Plastik – Udogodnienie czy cichy zabójca?

Artykuły wykonane z plastiku na stałe zagościły w naszym codziennym życiu. Niestety nie zawsze zdajemy sobie sprawę z ryzyka, jakie niesie ze sobą korzystanie z nich na co dzień.

Plastik to produkt, z którego obecnie wykonuje się większość przedmiotów, z których korzystamy w domu, w pracy czy na wakacjach. Rewolucyjna zmiana zaszła około 5o lat temu, kiedy to plastik zaczął odgrywać znaczącą rolę w globalnej ekonomii, przemyśle, a także codziennym życiu milionów ludzi.

Niestety dość szybko okazało się, że materiał ten oprócz wielu niewątpliwych zalet, niesie ze sobą sporo zagrożeń – zarówno dla ludzkiego zdrowia, jak i dla środowiska naturalnego. W dzisiejszym artykule chcemy poruszyć ten temat i opowiedzieć Ci więcej, dlaczego o plastiku mówi się nieraz, że jest ,,cichym zabójcą”.

Plastik – Wróg czy sojusznik?

Plastik to materiał, z którym pod różnymi postaciami spotykamy się każdego dnia. Znajdziesz go w opakowaniach różnych produktów, pudełkach, butelkach, naczyniach, biżuterii, sprzęcie elektronicznym i wielu wielu innych.

Oczywiście do pewnego stopnia plastikowe przedmioty ułatwiają nasze życie i poprawiają jego jakość, jednak na dłuższą metę mogą stanowić jednocześnie zagrożenie dla środowiska i ludzkiego zdrowia.

Oczywiście plastik to nie jeden rodzaj materiału – jest to produkt zróżnicowany pod względem składu, wykonania czy trwałości.

Aby sprawdzić, z jakiego rodzaju plastiku są wykonane przedmioty w Twoim domu czy pracy, zwróć uwagę na oznaczenie w trójkątnym znaku umieszczonym zazwyczaj na dole danego pojemnika. Nie każdy rodzaj plastiku będzie tak samo szkodliwy czy niebezpieczny, przyjrzyjmy się więc każdemu z nich z osobna.

PET (politereftalan etylenu)

Butelka na plaży

PET to rodzaj plastiku wykorzystywanego do produkcji butelek, można więc stwierdzić na pierwszy rzut oka, że jest to jeden z najpowszechniejszych typów tego materiału. Każdy przedmiot wykonany z tego materiału jest jednorazowy – można więc bezpiecznie skorzystać z niego tylko raz.

W przeciwnym wypadku może on uwalniać metale ciężkie i wpływać negatywnie na pracę układu hormonalnego.

HDP (polietylen dużej gęstości)

Ten rodzaj plastiku jest często uznawany za nieszkodliwy dla zdrowia i środowiska. Nie można jednak dać uśpić swojej czujności – wciąż jest on zdolny uwalniać do wody czy innych produktów substancje chemiczne.

LDP (polietylen małej gęstości)

LDP niestety również uwalnia do wody i innych płynów czy pokarmów substancje chemiczne. Wykorzystuje się go do produkcji plastikowych torebek czy folii do pakowania żywności.

PVC (polichlorek winylu)

PVC uwalnia dwa rodzaje niezwykle toksycznych substancji, które zaburzają pracę ludzkiego układu hormonalnego. Mimo tego, że ten efekt uboczny jest powszechnie znany, wciąż wykorzystuje się PVC do produkcji butelek dla dzieci.

PP (polipropylen)

To kolejny z pozoru nieszkodliwy plastik lepszej jakości – jest najczęściej przezroczysty lub mlecznobiały. Wykorzystuje się go do produkcji buteleczek jogurtu, pojemników na śmietanę czy syropy.

PS (polistyren)

Plastik tego rodzaju jest wykorzystywany do produkcji pojemników na żywność typu fast-food oraz jednorazowych kubków. Niestety co najmniej jeden z jego składników jest powszechnie uznany za produkt rakotwórczy.

PC (poliwęglan)

Spośród wszystkich rodzajów plastiku wykorzystywanych do pakowania żywności, PC możemy uznać za najbardziej niebezpieczny. Wydziela on bowiem skrajnie toksyczną i szkodliwą substancję. Co gorsza, wciąż używa się go do wytwarzania takich produktów jak butelki dla dzieci czy bidony dla sportowców.

Plastikowa butelka

Jakie choroby może wywoływać plastik?

