Gradówka: wszystko, co musisz wiedzieć

Wśród najczęstszych zapalnych patologii narządu wzroku wyróżnia się gradówka, która powstaje w wyniku niedrożności grupy gruczołów. Dowiedz się, jak ją leczyć.
Gradówka: wszystko, co musisz wiedzieć
Leidy Mora Molina

Przejrzane i zatwierdzone przez: pielęgniarka Leidy Mora Molina.

Ostatnia aktualizacja: 15 lutego, 2023

Opuchnięcia powiek są często bardzo dokuczliwe i utrudniają codzienne życie. W tym kontekście gradówka jest jednym z dwóch stanów, które w większości przypadków powodują małe irytujące grudki na powiece. Tu opisujemy wszystko, co musisz o tym wiedzieć.

Ta zmiana jest opisywana jako niewielki proces zapalny wywodzący się z powieki, któremu zwykle towarzyszy zaczerwienienie. Najczęściej jest wynikiem niedrożności lub niezakaźnej niedrożności przewodów drenażowych gruczołów Meiboma.

Gruczoły Meiboma to małe struktury łojowe znajdujące się za powieką, odpowiedzialne za wydzielanie lipidów nawilżających oko. Dlatego każda zmiana, która zwiększa ilość lub lepkość, zwiększa ryzyko wystąpienia gradówki.

Czym się różni gradówka od jęczmienia

Jęczmień to ostry i bolesny guzek na powiece będący wynikiem procesu infekcyjnego lub powikłania innej choroby, takiej jak zapalenie powiek. Z drugiej strony pacjenci z gradówką rzadko odczuwają ból lub tkliwość wokół niej, a jej pochodzenie jest zwykle niezakaźne.

Podobnie jęczmień zlokalizowany jest na poziomie brzegu powieki, w wyniku niedrożności gruczołów Zeissa lub Molla. Natomiast gradówka jest zwykle zlokalizowana w trzonie powieki z powodu niedrożności gruczołów Meiboma.

Jęczmień często powoduje zapalenie całej powieki i ustępuje samoistnie w czasie krótszym niż tydzień. Tymczasem gradówka rzadko powoduje uogólniony obrzęk powieki i ustępuje w ciągu 2 do 8 tygodni.

Gradówka.
Jęczmień ma związek z niedrożnością gruczołów innych niż gruczoły Meiboma, które powodują gradówki.

Przyczyny gradówki

Gradówka powstaje w wyniku zatrzymania wydzielin lipidowych z gruczołów Meiboma w związku z niedrożnością ich przewodów wydalniczych. Ta okluzja ma pochodzenie zapalne, z powodu bezpośredniej zmiany lub dysfunkcji gruczołów.

Główne przyczyny to:

  • Zakurzone środowisko
  • Trądzik różowaty
  • Dysfunkcja gruczołów
  • Łojotok
  • Niepokój
  • Dyslipidemia
  • Cukrzyca
  • Alergie

Nie należy jednak wykluczać etiologii zakaźnej, pomimo jej niskiej częstości występowania. Szacuje się, że główne czynniki odpowiedzialne za infekcje oczu należą do rodziny gronkowców.

Objawy gradówki

Gradówka charakteryzuje się wyczuwalnym i niebolesnym guzkiem na górnej lub dolnej powiece. Początkowo pojawia się zwykle jako uogólniony obrzęk, który po kilku dniach osiada na środku lub trzonie powieki.

Zwykle towarzyszy mu również zaczerwienienie i uczucie ciepła w okolicy. Ponadto, w zależności od rozmiaru i umiejscowienia, może dostać się do rogówki i wpływać na wzrok, powodując zmęczenie oczu i niewyraźne widzenie.

Leczenie

Postępowanie terapeutyczne ma na celu kontrolowanie objawów i kierowanie korzystnym rozwojem gradówki. W tym celu specjaliści zalecają stosowanie gorących okładów na ten obszar przez 5 do 15 minut, 2 do 3 razy dziennie, aby spróbować wyeliminować niedrożność.

Z drugiej strony lekarz może zdecydować się na podanie kortykosteroidów, takich jak kortyzon lub triamcynolon, jeśli jest gradówka duża, mało estetyczna i utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie. Ponadto, jeśli nie ustępuje, a objawy wzrokowe się pogarszają, można zastosować łyżeczkowanie i drenaż chirurgiczny w znieczuleniu miejscowym.

