Chlorheksydyna: antybiotyk o wielu zastosowaniach

25 października, 2020
Chlorheksydyna to znany antybiotyk, często przepisywany przez dentystów na całym świecie. Tłumaczymy jego działanie.

Chlorheksydyna to środek antyseptyczny, zapobiegający namnażaniu się bakterii, które wywołują infekcje ran. Uniemożliwia on rozwijanie się patogenów w tkankach.

Różnica między środkiem dezynfekującym a antyseptycznym dotyczy pola ich działania. Ten pierwszy uniemożliwia rozwój bakterii na przedmiotach, podczas gdy ten drugi blokuje ich wzrost w tkankach, na przykład na skórze.

Celem stosowania chlorheksydyny na błony śluzowe jest eliminacja i zahamowania namnażania się bakterii. W ten sposób zmniejsza się ryzyko zainfekowania rany bez uszkadzania skóry wokół.

Związek aktywny przykleja się do śluzówki i jest stopniowo uwalniany przez prawie osiem godzin. Dlatego płukanki z chlorheksydyną wykonuje się dwa do trzech razy dziennie.

Chlorheksydyna: wskazania 

Antyseptyk ten stosowany jest w stomatologii, przede wszystkim przy leczeniu zranień śluzówki. Kuracja chlorheksydyną może być ogólna lub miejscowa, zależnie od rozmiaru problemu.

Kuracja ogólna

Jeśli masz skłonność do aft lub innych nawracających dolegliwości, z pewnością znasz chlorheksydynę. Zaleca się stosowanie jej po myciu zębów w formie płukanki. Bywa też składnikiem niektórych past do zębów.

Czytaj teraz: Infekcja dróg moczowych i leczenie antybiotykami

Stosowanie miejscowe

Jeśli celem leczenie miejscowe, nakłada się chlorheksydynę w formie sprayu. Wówczas działa punktowo. Zaleca się go w następujących przypadkach:

  • Miejscowe infekcje w jamie ustnej.
  • Rany na języku.
  • Po interwencji chirurgicznej.
Płukanki wspomagają leczenie dolegliwości w obrębie jamy ustnej.

Zastosowanie chlorheksydyny w obrębie jamy ustnej

Chlorheksydyna do stosowania w obrębie jamy ustnej występuje zwykle w roztworze o stężeniu 0,2 %, 0, 12 % lub 0,10 %. Nakłada się ją w postaci żelu, sprayu lub pasty. Płyn z chlorheksydyną stosuje się 30 minut po myciu zębów, płucząc jamę ustną 15 mililitrami roztworu przez pół minuty.

Przy leczeniu punktowym, na przykład po zabiegu chirurgicznym, zwykle nakłada się spray. Ma on kilka zalet: działa w konkretnym miejscu i ma mocniejsze działanie antyseptyczne.

Nie używaj tego środka zbyt długo, gdyż może spowodować pojawienie się plam na zębach oraz ich ciemnienie. Nie martw się jednak – te skutki uboczne ustępują wraz z odstawieniem leku.

Stosowanie

Większość pacjentów stosujących chlorheksydynę nakłada ją zaraz po szczotkowaniu zębów, jak normalny płyn do płukania jamy ustnej. To błąd – należy odczekać minimum pół godziny po myciu.

Powodem jest fakt, że chlorheksydyna nie jest kompatybilna ze składnikami wielu past do zębów. Mowa o laurylosiarczanie sodu i monofluorofosforanie sodu.

Czytaj teraz: Czy antybiotyki w czasie ciąży są niebezpieczne?

Chlorheksydyna: miejscowe działanie antyseptyczne

Chlorheksydynę stosuje się także punktowo, gdyż zwalcza ona wiele typów mikroorganizmów. Ma ona wiele zalet – nie drażni i nie wchodzi w reakcję z krwią. Poza tym, jest mało toksyczna. Można ja1 więc stosować na otwarte rany takie jak otarcia, rany cięte czy poparzenia.

  • Chicharro Luna, E., Pertegal Vázquez, F., Pérez Prieto, M., Baño Ruíz, L., & Pérez Saura, I. (2008). Clorhexidina vs povidona iodada como antiséptico de la piel. Revista Española de Podología.

  • Torres, M., Díaz, M., & Acosta, A. (2009). La clorhexidina, bases estructurales y aplicaciones en; la estomatologia. Gac Med Espiritual.

  • Ayala, G., Álvarez, M., & Nuñez, M. (2016). Efecto de la combinación de clorhexidina y fluoruro de sodio sobre Streptococcus mutans en preescolares con manchas blancas. Revista Estomatológica Herediana. https://doi.org/10.20453/reh.v26i3.2956