec ciąży również może pochwalić się całkiem pokaźnym brzuchem.

Co więcej, świeżo upieczony ojciec może odczuwać również typowe dla ciąży mdłości, zawroty głowy, a nawet zachcianki.

Objawy ciąży współczulnej zwykle pojawiają się u mężczyzny około trzeciego miesiąca ciąży lub w tygodniach poprzedzających poród. Substancją odpowiedzialną za te zmiany jest wspominana już wcześniej prolaktyna, której poziom wzrasta niekontrolowanie i osiąga wręcz zawrotny poziom.

3. Życie staje się bardziej stresujące

W życie każdego przyszłego taty wraz z radością wchodzi również i stres. Mężczyzna w takich momentach zaczyna zastanawiać się, czy jest w stanie utrzymać powiększającą się rodzinę. Jednocześnie pojawiają się inne wątpliwości odnośnie tego, czy będzie potrafił wesprzeć emocjonalnie swoja partnerkę w tych trudnych momentach.

Wielu mężczyzn doświadczających ojcostwa po raz pierwszy przytłacza myśl, że być może nie spełnią oczekiwań swojej partnerki – fakt ten może bowiem negatywnie wpłynąć na związek, produktywność w pracy i inne aspekty codziennego życia. Stres u świeżo upieczonego ojca narasta z każdym dniem, aż do momentu, gdy życie osiągnie na nowo swój naturalny rytm.

Argentyńska psycholog Laura Gutman w swojej książce „Macierzyństwo i spotkanie z własnym ciałem” przytacza fakt, że mężczyzna na każdym etapie żyje zgodnie z wrodzonym procesem adaptacji. Oznacza to, że w tym przypadku przestaje koncentrować się wyłącznie na wzajemnym związku z partnerką, lecz przygotowuje się do bycia filarem wsparcia zarówno dla dziecka, jak i jego matki.

Stres związany z rodzicielstwem i wynikającą z niego odpowiedzialnością często bywa niesłusznie jako brak zaangażowania. Wynika to jednak z tego, że o zdrowie i emocje przyszłego taty nikt nie pyta. Świat koncentruje się na matce, ciąży oraz stanach emocjonalnych kobiety.

4. Zmieniają się priorytety

Wielu przyszłych rodziców skrycie wierzy w to, że przyjście dziecka na świat nie wpłynie znacząco na ich dotychczasowy styl życia. Mają nadzieję, że wciąż będą mieli czas na spotkania towarzyskie, częste wypady i inne ulubione zajęcia.

Jednakże – czy tego chcemy, czy nie – bycie rodzicem zakłada zmianę życiowych priorytetów. Nawet jeśli usilnie dążymy do zachowania tego samego stylu życia, prędzej czy później nasze emocje dadzą nam znać, że teraz w życiu liczą się inne rzeczy niż kiedyś. To zupełnie naturalna kolej rzeczy.

Zmiany są nieuniknione

Pierwsze zmiany nadchodzą już w okresie ciąży. Jest to etap w życiu kobiety, w którym musi szczególnie o siebie zadbać. Taka troska zakłada wykluczenie z codziennego grafika niektórych czynności czy aktywności, które do tej pory wykonywaliśmy regularnie.

Z kolei kiedy dziecko pojawia się na świecie, zwyczajnie nie ma czasu na przyjemności. Życie pary będzie wracało do normalności dopiero w miarę wzrostu pociechy.

Ojcostwo oznacza przyjęcie rezygnacji z pewnych przyzwyczajeń bez żalu czy wyrzutów sumienia. Należy uświadomić sobie, że teraz nadszedł okres wychowywania dzieci i aby zrobić to dobrze, trzeba się temu całkowicie poświęcić.

To zupełnie normalne, że świeżo upieczony ojciec będzie tęsknić za wieczorami z kolegami. Kiedy i oni zostaną ojcami, wszyscy razem odkryją zupełnie inną stronę życia.

5. Pojawiają się zupełnie nowe zdolności

Świeżo upieczony ojciec odkrywa nagle, że posiada wiele umiejętności, o które wcześniej by się nie posądzał. Potrafi masować opuchnięte stopy partnerki niczym zawodowy masażysta a nawet urządzić dziecięcy pokoik.

