Cukrzycowe problemy z oczami – co musisz wiedzieć?

22 lutego, 2021
Podniesienie stężenia glukozy we krwi to stan, który wpływa na różne narządy. I robi to po cichu. Jednymi z najistotniejszych zagrożeń związanymi z tą patologią są cukrzycowe problemy z oczami.

Cukrzycowe problemy z oczami zwykle nie wykazują żadnych objawów, dopóki uszkodzenie nie jest zaawansowane. Nie tylko zagrażają prawidłowemu widzeniu, ale mogą powodować ślepotę. Wyjaśnimy, na czym to polega.

Podniesienie stężenia glukozy we krwi to stan, który wpływa na różne narządy. I robi to po cichu. Jednymi z najistotniejszych zagrożeń związanymi z tą patologią są cukrzycowe problemy z oczami.

Choć często mówi się o wpływie cukrzycy na układ sercowo-naczyniowy, nie kładzie się już wystarczającego nacisku na to, jak wpływa ona na wzrok. Cukrzycowe problemy z oczami mogą prowadzić do całkowitej ślepoty. Ponadto zdecydowana większość z nich związana jest z brakiem dostatecznej kontroli stanu pacjenta.

Cukrzycowe problemy z oczami – dlaczego występują?

Cukrzyca jest przewlekłą chorobą związaną z glukozą (cukier). Trzustka chorej osoby nie może syntetyzować wystarczającej ilości insuliny lub tkanki nie są w stanie używać jej prawidłowo.

Insulina jest kluczem, który umożliwia glukozie wnikanie do komórek. Kiedy to się nie powiedzie, substancja dramatycznie zwiększa swoje stężenie we krwi. To powoduje uszkodzenie tkanek.

Jak wyjaśniają eksperci z Mayo Clinic, cukrzycowe problemy ze wzrokiem pojawiają się, ponieważ utrzymujący się w czasie wysoki poziom glukozy uszkadza naczynia krwionośne siatkówki.

Cukrzyca jest uważana za cichego wroga. Zaniedbana może prowadzić do poważnych powikłań. W rzeczywistości, jak wskazuje National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, objawy są często związane ze zbyt późnym leczeniem.

Jednak długotrwałe uszkodzenia mogą zaczynać się nawet w okresie przedcukrzycowym. To czas, kiedy poziom glukozy jest wyższy niż normalnie, ale nie wystarczająco wysoki, aby można było ustalić ostateczną diagnozę.

Cukrzyca
Powikłania cukrzycowe mogą wynikać ze słabej kontroli lub długiego pozostawania bez opieki lekarskiej.

Poważne problemy z oczami u osób z cukrzycą

Cukrzycowe problemy z oczami obejmują wszystkie te choroby, które pojawiają się w wyniku cukrzycy. Najczęstsze to retinopatia cukrzycowa, obrzęk plamki żółtej, jaskra i zaćma. Wyjaśniamy, jak wygląda każdy z nich.

Retinopatia cukrzycowa

Retinopatia cukrzycowa to stan spowodowany uszkodzeniem naczyń krwionośnych, które przenoszą natlenioną krew do siatkówki. Siatkówka to wrażliwa na światło część oka na dole gałki ocznej.

Retinopatia jest jednym z najczęstszych problemów z oczami cukrzyków. Zwykle objawia się w etapach. Jak wyjaśnia Amerykańska Akademia Okulistyki, pierwszy z nich to retinopatia nieproliferacyjna.

Jak się objawia? Naczynia krwionośne zaczynają słabnąć lub przeciekać do siatkówki. W tym czasie pojawia się obrzęk plamki i często występuje niewyraźne widzenie. W niektórych przypadkach może to prowadzić do niedokrwienia naczyń krwionośnych.

Wraz z postępem retinopatii stan chorego dochodzi do stadium proliferacji. Polega on na tworzeniu nowych naczyń (proces ten nazywany jest również neowaskularyzacją lub angiogenezą). Te naczynia są słabe, mogą być uszkodzone i krwawić.

Krwawienie upośledza wzrok. Dodatkowo może tworzyć się blizna, przez co wnętrze oka staje się coraz bardziej nieprzejrzyste. Przez to światło nie może prawidłowo dotrzeć do siatkówki.

Cukrzycowy obrzęk plamki żółtej

Zwyrodnienie plamki żółtej jest kolejnym częstym problemem osób z cukrzycą. W rzeczywistości, jak widzieliśmy w poprzedniej sekcji, zwykle pojawia się w retinopatii. Występuje, gdy płyn gromadzi się wokół plamki żółtej i pojawia się stan zapalny.

Plamka żółta jest centralną częścią siatkówki. To część, która pozwala na szczegółowe widzenie, a także widzenie centralne. Dlatego cukrzycowy obrzęk plamki może z czasem spowodować utratę widzenia lub nawet ślepotę.

Jaskra

Innym problemem z cukrzycą oczu jest jaskra. To sytuacja spowodowana zwiększonym ciśnieniem wewnątrz oka. Gdy się pojawia, system odwadniania ulega zmianie i zaczyna się gromadzić płyn.

