Katarakta – rodzaje, objawy i leczenie

· Wrzesień 23, 2018
Choroba ta pojawia się zazwyczaj w podeszłym wieku i jest główną przyczyną odwracalnej ślepoty.

Katarakta jest bardzo częstą chorobą oczu. Pojawia się ona w wyniku utraty przejrzystości soczewki oka, narządu który odpowiada za prawidłową akomodację oka. Wówczas pojawia się problem z wykonywaniem codziennych czynności, takich jak: czytanie prowadzenie samochodu i tym podobne.

Typy katarakty

Zależnie od sposobu w jaki powstają można wymienić różne jej typy:

  • Wrodzone: Pojawiają się one we wczesnym dzieciństwie.
  • Nabyte: Pojawiają się w konsekwencji czynników takich jak: Toksyny, Trauma, Inne choroby oczu (na przykład zapalenie błony naczyniowej oka)
  • Choroby ogólnoustrojowe (na przykład cukrzyca czy niedoczynność przytarczyc)
  • Podeszły wiek: jest to najczęstsza przyczyna tej dolegliwości i dotyczy aż 90% przypadków katarakty.

Katarakta w podeszłym wieku

Prawdopodobieństwo jej wystąpienia wzrasta z wiekiem, dlatego też 60% populacji pomiędzy 65 a 74 rokiem życia ma kataraktę a w grupie powyżej 75 lat cierpi na nią aż 70% populacji.

katarakta w podeszłym wieku

Dzieje się tak dlatego, że z wiekiem soczewka stopniowo traci przejrzystość w wyniku następujących czynników:

  • Czynniki środowiskowe:

– Promieniowanie słoneczne.

– Palenie tytoniu.

  • Czynniki metaboliczne:

 – Odżywianie

  •    Uwarunkowania genetyczne.

Przeczytaj także: Jaskra – naturalne sposoby na jej zapobieganie

Katarakta wrodzona

Katarakta wrodzona może pojawić się tuż po urodzeniu lub nieco później w okresie wczesnego dzieciństwa. Może być jednostronna lub dwustronna. Pojawia się w wyniku różnych powikłań w okresie ciąży.

Może być wynikiem chorób metabolicznych matki, takich jak: cukrzyca, hipokalcemia lub niedobory niektórych składników odżywczych takich jak witamina A lub kwas foliowy.

Zapalenia macicy mogą również odgrywać znaczącą rolę w powstawianiu katarakty w życiu płodowym, najbardziej powszechną jej przyczyną jest różyczka, występuje ona w 30 do 60 % przypadków.

W wyniku powikłań u dziecka może wystąpić małoocze, retinopatia barwnikowa, głuchota i wrodzone wady serca towarzyszące katarakcie. Inne infekcje, które mogą być powodem wystąpienia katarakty wrodzonej to świnka, zapalenie wątroby oraz toksoplazmoza.

Mniej powszechną przyczyną katarakty wrodzonej jest przyjmowanie niektórych leków podczas ciąży takich jak talidomid lub prześwietlenia promieniami rentgena.

Przypadki katarakty powstałej w rezultacie nieprawidłowości chromosomalnych lub dziedzicznych chorób metabolicznych występuje w 1% populacji.

>Rodzaje katarakty

Katarakta – inaczej zaćma – powoduje pogorszenie ostrości widzenia. Zależnie od tego, w której części soczewki pojawiły się zmiany chorobowe, można wymienić kilka jej rodzajów:

  • Zaćma jądrowa, występuje w 30% przypadków i umiejscowiona jest w środkowej części soczewki.
  • Katarakta korowa, występuje w 50% przypadków, powoduje zmętnienie zlokalizowane na obwodzie soczewki.
  • Zaćma podtorebkowa, którą stwierdza się ją w 20% przypadków choroby, powoduje upośledzenie widzenia w jasnym oświetleniu i przy patrzeniu z bliska. Może wystąpić w wyniku leczenia kortykosteroidami oraz powikłań cukrzycowych.
katarakta

Utrata ostrości widzenia jest stopniowa. Dlatego też można wyróżnić następujące etapy choroby:

  • Faza początkowa: Ostrość widzenia pomiędzy 0.8 do 1.0. Jest to tak zwane starcze stwardnienie soczewki – phacosclerosis. Soczewka ulega stwardnieniu oraz traci zdolność do odkształcenia swojej powierzchni co powoduje utratę akomodacji.
  • Faza zaawansowana: Ostrość widzenia pomiędzy 0.1 do 0.5. Zamglenie obejmuje całą soczewkę i powoduje upośledzenie wzroku.
  • Faza dojrzała:  Ostrość widzenia jest poniżej 0.1. Występuje całkowite zamglenie soczewki. Chorzy widzą jedynie zarysy przedmiotów oraz zmiany natężenia światła.
  • Zaćma przejrzała: włókna soczewki ulegają upłynnianiu. Osoby z zaćmą przejrzałą widzą jedynie zmiany natężenia światła. Zaćma w tej fazie występuje obecnie dość rzadko.

Objawy katarakty

U osób z kataraktą pojawia się zamglone widzenie, wrażenie patrzenia przez gęstą mgłę oraz stopniowa utrata ostrości widzenia (postępuje ona szybciej w przypadku  zaćmy podtorebkowej tylnej. W tym przypadku pojawia się zjawisko rozszczepienia światła widoczne wokół jego źródeł).

Ważne jest, by osoba cierpiąca na kataraktę potrafiła określić jak szybko postępuje utrata widzenia. Istotny jest także wpływ natężenia światła na ostrość widzenia. Zazwyczaj chorzy mają problemy z widzeniem w nocy. Pojawia się także stopniowa utrata czułości kontrastowej oraz problemy z rozróżnianiem kolorów.

Katarakta może być również przyczyną innych problemów ze wzrokiem takich jak krótkowzroczność lub diplopia znana jako podwójne widzenie.

Diagnostyka katarakty

Jeżeli lekarz podejrzewa kataraktę, przeprowadzi pełne badanie okulistyczne. Jeżeli zostanie ona potwierdzona, konieczne są dodatkowe testy w celu przeprowadzenia operacji jej usunięcia:

  • Badanie biometryczne: na przykład badanie ultrasonografem służy do oceny mocy soczewki wewnątrzgałkowej przed operacją wymiany soczewki.
  • Badanie śródbłonka rogówki za pomocą mikroskopu wziernikowego; jest istotne ze względu na niezdolność komórek śródbłonka do reprodukcji.
  • W reakcji na traumę jaką jest operacja katarakty, wiele z jego komórek ulega zniszczeniu, co może w rezultacie spowodować długoterminowe problemy ze wzrokiem. Badanie takie ma więc na celu zapobieganie ewentualnych komplikacji pooperacyjnych.
diagnoza katarakty

Leczenie

Kataraktę leczy się operacyjnie. Zabieg jest prosty i małoinwazyjny, a pacjent nie wymaga hospitalizacji. Badania naukowe w niedalekiej przyszłości umożliwią korzystanie z bardziej nowoczesnych metod leczenia katarakty.