Badacze z hiszpańskiego Uniwersytetu im. Miguela Hernandeza w Alicante przeprowadzili eksperyment, który pozwolił na poznanie substancji obecnej w wielu produktach wykonanych z poliwęglanu. Substancja ta nosi nazwę bisfenolu A i nie brakuje go w takich artykułach jak butelki, smoczki dla dzieci czy szczoteczki do zębów.

Wyniki badań wskazują jednoznacznie, że bisfenol zaburza metabolizm tłuszczów i glukozy w krwiobiegu, jednocześnie wywołując problemy pracy wątroby czy takie schorzenia jak cukrzyca. Może prowadzić także do tak zwanego ,,stresu oksydacyjnego” oraz licznych chorób układu krążenia.

Bisfenol A zaburza funkcjonowanie trzustki, co prowadzi do tak zwanej oporności insulinowej. Być może właśnie powszechne wykorzystanie tej substancji w przedmiotach codziennego użytku stoi więc za rosnącą liczbą chorych na cukrzycę. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, w 2014 roku liczba ta osiągnęła poziom 422 milionów osób.

Kolorowy plastik

Syntetyczne związki takie jak bisfenol zaburzają pracę układu dokrewnego, a niestety w przedmiotach codziennego użytku obecnych jest ich naprawdę wiele. Inną drogą, którą substancje te dostają się do naszego organizmu, są owoce i warzywa spryskiwane pestycydami oraz związki chemiczne uwalniane z opakowań produktów spożywczych.

Oprócz pożywienia szkodliwe substancje mogą dostawać się do naszego ciała również poprzez wdychanie oparów farby, rozpuszczalnika czy kleju. Niebezpieczeństwo może czaić się nawet w plombach dentystycznych! 

Każdy z nas ma kontakt z toksycznymi substancjami, takimi jak bisfenol, niemal od samego urodzenia, a może nawet jeszcze w łonie matki. Nic więc dziwnego, że w ostatnich trzech dekadach znacząco wzrosła liczba zachorowań na takie dolegliwości jak:

  • nowotwory (piersi, szyjki macicy, jajników, pęcherza, mózgu, płuc, prostaty, wątroby)
  • białaczki
  • torbiele, bezpłodność czy poronienia
  • nadpobudliwość i deficyt koncentracji
  • przedwczesne dojrzewanie
  • autyzm
  • deformacja narządów płciowych (u chłopców)
  • choroba Parkinsona
  • choroby układu krążenia
  • otyłość

Jak ochronić się przed szkodliwym wpływem plastiku?

Plastik w wodzie

Pierwsza rzecz, która przychodzi nam na myśl to oczywiście całkowita rezygnacja z produktów wykonanych z plastiku. Szybko jednak orientujemy się, że jest to niemal niemożliwe. Jak już wspominaliśmy, otaczają nas one bowiem z każdej strony.

Wciąż jednak istnieją pewne kroki i nawyki, które należy podjąć, by zmniejszyć swoją codzienną ekspozycję na toksyny emitowane z plastikowych produktów. Oto nasze porady, które pozwolą Ci ochronić siebie oraz środowisko:

  • Unikaj produktów zapakowanych fabrycznie w plastikowe opakowania.
  • Nie używaj plastikowych naczyń do przechowywania czy podgrzewania jedzenia.
  • Zastąp plastikowe naczynia szklanymi lub metalowymi.
  • Unikaj produktów w puszkach.
  • Wybieraj butelki dla dzieci wykonane ze szkła (mimo że ryzyko stłuczenia się takiej butelki wydaje Ci się pewnym ryzykiem).
  • Nie kupuj dzieciom elastycznych plastikowych zabawek. Dbaj o to, by dziecko nie brało plastikowych obiektów do buzi.
  • Nie podgrzewaj jedzenia w mikrofalówce, zwłaszcza w plastikowych pojemnikach.
  • Nie wahaj się wyrzucać wszelkich uszkodzonych plastikowych przedmiotów.
  • Nie używaj ponownie plastikowych butelek PET.
  • Oducz się nawyku żucia końcówki długopisu czy innego plastikowego przedmiotu.

To proste zasady, do których warto się stosować. Jednocześnie nie zapominaj także o środowisku – recykling oraz wyrzucanie śmieci tylko we wskazanych miejscach to podstawowa przysługa, którą możesz zrobić dla naszej planety.

WIĘCEJ DLA CIEBIE