Powoduje to stopniowe uszkodzenie nerwu wzrokowego. Według Meksykańskiej Federacji Diabetologicznej jaskra to druga główna przyczyna ślepoty w ogóle i pierwsza przyczyna ślepoty nieodwracalnej.

Cukrzyca podwaja szanse pojawienie się tej choroby w porównaniu do zdrowej osoby. Objawy zwykle pojawiają się stopniowo – systematycznie traci się wzrok.

Zaćma

Zaćma to patologia powszechna również u zdrowych osób – związana jest z procesem starzenia. To proces zużycia oka, w którym soczewka staje się coraz bardziej matowa.

Zaćma sprawia, że widzenie staje się coraz mniej wyraźne. Uważa się, że to kolejny z cukrzycowych problemów oczu, ponieważ cukrzyca może przyspieszyć jego rozwój. Oznacza to, że u osób z cukrzycą zaćma rozwija się w młodszym wieku niż u reszty.

Zapewne zaciekawi Cię także nasz inny artykuł: Jak ograniczyć cukier w diecie dziecka?

Kiedy należy skonsultować się ze specjalistą?

Cukrzycowe problemy z oczami zwykle nie wykazują żadnych objawów, dopóki uszkodzenie nie staje się dość zaawansowane. Dlatego każdy, kogo dotyka problem cukrzycy, powinien rutynowo i dokładnie badać stan swojego wzroku.

Jak wyjaśnia Centers for Disease Control and Prevention (CDC), prawie wszystkim cukrzycowym problemom z oczami można zapobiec. Aby to zrobić, konieczne jest wczesne wykrycie zmian w organizmie i rozpoczęcie ścisłej kontroli poziomu glukozy we krwi.

Zaleca się, aby osoby z rozpoznaniem cukrzycy wykonywały badania oczu co najmniej raz w roku. Istotne jest również, aby częściej zrobić badania kontrolne, jeśli chory ma dodatkowo nadciśnienie tętnicze lub wysoki poziom cholesterolu.

Największym ryzykiem dla cukrzycowych problemów z oczami jest stały wysoki poziom glukozy we krwi. Dlatego tak ważne, aby diabetycy nieustannie ściśle kontrolowali glikemię. Dzięki temu można odpowiednio dostosować leczenie i uniknąć szczytów stężenia cukru.

Musimy pamiętać, że po zdiagnozowaniu cukrzycy lub stanu przedcukrzycowego niezbędne są konsultacje lekarskie i kontrole. Nie czekaj na ustąpienie objawów.

Diagnostyka zaćmy polega na mierzeniu ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Badanie dna oka umożliwia obejrzenie siatkówki i ocenę stanu tętnic.

Leczenie cukrzycowych problemów z oczami

W przypadku retinopatii cukrzycowej leki można stosować już we wczesnym stadium. Najpowszechniej stosowane są anty-VEGF i kortykosteroidy. Te pierwsze są wstrzykiwane do oka i zmniejszają proliferację naczyń krwionośnych wokół siatkówki. Ponadto zmniejszają obrzęk plamki.

Za kontrolowanie zwyrodnienia plamki żółtej odpowiadają kortykosteroidy. Istnieją jednak przypadki, które nie reagują na leki i wymagają operacji. Według Hospital Clinic de Barcelona istnieją trzy główne wskazania:

  • bardzo gęsty lub nawracający krwotok do ciała szklistego,
  • obrzęk plamki, który nie reaguje na leczenie,
  • odwarstwienie siatkówki.

Być może uznasz także ten artykuł za interesujący: Jak oczyszcza się oko?

Cukrzyca – cicha choroba

Cukrzycowe problemy z oczami są wynikiem słabej kontroli glukozy we krwi, zwłaszcza u osób, u których zdiagnozowano cukrzycę wiele lat wcześniej. Najważniejsze jest, aby wcześnie zwrócić uwagę na opisane patologie, gdyż większość z nich można uniknąć.

Dlatego tak istotne, aby nie zaniedbywać kontroli u okulisty oraz innych specjalistów. Ponadto należy starać się przestrzegać wszystkich zaleceń żywieniowych i zdrowego stylu życia. Te działania zmniejszyć częstość występowania problemów z oczami.

  • Rey Estevez, Blanca Nieve, María Elena Pardo Gómez, and Homero Fuentes González. “Algunas consideraciones sobre el edema macular diabético.” Medisan 21.5 (2017): 628-634.
  • García, Diego Murillo. Evolucion del fondo de ojo con respecto a las cifras de hemoglobina glucada. Diss. Universidad de Extremadura, 2017.
  • Diabetes y Glaucoma: Contrólalos a tiempo – Federación Mexicana de Diabetes. (n.d.). Retrieved November 22, 2020, from http://fmdiabetes.org/diabetes-glaucoma/
  • What Is Diabetic Retinopathy? – American Academy of Ophthalmology. (n.d.). Retrieved November 22, 2020, from https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-diabetic-retinopathy
  • Enfermedad diabética del ojo | NIDDK. (n.d.). Retrieved November 22, 2020, from https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/preventing-problems/diabetic-eye-disease
  • Diabetes – Síntomas y causas – Mayo Clinic. (n.d.). Retrieved November 22, 2020, from https://www.mayoclinic.org/es-es/diseases-conditions/diabetes/symptoms-causes/syc-20371444