Ból w klatce piersiowej – co dla nas oznacza?

30 marca, 2020
Ból w klatce piersiowej oznacza każdy ból, który znajduje się między szyją a brzuchem. Jego przyczyny są bardzo zróżnicowane i w zasadzie dzielimy je na kardiologiczne lub niekardiologiczne. W tym artykule opisujemy cechy charakterystyczne bólu i jego ewentualne pochodzenie. 

Ból w klatce piersiowej, aby zostać zaklasyfikowanym jako taki, musi być zlokalizowany w przedniej części tułowia ludzkiego ciała. Dokładnie rzecz ujmując, musi być to odczuwalne w jakimś obszarze pomiędzy szyją a naszym brzuchem. Niektórzy opisują tę dolegliwość jako ból, inni jako znaczny dyskomfort. Bardzo często mówimy też o ucisku w klatce piersiowej.

Ten ból może pochodzić z każdej części w obrębie klatki piersiowej. Może pochodzić z organu jakim jest przełyk, czy ze ścian klatki piersiowej, z mięśni, żeber bądź nerwów. Może promieniować, rozprzestrzeniając się na szyję, kończyny górne, a nawet na twarz.

Czasami ból w klatce piersiowej zaczyna się jako ból pleców , który najpierw odczuwamy w tylnej części ciała. Będzie to zależało od konkretnego pochodzenia patologii, która generuje ten ból. W każdym razie, aby można było rozpatrywać ten ból, w opisanych kategoriach – musi przejawiać się z przodu.

Bardzo obawiamy się tej dolegliwości. Świadomie bądź nie zawsze wiążemy ją z problemem kardiologicznym, co budzi nasz strach.

Około 5% konsultacji na oddziałach ratunkowych przypisuje się bólom w klatce piersiowej. W pediatrii jest ona rzadsza, stanowiąc mniej niż 1% konsultacji w nagłych wypadkach w tym wieku.

Ból w klatce piersiowej – przyczyny i ich pochodzenie

Bóle w klatce piersiowej dzielą się zazwyczaj na dwie duże grupy: te, które są pochodzenia sercowego i te, które niekardiologiczne. Pozwala to lekarzom na szybkie odróżnienie bólu, który wymaga pilnej uwagi od tego, który można opanować w dalszej kolejności.

Najpierw przedstawimy tutaj przyczyny bólu w klatce piersiowej, a następnie kilka grup, kategorii, które mogą powodować niekardiologiczny ból w klatce piersiowej.

Pochodzenie sercowo-naczyniowe (dławicowy ból)

  • Choroba niedokrwienna: ból w klatce piersiowej jest głównym objawem dusznicy bolesnej, tj. tzw. dławicy piersiowej i zawału serca. To bardzo intensywny, przytłaczający ból. Znajduje się w okolicy serca i promieniuje na kończyny górne, aż do szyi. Wymaga natychmiastowej interwencji.
  • Pęknięcie aorty: chociaż aorta ma grubą ścianę, która może wytrzymać wysokie ciśnienie, może pęknąć. Jest to rzadka sytuacja kliniczna zwana rozszczepieniem aorty i powoduje niezwykle silny ból. Także wymaga natychmiastowej interwencji.Ból w klatce piersiowej
  • Zapalenie osierdzia (osierdzie to podwójna błona serca). W różnych okolicznościach może nagromadzić się tam płyn, narażając na stany zapalne, powodujące zapalenie osierdzia. Zapalenie osierdzia wyraża się jako ból w klatce piersiowej, który może mieć charakter przerywany i często zmienia się w zależności od przyjmowanej pozycji. Jego przyczyną mogą być m.in. infekcje wirusowe, niewydolność nerek oraz niedoczynność tarczycy.
  • Kardiomiopatia przerostowa. Ból w klatce piersiowej jest piekący, powszechne jest uczucie rozpierania i ucisku. Może promieniować jak w przypadku zawału do żuchwy i lewej strony ciała.

Przeczytaj również:

