Data ważności leków: czy ich skuteczność się zmniejsza?

19 marca, 2021
Rzeczywiste znaczenie terminu przydatności leku dokładnie odpowiada okresowi, w którym producent zapewnia i wykazuje rygorystycznymi badaniami naukowymi, że produkt zachowa 100% składnika aktywnego.

Data ważności leków to termin, do którego gwarantowana jest stabilność leku w oryginalnym opakowaniu, nieotwartym lub nietkniętym i przechowywanym w odpowiednich warunkach.

Z prawnego punktu widzenia maksymalny limit przydatności leku do użycia wynosi 5 lat. Jednak okres ten może być krótszy niż 5 lat, a w takim przypadku będzie to wskazane na opakowaniu.

Jaka jest data ważności leków?

Rzeczywiste znaczenie terminu przydatności leku dokładnie odpowiada okresowi, w którym producent zapewnia (i wykazuje rygorystycznymi badaniami naukowymi), że produkt zachowa 100% składnika aktywnego.

Data ważności leków

Data ważności leków zwykle pojawia się w formacie MM / RRRR. To znaczy dwie cyfry wskazujące miesiąc i cztery cyfry wskazujące rok, oddzielone ukośnikiem.

Rzeczywista data wygaśnięcia to ostatni dzień wskazanego miesiąca. Dlatego termin ważności oznacza wygaśnięcie gwarantowanej stabilności i skuteczności. Kiedy lek przekroczy swoją datę ważności, jego właściwości mogą się zmienić.

Od czego zależy stabilność leku?

Stabilność leku zależy od kilku czynników, między innymi są to:

Temperatura

Jednym z czynników, który w największym stopniu wpływa na zachowanie leków, jest temperatura. Dlatego zawsze zaleca się przechowywanie ich w chłodnym, suchym miejscu. Ponadto należy się upewnić, że nie ulegają one nagłym zmianom temperatury.

Format farmaceutyczny i data ważności leków

Jeśli postać farmaceutyczna leku jest płynna, na przykład jest to roztwór, zawiesina lub syrop, nie są one tak stabilne jak postać stała. W przypadku postaci stałej należy szukać wszelkich zmian koloru lub wyglądu fizycznego. Jednak zmiany te są zwykle oznaką degradacji substancji pomocniczej, a nie składnika aktywnego.

Leki wielodawkowe to te, które otwierasz kilka razy w celu ich podania, takie jak syrop lub krople do oczu. Może to zmienić stabilność leku i stanowić potencjalne zagrożenie pod względem skuteczności i bezpieczeństwa leku.

Dlatego po otwarciu data ważności nie określa już terminu przydatności leku. Okres ten jest raczej krótszy, a niezbędne szczegóły zawiera ulotka informacyjna. Aby pamiętać o otwarciu opakowania, zaleca się zapisanie na nim daty otwarcia. W każdym przypadku najlepiej jest wyrzucić resztę po zakończeniu leczenia.

Jeśli mówimy o kroplach do oczu, a okres ważności po otwarciu nie pojawia się na opakowaniu ani na ulotce, to zaleca się korzystać z nich maksymalnie przez 4 tygodnie.

Odkryj: Antydepresanty i alkohol: co wynika z ich łączenia?

Czy leki będą skuteczne kilka miesięcy później?

Zdaniem ekspertów, po upływie terminu ważności wskazanego przez laboratorium leki mogą przestać działać. Jednak przestrzegając daty ważności, możesz być pewien, że lek nie stracił skuteczności i nie ma w nim żadnych potencjalnie toksycznych substancji.

Skuteczność leków

Ogólnie rzecz biorąc przyjmowanie leku, którego termin ważności upłynął dwa miesiące wcześniej, może nie stanowić problemu. Jednak jedną kwestią jest to, czy przeterminowany lek jest mniej lub bardziej skuteczny, a inną, czy stał się toksyczny.

Co nauka mówi o przeterminowanych lekach?

W ostatnich latach w kilku krajach przeprowadzono badania mające na celu sprawdzenie czystości i siły działania leków po upływie ich daty ważności. Należy jednak pamiętać, że warunki przechowywania leków w badaniu były zawsze optymalne.

Wyniki były zaskakujące, ponieważ wysoki procent leków zachowywał co najmniej 90% swojej substancji czynnej po upływie terminu ważności. Zgodnie ze standardami minimalnej skuteczności lub siły działania, których badacze oczekiwali, jest to liczba akceptowalna.

Przeczytaj także: Samoleczenie antybiotykami – dlaczego jest niebezpieczne?

Jak przechowywać leki?

Przechowywanie leków

Aby lek pozostał w optymalnych warunkach bezpieczeństwa i skuteczności do daty ważności, należy go prawidłowo przechowywać. Aby to zrobić, należy zwrócić uwagę na następujące wskazówki:

  • Przechowuj leki w chłodnym, suchym miejscu, bez narażenia na nagłe zmiany temperatury.
  • Nie umieszczaj ich obok urządzeń elektrycznych. W ten sposób unikniesz pól elektromagnetycznych.
  • Przechowuj je w oryginalnym opakowaniu.
  • Jeśli używasz pudełka na pigułki, przygotuj je tylko na kilka dni.

Data ważności leków: wnioski końcowe

Większość badań wskazuje, że spożywanie przeterminowanych leków nie stanowi realnego zagrożenia dla zdrowia. Jednak najbardziej wskazaną rzeczą jest unikanie przyjmowania przeterminowanych leków, aby uniknąć możliwych działań niepożądanych.

  • Debesa García, F., Fernández Argüelles, R., & Pérez Peña, J. (2004). La caducidad de los medicamentos: Justificación de una duda. Revista Cubana de Farmacia.

  • López Villarejo, L., Ramos López, E., Pérez Morales, A., de la Rosa Rosa, A., González Barrios, M., & Aparicio de Torres, M. (2001). Guía para la administración segura de medicamentos. Dirección de Enfermería.

  • BIOÉTICA, U. (2015). LOS OBjETIvOS DE DESARROLLO SOSTENIBLE. Persona y Bioética.