Świeżo upieczony ojciec z dzieckiem i jego matką

Śmiało można powiedzieć, że „łączy się” emocjonalnie z ciężarną kobietą i przygotowuje do roli ojca. Cały ten proces rozbudza w nim nieznaną dotąd wrażliwość i kreatywność, które pomagają mu zaangażować się i dostosować do nowej życiowej roli.

Chociaż faceci często nie dają po sobie poznać, większość z nich z niecierpliwością czeka na przyjście dziecka na świat. Uczestnictwo w opiece nad noworodkiem i budowanie z nim więzi od samego początku pozwala mężczyźnie przezwyciężyć napięcie i stres.

6. Mózg doświadcza znaczących zmian

Kiedy świeżo upieczony ojciec zajmuje się swoim maluszkiem, w jego organizmie następuje wzmożona produkcja oksytocyny, czyli hormonu miłości. Chemia działa… hormony pomagają wzmocnić więź między ojcem a dzieckiem. Ciekawostką jest, że gdy podwyższa się poziom oksytocyny, następują poważne zmiany w mózgu mężczyzny.

Natura wspomogła nas w tym zakresie. Mowa tu przede wszystkim o instynkcie opiekuńczym i chęci budowania jak najsilniejszych więzi z własnym potomstwem. Tezę tę potwierdzają wyniki badań opublikowanych w 2017 roku na łamach magazynu „Hormones and Behavior”.

Potwierdzono również fakt, że stres jakiego doświadcza mężczyzna wraz z ciążą i narodzinami dziecka, znajduje swe ujście właśnie w opiece nad maluszkiem. Docierająca do mózgu oksytocyna poprawia samopoczucie świeżo upieczonego taty i sprawia, że jest on szczęśliwy wypełniając swoje nowe obowiązki.

Wskazówki dla przyszłych mam

Tradycyjnie mężczyźni są wychowywani na twardych facetów. Chociaż w ostatnich dekadach tendencja ta uległa nieznacznej zmianie, nadal nie możemy oczekiwać od naszych partnerów, że będą uwidaczniali swoje emocje.

  • Zazwyczaj, gdy otrzymują wiadomość o tym, że zostaną ojcami, na krótką chwilę kamienieją.
  • W innych przypadkach z kolei sama kobieta odsuwa swojego partnera od dziecka. Zupełnie jakby była przekonana, że nie będzie on potrafił należycie zająć się maleństwem.
  • W niektórych przypadkach mężczyzna czuje się tak przytłoczony odpowiedzialnością i nowymi obowiązkami, że „ucieka” od partnerki i ojcostwa.

Włącz swojego partnera do oczekiwań

Jeśli zauważyłaś, że Twój partner znacznie się od Ciebie oddalił w trakcie ciąży albo zauważysz, że nie radzi sobie z nową sytuacją, szczerze ze sobą porozmawiajcie.

Niech każde z Was opowie o swoich uczuciach i oczekiwaniach. Nie rób wszystkiego sama. Pozwól, by poszedł z Tobą do lekarza, do szkoły rodzenia, by przygotował Ci słodki deser…

Pamiętaj, że oboje żyjecie w wielkim napięciu. Niech oczekiwanie na bobasa będzie miłym okresem w Waszym życiu! Okazywanie sobie uczuć i pielęgnowanie miłości sprawią, że ciąża będzie dla Was naprawdę pięknym etapem.

  • Teixeira, C., Figueiredo, B., Conde, A., Pacheco, A., & Costa, R. (2009). Anxiety and depression during pregnancy in women and men. Journal of Affective Disorders. https://doi.org/10.1016/j.jad.2009.03.005
  • Kaye, D. K., Kakaire, O., Nakimuli, A., Osinde, M. O., Mbalinda, S. N., & Kakande, N. (2014). Male involvement during pregnancy and childbirth: Men’s perceptions, practices and experiences during the care for women who developed childbirth complications in Mulago Hospital, Uganda. BMC Pregnancy and Childbirth. https://doi.org/10.1186/1471-2393-14-54
  • Nilsen, A. B. V., Waldenström, U., Rasmussen, S., Hjelmstedt, A., & Schytt, E. (2013). Characteristics of first-time fathers of advanced age: A Norwegian population-based study. BMC Pregnancy and Childbirth. https://doi.org/10.1186/1471-2393-13-29