Elektrokardiogram lub EKG: 7 kroków do jego interpretacji

Ból w klatce piersiowej – ból opłucny i jego przyczyny

  • Zapalenie płuc: mowa tu o zakażeniu płuc czynnikami mikrobiologicznymi, które powoduje ból w klatce piersiowej. Ból może być ciągły i nasilać się przez kaszel lub ruchy oddechowe. Jest to zazwyczaj ból z jednej strony ciała, pokrywający się z zainfekowanym obszarem.
  • Zator płucny: tętnice i żyły układu oddechowego mogą zostać zatkane przez zakrzepy, w stanie zwanym zatorowością płucną. Zakrzepy te mogą powstawać w samym płucu lub mogą pochodzić z innych części ciała, rozprzestrzeniając się poprzez krążenie. To także kwalifikujemy jako dolegliwość potrzebującą pilnej, natychmiastowej interwencji.
  • Odma opłucnowa: tak jak serce jest otoczone osierdziem, tak płuca otacza opłucna. Jeśli przestrzeń, która tworzy opłucną, jest wypełniona powietrzem, mamy do czynienia z odmą opłucnową. Jest to bardzo bolesne schorzenie, w klatce piersiowej odczuwamy ból i duszności.
  • Zapalenie opłucnej: mowa tu o stanie zapalnym, obecnym w opłucnej. Podobnie jak przy zapaleniu osierdzia, ból jest przerywany i może się zmieniać w zależności od zmiany postawy ciała. Rzadko występuje samoistnie na ogół towarzysząc innym chorobom.

Ból w klatce piersiowej pochodzący z układu pokarmowego

  • Skurcz przełyku: przełyk biegnie w dół przez środek klatki piersiowej w celu komunikacji między ustami a żołądkiem. Ponieważ jest to organ z muskularną ścianą, może się więc skurczyć. W skurczu przełyk zamyka się sam w sobie, powodując ból w klatce piersiowej i uniemożliwiając przejście pokarmu.
  • Zapalenie żołądka: chociaż żołądek znajduje się dość daleko od naszej klatki piersiowej, to czasami zapalenie żołądka i dyspepsja objawiają się bólem właśnie w górnych partiach ciała. Nieżyt żołądka jest nie tylko bolesny, ale często towarzyszą mu objawy trawienne, takie jak bóle, refluks i mdłości.EKG diagnozujące ból w klatce piersiowej
  • Ból w klatce piersiowej spowodowany refluksem żołądkowo-przełykowym odczuwa się jak bolesny krawat wewnątrz klatki piersiowej.
  • Kamienie żółciowe: Jeśli pęcherzyk żółciowy wykazuje kamienie, ból choć zazwyczaj umiejscowiony w dolnych partiach ciała, może uderzyć w klatkę piersiową. W zależności od położenia anatomicznego pęcherzyka żółciowego i położenia kamieni żółciowych, niektórzy pacjenci odczuwają ból kolki w prawej części płuca, a nawet w prawym ramieniu.

Zobacz też:

Refluks przełykowo-żołądkowy: objawy i leczenie

Inne przyczyny bólu w klatce piersiowej

Jak powiedzieliśmy, oprócz części klatki piersiowej i brzucha, inne nasze organy i inne dolegliwości mogą generować ból w klatce piersiowej.

Zawsze trzeba wykluczyć najpoważniejsze przyczyny bólu, zanim przejdziemy do diagnozy tych mniej kłopotliwych, które nie wymagają natychmiastowej interwencji.

Wśród tych przyczyn wymienić możemy:

  • Przyczyny pochodzenia psychogenicznego: na przykład atak paniki, w którym ból ma podłoże psychologiczne, a nie jest ono anatomiczne. W klatce piersiowej pojawia się uczucie ucisku i dyskomfortu, które nie ma nic wspólnego z problemami anatomicznymi lub nieprawidłowym funkcjonowaniem naszych organów.
  • Zapalenie chrząstek żebrowych, czyli tych, które łączą żebra z mostkiem. Może (choć nie zawsze) wynikać ze stresu, bądź bezpośredniego urazu. Leczenie jest bardzo proste, wystarczy zastosować kurację przy pomocy leków przeciwzapalnych i miejscowych specyfików.
  • Bóle mięśni: mięśnie międzyżebrowe tworzące ścianę klatki piersiowej mogą boleć z powodu nadmiernego rociązgania, przetrenowania, siniaków spowodowanych urazem lub stanem zapalnym. Ogólnie rzecz biorąc, leczenie przeprowadza się zasadniczo przy użyciu leków przeciwzapalnych.
  • Zapalenie nerwów: nerwy biegnące między żebrami mogą nabrać stanu zapalnego i powodować ból w klatce piersiowej. Klasycznym przykładem jest półpasiec, w którym infekcja wirusowa objawia się jako intensywny, palący ból biegnący wzdłuż drogi dotkniętego nerwu.
  • Amsterdam EA, Wenger NK, Brindis RG, et al. 2014 AHA/ACC guideline for the management of patients with non-ST-elevation acute coronary syndromes: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol. 2014;64(24):e139-e228.
  • Bonica JJ, Graney DO. General considerations of pain in the chest. En: Loeser. Bonica’s management of pain. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2001. p. 1114-48.
  • López Bescos L, Fernandez Ortiz A, Bueno Zamora H, Coma Canella I, Lindon Gorbi RM, Cequier Fillat A, et al. Guías de práctica clínica de la Sociedad española de Cardiología en la angina inestable /Infarto sin elevación ST. Rev Esp Cardiol 2000; 53:838-50.