Zastosowanie antybiotyków powinno być w gestii specjalisty, jeśli zmiana ma etiologię zakaźną. Tylko lekarz jest w stanie określić zalety i wady każdego leku.

Wskazówki dotyczące pielęgnacji oka podczas gradówki

Pielęgnacja domowa koncentruje się na utrzymaniu odpowiedniej higieny powiek i stosowaniu metod, które pomagają udrożnić zatkane kanaliki gruczołowe. W tym celu możemy kilka razy dziennie nakładać mokre okłady i wykonywać masaż na guzku.

Przed każdym dotknięciem tego obszaru należy dokładne umyć obie ręce mydłem i wodą. Następnie wykonaj małe ruchy okrężne opuszkami palców wskazującego lub środkowego przez maksymalnie 5 minut.

Ważne jest, aby unikać stosowania ucisku lub pocierania przez długi czas, ponieważ może to sprzyjać stanom zapalnym i infekcjom okolicy, pogarszając objawy. Podobnie stosowanie jakiejkolwiek miejscowej lub doustnej substancji farmakologicznej powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza.

Krople do oczu na gradówkę.
Stosowanie leków miejscowych jest możliwe, jeśli zaleci je lekarz, ale antybiotyki są zarezerwowane dla przypadków potwierdzonych infekcji.

Wskazówki dotyczące profilaktyki

Pojawieniu się tego schorzenia nie zawsze można zapobiec, zwłaszcza jeśli masz predyspozycje do tego typu patologii. Ważne jest jednak stosowanie środków zapobiegawczych. Do głównych wskazań należą:

  • Właściwa higiena rąk
  • Okresowe czyszczenie twarzy
  • Dbanie o czystość wszystkich elementów mających kontakt z oczami, takich jak okulary
  • Przestrzeganie diety bogatej w kwasy tłuszczowe omega-3

Podobnie w przypadku patologii gruczołowych gałki ocznej ważne jest, aby leczenie i opiekę nadzorował lekarz specjalista.

Gradówka to powszechne zaburzenie

Patologie narządu wzroku są zazwyczaj bardzo częstym powodem konsultacji w okulistyce, dlatego tak ważne jest, aby nie bagatelizować pojawienia się guzków czy zgrubień na powiece. Gradówka może wskazywać na proces ogólnoustrojowy lub powikłanie innego zaburzenia.

Specjalista jako jedyny ma kwalifikacje do rozpoznawania, różnicowania i odpowiedniego leczenia chorób oczu i ich skutków. Z tego powodu wskazane jest jak najszybsze skontaktowanie się z okulistą w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów.

To może Cię zainteresować ...
Krwotok do ciała szklistego: objawy, przyczyny i leczenie
Krok do Zdrowia
Przeczytaj na Krok do Zdrowia
Krwotok do ciała szklistego: objawy, przyczyny i leczenie

Krwotok do ciała szklistego to krwawienie do ciała szklistego o różnym nasileniu. Czasami ustępuje samoistnie.



  • Özdal P, Codère F, Callejo S, Caissie A, Burnier M. Accuracy of the clinical diagnosis of chalazion. Eye. 2004;18(2):135-138.
  • Arbabi E, Kelly R, Carrim Z. Chalazion. BMJ. 2010;341(aug04 1):c4044-c4044.
  • Unal M. Chalazion Treatment. Orbit. 2008;27(6):397-398.
  • Jordan GA, Beier K. Chalazion. 2020 Aug 8. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan–.
  • López-Cerero L, Etxebarria J, Mensa J. Diagnóstico microbiológico de las infecciones oculares. Enfermedades Infecciosas y Microbiología Clínica. 2009;27(9):531-535.
  • Fano Machín Yey. Complicaciones de la Blefaritis. Presentación de caso. Rev haban cienc méd  [Internet]. 2016;  15( 1 ).

Treść niniejszej publikacji ma charakter wyłącznie informacyjny. W żadnym wypadku nie może ona służyć postawieniu lub zastąpieniu diagnozy lekarskiej, samego leczenia lub zaleceń specjalisty. W razie pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z zaufanym specjalistą i uzyskać jego zgodę przed rozpoczęciem jakiejkolwiek procedury.